Welke afbeeldingen mag je gebruiken voor je blog?

Bloggen en afbeeldingen. Ze hebben een haat-liefde verhouding. Blogs met een afbeelding doen het goed en trekken meer lezers aan, maar welke afbeeldingen mag je gebruiken en welke niet? Hoe kom je aan afbeeldingen die je wel legaal mag gebruiken en wat moet je daar voor doen?

welke foto's mag je gebruiken voor je blog?

Mag je afbeeldingen van Google gebruiken?

Het internet is vrij, toch? Dus mag je gewoon alle afbeeldingen van internet gebruiken. Al helemaal wanneer je de maker of auteursrechthebbende niet binnen een of twee kliks kunt vinden. Dit is inderdaad zoals we het internet gebruiken. Vooral voor jonge mensen, zelfs rechtenstudenten, is dit de normaalste zaak van de wereld. Toch werkt het niet zo. Gebruik niet zomaar afbeeldingen die je via Google of elders op het internet gevonden hebt. Ik leg je uit waarom.

Auteursrecht

Op bijna alle afbeeldingen rust auteursrecht. Of het nu een foto, een illustratie, grafisch ontwerp, een infographic, een logo of iets anders is: er rust auteursrecht op. Hoe je dat kunt weten? Er rust auteursrecht op een werk, zoals een afbeelding, wanneer het voldoende creatief is. Bijna elke afbeelding haalt deze ‘drempel’. Je mag er dus van uitgaan dat op elke afbeelding auteursrecht rust. Er is helaas geen register waar je dit in op kunt zoeken.

 27,48 excl. BTW

Koop: Wetboek voor Bloggers


Afbeeldingen van Social Media

Het misverstand bestaat dat foto’s van social media wel gebruikt mogen worden. Het idee is daarbij kennelijk dat wanneer je eenmaal iets op social media gedeeld is, de afbeelding opeens ‘rechtenvrij’ is geworden. Dat is echter niet het geval. Als je een iets op social media plaatst, geef je een licentie aan dat sociale medium om de afbeelding te gebruiken en om het mogelijk te maken via deelknoppen weer te delen. Daarmee geef je nog geen licentie aan anderen om de afbeelding te mogen gebruiken. Afbeeldingen op social media zijn dus nog steeds door het auteursrecht beschermd.

Afbeeldingen met auteursrecht mag je niet zomaar gebruiken

Door het auteursrecht mag je gevonden afbeeldingen niet zomaar gebruiken. Alleen de maker of rechthebbende (zeg maar: de eigenaar) mag bepalen of die afbeelding gebruikt mag worden, hoe die gebruikt mag worden en door wie dat mag. Er zijn gelukkig wel wat uitzonderingen.

Citaat

De belangrijkste uitzondering is het citaatrecht. Je kunt niet alleen teksten citeren, maar ook beelden. Dat wordt ook wel een beeldcitaat genoemd.
Je mag dan een afbeelding gebruiken wanneer die relevant is voor je blogpost. Alleen ter versiering gebruiken is niet genoeg. Dat het onderwerp in de afbeelding terugkomt is ook niet per se genoeg. Als je bijvoorbeeld schrijft over handige software voor je computer en je hebt een mooie afbeelding van een computer gevonden, dan is het gebruik van die afbeelding nog geen citaat. De afbeelding moet je blogpost echt aanvullen. Het moet bijna nodig zijn om je verhaal goed te kunnen vertellen. Zo mag je bij een recensie of review van een televisieserie of film best het affiche gebruiken of je mag een still uit de film gebruiken. Net zoals je wel de cover van een boek bij je recensie over dat boek mag gebruiken. De afbeelding draagt in dat geval namelijk echt iets bij aan de tekst.
Als je gebruik kunt maken van het citaatrecht heb je geen toestemming nodig om de afbeelding te gebruiken. Je moet alleen wel zorgen voor naamsvermelding en je mag de afbeelding niet zomaar aanpassen of wijzigen.

[slideshare id=41363039&doc=citaatrechtpresentatie-141110113722-conversion-gate01]

Embedden

Je mag afbeeldingen ook embedden. Dat is een techniek waarmee de afbeelding blijft staan op de website of het sociale medium waar je het gevonden hebt, maar het toch getoond wordt binnen jouw eigen website. Scheelt dus ook opslagruimte op jouw server. Nadeel is wel dat de afbeeldingen meestal wat langzamer laden en dat de afbeelding op jouw website verdwijnt, wanneer deze ook op de bronsite verdwijnt of wanneer deze daar vervangen wordt. Naamsvermelding is bij embedden niet nodig. Toestemming ook niet. Je mag daarentegen niets aan de afbeelding wijzigen door er met code bijvoorbeeld een filter overheen te gooien of de afmetingen aan te passen. Hoe je kunt embedden lees je in de blogpost op LegalCoffee.

Vraag toestemming

Weet je van wie de afbeelding is die je wil gebruiken? Niets zo simpel als om toestemming vragen. Stuur gewoon een mailtje, een tweet, een Facebook message, een DM, een Whatsappje of op welke manier je die persoon ook het beste kunt bereiken. Leg uit hoe je de afbeelding wil gebruiken (en of je er wat aan wil of moet veranderen, zoals het aanpassen van het formaat en de verhoudingen, het toevoegen van een logo of tekst) en vraag of je het op die manier mag gebruiken in een blogpost. Klaar is Kees. Krijg je een nee te horen, dan moet je op zoek naar een andere afbeelding.

Creative Commons

Er zijn best een hoop mensen die vooraf al toestemming geven om een afbeelding gratis te mogen gebruiken. Deze mensen maken gebruik van het systeem van de creative commons licenties. Als je een afbeelding met een creative commons licentie wil gebruiken, moet je altijd naamsvermelding geven. Niet alle afbeeldingen mogen commercieel gebruikt worden en niet alle afbeeldingen mag je bewerken. In mijn blogpost over creative commons staan alle licenties op een rij en geef ik meer uitleg over dit systeem. Er zijn heel veel mogelijkheden om aan creative commons foto’s te komen. Ze kun je zoeken op Flickr, eventueel via zoeksites als Compfight, VisualHunt of Photopin of via een van de vele andere bronnen voor creative commons beeldmateriaal.

Je kunt beter geen gebruik maken van de zoekfunctie van Google. Er is al een aantal keer gebleken dat Google een verkeerde licentie aan een afbeelding heeft toegekend. De gebruiker van de foto’s verliezen het vervolgens in rechtszaken. Op de licenties die Google toekent aan foto’s kun je dus niet vertrouwen.

15 bronnen voor creative commons foto's

Bronnen voor gratis foto’s

Er zijn steeds meer mensen, vooral fotografen, die hun afbeeldingen gratis ter beschikking stellen, waarbij zelfs geen naamsvermelding nodig is en waarbij je de afbeeldingen gewoon mag aanpassen. Meestal mag je de foto’s zelf niet zomaar doorverkopen. Soms mag je er wel producten mee maken en die doorverkopen, maar dat hangt erg van de specifieke bron af. Wil je het dus voor iets anders gebruiken dan voor je blog, is het aan te raden om toch de licentie er nog even op na te slaan. Het nadeel van deze bronnen is wel dat juist de beste bronnen door iedereen gebruikt worden, waardoor je veel van dezelfde foto’s terug ziet komen.
Zoek op ‘gratis foto’s’ in Google en je vindt massa’s blogpost met mooie lijstjes met bronnen voor gratis foto’s.
Een paar favorieten van mij zijn Unsplash, Picjumbo, Pixabay en Raumrot.

Maak zelf foto’s!

Wil je zeker weten dat je een foto mag gebruiken? Maak zelf foto’s! Met een smartphone kun je dat tegenwoordig heel goed zelf doen.
Vervolgens kun je de foto’s bewerken met bijvoorbeeld PicMonkey of het iets geavanceerdere Pixlr. Liever zelf afbeeldingen maken? Infographics kun je goed maken met Pictochart of Canva. Illustraties maken kan weer goed met Sketchbook.
Het voordeel van zelf afbeeldingen maken is natuurlijk dat ze uniek zijn. Je valt dan nog beter op. Bovendien kun je juist daarmee voorkomen dat anderen jouw afbeeldingen gaan gebruiken.

Welke foto’s doen het goed op je website of blog?

Leuk, al die manieren om aan foto’s te komen, maar een willekeurig plaatje kiezen heeft niet zoveel zin. Ik voeg meestal wat tekst toe aan een afbeelding. Dat werkt voor mij goed op social media, zoals Facebook en Pinterest. Ik probeer zo goed mogelijk rekening te houden met het onderwerp van mijn blogpost, zodat de afbeelding daar op aan kan sluiten. Dat is niet altijd even makkelijk. Eigenlijk zou je gewoon ruim de tijd moeten nemen om voor elke blogpost een passende afbeelding te maken. Maar hoe kies of maak je nou een afbeelding die goed werkt? Daar kan Eric van Hall van MediaWeb je meer over vertellen.

 27,48 excl. BTW

Koop: Wetboek voor Bloggers


Auteursrecht infographic voor beeldgebruik

Leuke dingen voor je mailbox

About Charlotte Meindersma

Charlotte Meindersma is 'de social media jurist van Nederland' en oprichter van Charlotte's Law & Fine Prints.
Ze drinkt graag oploskoffie, in de spreekwoordelijke zin van het woord. Bovendien is ze amateur-marketer en was ze in een vorig leven fotograaf.

Comments

  1. Goed artikel weer Charlotte! Ik ga het even doorzetten in de 30+ bloggroep. Wat ik me altijd afvraag; als ik een artikel over interieur schrijf, valt een interieurfoto die bij de tekst past dan ook onder citaatrecht? Ik embed dat soort foto’s nu vaak en soms heeft de website zelfs meteen een embed functie voor WP. Ik ben benieuwd!

    • Een foto die ‘past bij de tekst’ zal heel vaak slechts versiering zijn en dus niet genoeg voor een citaat. Maar als er bijvoorbeeld een bank op staat waar je nadrukkelijk over schrijft of er een muur is met een bijzondere (en misschien ook lastig te omschrijven) kleur, dan zou het wel een citaat kunnen zijn. Let wel op dat je dan niet (alleen) verwijst naar de bron, zoals de site waar je het vandaan hebt, maar ook de naam van de fotograaf en de stylist noemt!

  2. Zelf gebruik ik op mijn reisblog altijd eigen beeld. Ook dat wordt wel eens gebruikt, zonder toestemming. Vandaag nog, door een vriend van vroeger. Hij had een liedje gemaakt en op Soundcloud gezet met een door mij gemaakte foto van palmbomen erbij. Op Facebook noemde hij mijn naam (hij had het niet van te voren gevraagd), maar op Soundcloud stond er niks bij. Ik vroeg hem dus netjes (juist als je iemand kent is het nog lastiger) of hij ook op Soundcloud mijn naam (of liever nog mijn blognaam) erbij wilde zetten, en dat deed hij maar met een zogenaamd grappig privéberichtje erbij: “gedaan. niet te veel zeuren he…anders pak ik elke andere willekeurige zee met palmboom foto ; )” Ik heb alleen maar ‘Thanks’ gezegd, ik heb geen zin in gedoe, maar als ik hem niet kende had ik het daar niet bij gelaten denk ik.

  3. Super handig! Ik maak eigenlijk altijd eigen foto’s en bij uitzondering vraag ik toestemming van een mede blogger voor een foto. Het zou wel heel handig zijn als je van webshops foto’s mocht gebruiken, maar ja.

  4. Heel handig!

  5. Roel dijkstra says:

    Dat zoeken op ‘ gratis foto’s ‘ is ook link hoor. Ik kom er van mij ook tegen met die tag maar wie dat heeft gedaan geen idee. En ik reken fors hoor bij inbreuk. En Google verantwoordelijk stellen voor een mislukte zoekopdracht…..

    • Hm, ik vraag me af of je het goed gelezen hebt, Roel? Mensen moeten niet zoeken op gratis foto’s om dan meteen die resultaten te gebruiken, maar er zijn dan vaak websites met lijstjes voor bronnen met gratis foto’s. Zoals Unsplash en andere bronnen. Die zijn redelijk veilig te gebruiken.
      Foto’s die je via Google vindt kun je beter ook niet gebruiken, omdat die licenties vaak niet kloppen. Daar is de gebruiker vervolgens voor aansprakelijk, als het mis gaat. Dat raad ik dus juist af of om te doen.

  6. Louise says:

    Goed stuk! Wat ik me afvraag hoe dat nou met Boredpanda.com werkt. Als er op deze website iets grappigs wordt gepost zijn er een heleboel andere websites die hetdirect overnemen in een Facebookpost met doorlink naar hun eigen website waar ze dan de betreffende foto’s of soms illustraties allemaal stuk voor stuk posten met een korte beschrijving erbij (meestal de Nederlandse vertaling van de tekst die op Boredpanda stond).
    Valt dit dan onder citaatrecht (ze vermelden meestal wel dat het afkomstig is van Boredpanda) of is dit gewoon inbreuk op auteursrecht. En… moeten ze de toestemming om de foto’s te mogen doorplaatsen vragen aan Boredpanda of aan de oorsponkelijke maker. Dat eerste lijkt mij het geval.

    • Het is geen citaatrecht. De bron vermelden is daarvoor niet genoeg.

      Het overnemen van de afbeeldingen en het overnemen van de tekst en deze vertalen, zijn verveelvoudigen. Verveelvoudigen mag niet zonder toestemming van de auteursrechthebbende. Bovendien publiceren ze het op een nieuw platform, met een eigen publiek, waardoor er sprake is van een nieuwe openbaarmaking. Ook dat is een inbreuk op het auteursrecht.

      Toestemming van Bored Panda zal niet altijd genoeg zijn, omdat zij meestal niet de auteursrechthebbende van de afbeeldingen zullen zijn.

  7. Jitske says:

    Handig artikel. Ik ben al een paar dagen bezig me te verdiepen in dit onderwerp en er zijn nog steeds veel dingen niet opgehelderd voor me. Gelukkig is mijn site nog niet online, en vind het ook niet fijn een site te hebben met plaatjes die ik eigenlijk niet had mogen gebruiken. Wel erg fijn om te weten dat je dus wel een cover van een boek mag gebruiken bij een boek-recensie! (die wil ik zeker gaan maken). Wat ik mij afvroeg: ik wil ook schrijven over online fitnessprogramma’s zoals Ekhart Yoga en Barre 3. Mag ik dan ook plaatjes van internet, bijv. van de Barre3.com website van het online programma, gebruiken voor mijn blog? En moet er dan alsnog ook een bronvermelding bij? Ik wil ‘m gebruiken als featured image en vind persoonlijk bronvermelding er dan ook niet mooi bij staan. En is een link erbij ook verplicht?

    • Een link is niet altijd verplicht, maar als je wil citeren is een naam/bronvermelding dat absoluut wel. Alleen als het redelijkerwijs niet mogelijk is, hoeft het niet, maar dat is hier niet aan de orde. Dus zo’n plaatje zou je mogen gebruiken voor zover het nodig is om duidelijk te maken waar je over praat. Niet ter versiering. Het is dus verstandig om het in elk geval bij 1 plaatje te houden.

  8. Hallo Charlotte,
    Heb jij een link naar (of een tip) wat te doen als een andere webshop foto’s van jou gebruikt, je hebt ze herhaaldelijk gemaild met uitleg dat je hiervoor geen toestemming geeft, maar ze reageren niet en verwijderen de foto ook niet.
    Groet
    Jacqueline
    Buiten de Lijntjes

  9. Hoi Charlotte! Wat ontzettend fijn dat je dit artikel hebt geplaatst, ik worstel hier regelmatig mee! Ik heb er ook nog een vraag over, ik hoop dat je hem kan beantwoorden 🙂
    Ik zou graag een artikel willen schrijven over fashiontrends van voorjaar/zomer 2016 die ik heel tof vind. Ik zou graag een aantal trends willen behandelen, en per trend ook een paar foto’s van die trend bij het stukje tekst plakken. Op deze manier kan ik laten zien hoe de trend er in de praktijk uitziet. Op zich valt dit dan onder het citaatrecht toch? Omdat de afbeelding de blogpost echt aanvult? Of is het niet aanvullend genoeg? Ik hoor graag wat jij hier van vindt! Groetjes, Anniek

    • Een enkele afbeelding zou moeten kunnen, maar ‘een paar’ zou al best te veel kunnen zijn. Houd het bij 1 of hooguit 2 afbeeldingen en zorg dat er genoeg tekst bij staat. Het kan helpen om de afbeeldingen wat kleiner in te voegen, zodat ze echt ondergeschikt blijven aan de tekst.
      Je moet in dat geval vooraal niet vergeten om aan correcte naam- en bronvermelding te doen. Dat zie ik erg vaak fout gaan op blogs. Natuurlijk zou je er ook nog voor kunnen kiezen om de afbeeldingen te embedden. Succes.

  10. Ik ben 100% fan van Pixabay. Mooie en scherpe foto’s!

  11. Dank je voor dit interessante artikel Charlotte. Op mijn facebookpagina heb ik het gedeeld.

  12. Karlijn says:

    Hoi! Wat een fijn artikel. Goed om te weten dat filmposters bij mijn reviews toegestaan zijn. Wel even een vraag over de bronvermelding; zet je als bron de website waar je poster vandaan hebt (zoals IMDb of Wikipedia) of de filmstudio?

Trackbacks

  1. […] te houden met het auteursrecht. Charlotte Meindersma van Charlotteslaw schreef onlangs deze uitstekende blogpost over hoe het in Nederland is geregeld met de auteursrechten op […]

  2. […] Welke afbeeldingen mag je gebruiken voor je blog? – Nog zo’n steengoede blog van Charlotte, over een onderwerp waar ik (als beeldmaker annex fotograaf) eigenlijk vaker op zou moeten hameren. Het is voor veel bloggers nog steeds onduidelijk wanneer je beeld wel en niet mag gebruiken. Spread the word! […]

  3. […] niet met bronvermelding). Wil je hier meer over weten neem dan eens een kijkje op de website van Charlotte’s Law. Sowieso een interessante website voor […]

Speak Your Mind

*