Mag je nog foto’s maken en publiceren na de AVG?

AVG en foto’s en video’s, kan dat nog wel? PANIEK in de tent. Veel mensen denken dat foto’s of video’s maken opeens niet meer mag. Of dat het publiceren ervan opeens niet meer mag. Wees gerust. Blijf gewoon fotograferen en filmen. Het mag allemaal nog gewoon en ik zal uitleggen hoe het zit.

AVG: Persoonlijk gebruik

Laten we eerst het meest belangrijke tackelen.
Foto’s die je privé houdt, die bijvoorbeeld op je telefoon staan en die je misschien wat via WhatsApp of op een andere manier in een wat beperkte kring deelt of laat zien, dat valt allemaal buiten de AVG.

De AVG geldt voor bedrijven, stichtingen, verenigingen, overheid etc. en voor de gevallen waarin persoonsgegevens openbaar gemaakt worden, door het bijvoorbeeld (openbaar) te publiceren op social media.

Het maken van vakantiefoto’s of wat gezellige selfies en andere foto’s tijdens feestjes, zal niet snel een probleem opleveren.

Je hebt in dit geval dus geen extra toestemming van de geportretteerde nodig.

Portretten zijn persoonsgegevens

Als iemand herkenbaar in beeld is gebracht, is dat in principe een persoonsgegeven. Het gaat erom of je iemand identificeert of kunt identificeren. Dat kan met een portret, in beginsel.

Geen onevenredige inspanning

Hierover zijn door de Tweede Kamer vragen gesteld. Want hoe zit dat dan met een foto die je op de Dam maakt met mensen die dan ‘toevallig’ op de foto komen? Je hebt toch geen flauw idee wie die mensen zijn?

In dat geval zijn de portretten zelfs geen persoonsgegevens. Dat komt omdat je dan te veel moeite zou moeten doen om te achterhalen wie die personen zijn. Je moet geen onevenredige inspanning hoeven leveren om die personen te identificeren.

Straatfotografie en Vakantiefoto’s

Dat betekent dus ook dat in het geval van bijvoorbeeld straatfotografie, grote evenementen en vakantiefoto’s er vaak geen sprake is van een persoonsgegeven. Althans, niet voor de fotograaf die de personen niet kent en ook niet gemakkelijk kan achterhalen wie de personen zijn.

Als er geen sprake is van een persoonsgegeven, is ook de AVG niet van toepassing en heb je geen toestemming nodig. Over publiceren van deze foto’s schrijf ik verderop nog.

Hoe kleiner de groep, hoe gemakkelijker het wel te achterhalen is en er dus wel sprake is van persoonsgegevens. Denk aan kleine bruiloften, straat- of buurtfeesten, kleine lezingen en andere meer besloten events. Vooral als er ook een gastenlijst was.

Persoonsgegeven, meteen een bijzondere

Portretten zijn eigenlijk altijd bijzondere persoonsgegevens. Alleen al omdat er ras en etniciteit uit af zijn te leiden en eventueel zelfs wat gezondheidsgegevens, zoals een leeftijd of misschien medische gegevens omdat aan de foto een ziekte of beperking valt af te leiden, bijvoorbeeld om dat er een bril te zien is. Een hoofddoekje, keppeltje of ketting met kruisje kunnen het geloof verraden.

Wanneer een portret ter identificatie wordt gebruikt, zoals op een identiteitskaart of gezichtsherkenning, dan kan het ook een biometrisch gegeven zijn.

Omdat uit een foto een ras of etnische afkomst valt af te leiden, is dat een bijzonder persoonsgegeven, volgens de Hoge Raad.
In 2016 publiceerde de Autoriteit Persoonsgegevens (vlak voor de in werking treding van de AVG) beleidsregels over cameratoezicht, waar toch iets anders in te lezen viel:
“Gelet hierop beschouwt de Autoriteit Persoonsgegevens camerabeelden van een persoon thans, ook om opportuniteitsredenen, niet als bijzondere persoonsgegevens als:

  • het doeleinde van de verwerking niet gericht is op het verwerken van bijzondere persoonsgegevens dan wel op het onderscheid maken op grond van een bijzonder persoonsgegeven,
  • het voor de verantwoordelijke redelijkerwijs niet voorzienbaar is dat de verwerking zal leiden tot het maken van onderscheid op grond van een bijzonder persoonsgegeven, en
  • de verwerking van die bijzondere persoonsgegevens onvermijdelijk is bij die verwerking.

Er moet dus aan alle drie de voorwaarden voldaan zijn om te kunnen zeggen dat er geen sprake is van een bijzonder persoonsgegeven als iemand herkenbaar in beeld is gebracht.

Bijzondere persoonsgegevens niet verwerken, tenzij

Stel dat we er even van uitgaan dat er wel sprake is van een bijzonder persoonsgegeven. Dat is belangrijk, omdat bijzonder persoonsgegevens niet verwerkt mogen worden.

Help! Een probleem?!
Welnee! Er zijn uitzonderingen.

  • Toestemming, maar die kan ook weer worden ingetrokken
  • Nodig voor de uitvoering van rechten of verplichtingen omtrent het arbeidsrecht of sociale zekerheidsrecht
  • Nodig voor de bescherming van vitale belangen van de betrokkenen (zal met een foto niet snel het geval zijn)
  • Verwerking wordt verricht door een stichting of vereniging zonder winstoogmerk, op het gebied van politiek, levensbeschouwing, godsdienst of vakbond
  • Persoonsgegevens zijn al door de betrokkene openbaar gemaakt
  • Verwerking is noodzakelijk voor een rechtsvordering
  • Verwerking noodzakelijk is voor de identificatie

Daarnaast zijn onderdelen van de AVG niet van toepassing op de: “verwerking van persoonsgegevens voor uitsluitend journalistieke doeleinden en ten behoeve van uitsluitend academische, artistieke of literaire uitdrukkingsvormen.”

Kortom, uitzonderingen genoeg om gebruik van te maken.

Journalistiek = vrijheid van meningsuiting

Journalistiek klinkt heel beperkt, maar dat is het gelukkig niet. Door het Hof van Justitie is al vaker uitgemaakt dat het hier niet gaat om het beroep van journalist, maar om de vrijheid van meningsuiting meer in het algemeen. Als je doel is om informatie te geven of je mening of ideeën te delen, voldoe je al aan het criterium. Zelfs als je een winstoogmerk hebt en bijvoorbeeld advertenties op je website hebt draaien of op een andere manier via die website geld verdient.

Dat betekent dus ook dat je geen toestemming nodig hebt, omdat je al gebruik kunt maken van de uitzondering die de vrijheid van meningsuiting biedt.

Een van de zes grondslagen nodig

Goed, het maken en gebruiken van een portretfoto kan dus al snel onder een uitzondering voor het verwerken van bijzonder persoonsgegevens vallen.
Mooi, maar je hebt nog steeds een grondslag en een doel nodig. De omschrijving hiervan moet je mededelen (informatieplicht). Dat doe je meestal met een privacyverklaring.

Grondslagen AVG GDPR

In heel veel gevallen kun je het gerechtvaardigd belang als grondslag gebruiken. Juist de vrijheid van meningsuiting past daarbij. Om van deze grondslag gebruik te kunnen maken, moet je wel telkens een belangenafweging maken. Uiteraard een afweging tussen jouw belang en het belang van de geportretteerde/betrokkene.

Per saldo is dit daarom bijna gelijk aan het portretrecht.

Gebruik speelt een belangrijke rol

Het is vooral belangrijk hoe een foto wordt gebruikt en met welk doel dat gedaan wordt. Daardoor kan het zo zijn dat de een de foto wel mag maken en gebruiken, maar de ander de foto niet mag publiceren.

Het gaat dus niet zozeer om wie de portretfoto’s of andere foto’s met mensen erop maakt, bewaart en misschien zelfs wel publiceert, maar vooral met welk doel dat gebeurt.

Persoonlijk en huishoudelijk gebruik valt overal buiten.
Verder moet er gebruik gemaakt kunnen worden van een uitzondering en zijn er nog een grondslag en doel nodig.

Infographic AVG: Wanneer mag ik persoonsgegevens verwerken?

Voorbeelden

Blogs en journalistiek

Portretfoto’s gebruiken, op een relevante wijze, in blogposts of (journalistieke) artikelen is geen probleem.

Identificatie

Portretten gebruiken ter identificatie, bijvoorbeeld op schoolpasjes, personeelspasjes en wellicht mogen we zelfs een smoelenboek daaronder scharen, is geen probleem. Ook voor een sportschool of verenigingen zou dit veel gevallen moeten kunnen.

Groepsfoto’s

Groepsfoto’s moeten vaak mogen, zolang ze maar wel intern gebruikt worden.

Smoelenboeken

Foto’s van leerlingen, medewerkers, leden of deelnemers zomaar op een webite publiceren mag niet. In elk geval niet als lijst. Wat foto’s van een activiteit zou vaak weer wel kunnen als vrijheid van meningsuiting, maar weeg het belang van publicatie dan altijd af tegen het belang van betrokkenen.

Straatfotografie en evenementen

Straatfotografie, evenementenfotografie en andere fotografie waar veel (onbekende) mensen op te zien zijn, zijn meestal toegestaan. Let wel op dat bijvoorbeeld voor de fotograaf het geen probleem is, omdat deze de personen niet kent, maar dat de organisatie van een event de foto’s niet voor alle doeleinden mag gebruiken, omdat deze de personen mogelijk wel kan identificeren.

Een foto van een evenement bij een verslag daarvan, valt al snel onder de vrijheid van meningsuiting. Diezelfde foto gebruiken ter aankondiging van het volgende event, bijvoorbeeld in een advertentie, mag niet altijd. Dat is geen vrijheid van meningsuiting meer tenslotte.

Heimelijk fotograferen

In besloten ruimtes, zoals een café of een congreslocatie, daar moet wel duidelijk zijn dat er gefilmd en gefotografeerd wordt. Bijvoorbeeld omdat de camera’s heel zichtbaar zijn of omdat het bij de ingang wordt aangekondigd. Anders en je heimelijk aan het filmen of fotograferen en dat mag niet.

Social Media

Foto’s op social media zijn lastig. Is je account zeer besloten, met maar een kleine groep vrienden en worden foto’s niet openbaar gedeeld, dan zou het onder huiselijke kring kunnen vallen. Let wel op de voorwaarden van het sociale medium.

Datzelfde geldt voor besloten Facebookgroepen. Bij openbare groepen is er geen sprake van privégebruik. Is de besloten groep niet al te groot, dan kan het misschien wel. Het zou wellicht mooi zijn om daar eens een uitspraak van een rechter over te krijgen. Want wanneer is besloten dan eigenlijk besloten genoeg en zitten de voorwaarden van Facebook niet in de weg?

Bruiloftfotografie

Fotografeer je bruiloften? Je kunt nooit van alle gasten toestemming geven en het bruidspaar kan niet namens de gasten toestemming geven. Je mag daar gerust fotograferen. Sterker nog, dat moet wel, want het bruidspaar heeft je daartoe opdracht gegeven en anders is het een wanprestatie. De foto’s worden gemaakt voor het privégebruik van het bruidspaar, dus ook niets aan de hand (wat zij er verder mee doen, waar ze publiceren, is wat het privacyrecht betreft aan hen).

Voor jezelf maak je gebruik van de artistieke uitingsvorm (uitzondering), je gerechtvaardigd belang (grondslag) om je bedrijf te kunnen hebben je portfolio te kunnen hebben (doel).

Hobbyfotograaf

Ben je een hobbyfotograaf? Je mag je werk echt wel als artistiek zien, zelfs als beginner. Je kunt al snel gebruik maken van een uitzondering. Het publiceren van je portfolio of blogs met foto’s is een verwerking van persoonsgegevens in de zin van de AVG. Gerechtvaardigd belang is je grondslag en maak bij de wat spannendere foto’s altijd een goede belangenafweging. Vergeet vooral je privacyverklaring niet.

AVG Privacy - Mag je nog kinderen fotograferen

AVG en kinderen

Mag je kinderen nog wel filmen en fotograferen na de AVG? Voor kinderen gelden geen andere regels dan voor volwassenen. Dezelfde regels gelden dus.
Het is hooguit zo dat we iets voorzichtiger moeten zijn met kinderen in badkleding bijvoorbeeld. Wil je gebruik maken van toestemming, dan heb je voor kinderen tot 16 jaar nog toestemming van ouders nodig.

Lees ook: Mag je kinderen nog fotograferen?

Na de AVG komt het portretrecht

De AVG gaat alleen over persoonsgegevens. Het portretrecht gaat meer over privacy in bredere zin. Er moet daarom altijd een belangenafweging plaats blijven vinden tussen het belang van het gebruik of de publicatie van een portret en het recht op een privéleven van de geportretteerde.
Dat de gebruiker van het portret de persoon niet kan identificeren, maakt daarom nog niet dat het portret altijd maar gepubliceerd kan worden. Bij het portretrecht gaat het er namelijk om of de persoon herkenbaar is voor zijn vrienden, familie, kennissen, collega’s etc.

Hulp nodig bij de AVG? Wij adviseren en nemen je graag werk uit handen.

Mail Ons!

Portretfoto's infographic AVG

About Charlotte Meindersma

Charlotte Meindersma is 'de social media jurist van Nederland' en oprichter van Charlotte's Law & Fine Prints.
Ze drinkt graag oploskoffie, in de spreekwoordelijke zin van het woord. Bovendien is ze amateur-marketer en was ze in een vorig leven fotograaf.

Comments

  1. Dank je voor deze info.
    Leerzaam.

  2. Heerlijk zo alles op een rijtje te krijgen, dank!

    Mvg Gerard Oltmans

  3. Annelien Schuldink says:

    Hi Charlotte,

    Interessant artikel!

    Voor wat betreft de volgende alinea:
    Een foto van een evenement bij een verslag daarvan, valt al snel onder de vrijheid van meningsuiting. Diezelfde foto gebruiken ter aankondiging van het volgende event, bijvoorbeeld in een advertentie, mag niet altijd. Dat is geen vrijheid van meningsuiting meer tenslotte.

    Op grond van de AVG (overweging 47) valt ‘direct marketing’ onder een gerechtvaardigd belang. Persoonlijk ben ik dan ook van mening dat je een foto wel mag gebruiken ter aankondiging van een volgend event, als je daarvoor deze grondslag gebruikt. Ben je dit met mij eens of zie jij dit anders?

    Groet Annelien

    • Ja, dat zie ik anders. Omdat direct marketing ziet op het direct benaderen van een persoon en niet op het gebruiken van persoonsgegevens van A, om daarmee direct marketing op B toe te passen.
      En al zou het wel mogen onder de AVG, dan zou het alsnog falen onder het portretrecht.

  4. Jeroen Berkenbosch says:

    Fijn om alles op een rijtje te hebben Charlotte!

    Twee vragen.

    “Een foto van een evenement bij een verslag daarvan, valt al snel onder de vrijheid van meningsuiting. Diezelfde foto gebruiken ter aankondiging van het volgende event, bijvoorbeeld in een advertentie, mag niet altijd. Dat is geen vrijheid van meningsuiting meer tenslotte.”
    Hoe moet ik ‘advertentie’ lezen? Is dat bijvoorbeeld ook een betaald bericht op Facebook? Is hier nog verschil tussen commercieel en niet-commercieel?

    En mijn tweede vraag. Is de AVG, wat betreft foto’s, eigenlijk met terugwerkende kracht van toepassing? Dus beelden die uit 2016 of 2017 in de beeldbank staan, gelden daar dezelfde regels voor?

    • Het gaat er eigenlijk om of het eruit kan zien of iemand ermee heeft ingestemd een evenement of iets anders te promoten. Commercieel of goed doel of wat dan ook, maakt niet uit.
      Het gaat meer om het verschil tussen de feitelijke weergave (iemand was nu eenmaal aanwezig) en diezelfde foto inzetten ter promotie (daarmee lijkt het alsof deze persoon het event aan zou bevelen).

      Ja, de AVG is gewoon op alle persoonsgegevens van toepassing, ongeacht het moment waarop ze voor het eerst werden verwerkt. Maar per saldo is er weinig veranderd hoor. We hadden het portretrecht al.

      • Wendy says:

        HI Charlotte, zou je de nuancering voor evenementen nog iets meer willen verduidelijken? Het is toch ondoenlijk om bij een (besloten) evenement een paar honderd mensen om toestemming te vragen voor het gebruik van eventfoto’s voor PR? Geldt hier ook de toets van “onevenredig moeite moeten doen om iemand te herkennen”? In de zin van: groepsfoto’s kunnen dan sneller door de beugel dan close-ups van bezoekers? Actieve toestemming vragen is nodig zeg je… is het dan onvoldoende om de toestemming te verwerken in de algemene voorwaarden die bij inschrijving moeten worden geaccepteerd?

        • Je hebt als fotograaf eigenlijk nooit toestemming nodig. Let wel op huisregels van een evenement. Toestemming mag NOOIT verwerkt zitten in de algemene voorwaarden.

          • Hi Charlotte, mijn vraag hierboven ging niet om de rol als fotograaf, maar juist de rol als organisator van het (besloten) evenement. Als organisator moet je dus wel toestemming vragen om de eventfoto’s te gebruiken voor marketingdoeleinden (bijv. op flyers)? Kun je dan volstaan met een vinkje dat deelnemers bij inschrijving zelf moeten aanvinken (bij gebreke waarvan ze niet mogen deelnemen?). Hoe kun je anders praktisch voldoen aan de toestemmingseis bij zoveel mensen?

  5. Hallo Lotte,

    Mat een krant eigenlijk een social mediabericht van mij (met een foto) in hun krant plaatsen, omdat ze het interessant vinden? Niemand heeft mij iets gevraagd. Ik weet niet hoe dat zit met privacy en eigendomsrecht van mij.

    Groetjes,
    Rens

  6. Charlotte
    Dit verhaal past precies bij onze situatie
    Nog een kleine verduidelijking zou ons verder helpen

    Onder het kopje bijzondere persoonsgegevens Hebben we onder andere de jeugdleden van de visclub en de leerlingen van de lagere school.

    Hun evenementen willen we op onze dorpswebsite graag vastleggen.
    Gewoon als onderdeel van het nieuws

    Waar moeten we op letten of kunnen we als journalist op een positieve manier verslag doen inclusief een fotoalbum.

  7. Opzich heel duidelijk.
    Wel heb ik nog een specifiek voorbeeld/vraag.
    Voor mijn werk (kinderopvang) ga ik op de open dag foto’s maken.
    Ik heb een eigen setting (daar ga ik toestemming voor vragen om die te morgen gebruiken op social media en website)
    Maar ik ga ook foto’s van de open dag en dus de activiteiten zelf foto’s maken.
    Zo hebben we activiteiten als knutselen, schminken, een roofvogelshow enz.

    Ik vind het lastig om dan te bepalen wat wel/niet mag. Mag ik bezoekers gewoon zo fotograferen?
    En is bijv meerdere A4’tjes op de locatie ophangen met mededeling dat er foto’s worden gemaakt en gebruikt worden op de facebookpagina van mijn werk voldoende?

  8. In principe mag ik als journalist dus foto’s plaatsen bij mijn nieuwsberichten. Maar wat als ik dit dan vervolgens deel op social media? Want dat lijkt dan weer niet te mogen? Of is het dan toch die journalistieke grondslag die harder telt en dat het gaat om een publiek belang?

  9. Claudie says:

    Hoi Charlotte,

    Voor ons werk komen wij veel bij bedrijven en organisaties over de vloer. Wij maken veel foto’s om de omgeving (interieur, buitenruimte) goed in kaart te kunnen brengen. Hierbij leggen wij ook mensen (volwassenen en kinderen) vast. Hoe moeten wij hiermee omgaan?

    Dank en hartelijke groeten,

    Claudie

    • Als het onschuldige foto’s zijn die in een onschuldige context worden gebruikt is er niets aan de hand. Kijk ervoor uit dat het te reclame/affiche-achtig wordt. Als je het zekere voor het onzekere wil nemen, is het verstandig een quitclaim te laten tekenen.

  10. Martina Koolwijk says:

    Beste Charlotte,

    Dank je wel voor de heldere uiteenzetting. Ik werk voor een religieuze instelling en plaats foto’s op de website. In het rijtje met de opsomming van situaties waarbij wel bijzondere persoonsgegevens verwerkt mogen worden, staat het volgende:

    “Verwerking wordt verricht door een stichting of vereniging zonder winstoogmerk, op het gebied van politiek, levensbeschouwing, godsdienst of vakbond”.

    Betekent dit dat een religieuze instelling dan wel foto’s mag plaatsen van kleine events waarbij mensen geïdentificeerd kunnen worden, zonder vooraf toestemming te hoeven vragen aan die personen?

    Groet van Martina

    • Vanwege de vrijheid van meningsuiting zou je sowieso wel mogen publiceren, naar mijn mening. Maar het gaat vooral om de verwerkingen voor de stichting of vereniging zelf. Als in: je mag dan registreren dat iemand gelovig is. Dat wil alleen nog niet zeggen dat je die gegevens ook zomaar zonder toestemming mag delen (door te publiceren). Dus ledenlijsten zullen nog steeds achter een inlog moeten, bijvoorbeeld.

  11. Hallo Charlotte,
    Ik heb net even alle reactie en antwoorden doorgelezen, het blijft lastig vind ik.
    Daarom wil ik je ook graag mijn situatie voorleggen.
    Ik fotografeer voor een Gemeente, maar ook voor bouwbedrijven de totstandkomning van bouwprojecten. Zij willen graag bouwvakkers in beeld, “dicht op de huid” gefotografeerd.
    De foto’s worden door gemeente gebruikt als informatie voorziening van publiek en door de aannemers als promotie voor hun werk/project.
    Mijn probleem op het moment van foto maken is dat ze mij niet verstaan, (spreken Bulgaars, Pools, Turks) met vuil werk bezig zijn, of onmogelijk even met hun werk kunnen stoppen om mij een schriftelijke toestemming te geven. Mondeling krijg ik het wel…
    Mogen mijn opdrachtgevers mijn foto’s blijven publiceren? (dus de gemeente en/of die aannemers)

    Groeten,
    Marcel Steinbach

    • Als je met toestemming wil werken, moet je die toestemming wel altijd aan kunnen tonen. Als informatievoorziening is het ook geen probleem om het te gebruiken. Maar als ‘reclame’ kan het wel een probleem zijn, portretrechtelijk gezien. Privebelang is dan belangrijker dan het reclamebelang.

      • Wendy says:

        Hallo mijn vraag is ouders van de klas willen dat ik als klassenouder foto’s maak van school reisje via whatsapp alleen zegt de school dit mag niet ook niet met toestemming mvg Wendy

        • Met toestemming mag alles.

          • Onno Adolfs says:

            Beste Charlotte,

            Op de eerste plaats mijn waardering en dank voor je uitleg.

            In het geval van een arbeidsverhouding (werkgever/werknemer) kom je er niet met toestemming. Daarom is een smoelenboek op de website zelfs met toestemming niet geoorloofd. De werknemer kan het gevoel hebben niet vrijelijk te kunnen kiezen.

            Dat brengt mij op het volgende.
            Mijn werkgever wil een vakantiefoto wedstrijd organiseren onder het personeel. Hoe kijk jij hier tegenaan?

          • Een smoelenboek is inderdaad met toestemming niet mogelijk. Vakantiefoto’s in die zin ook niet. Smoelenboeken zijn dan weer wel mogelijk voor de identificatie.
            Al zijn er steeds meer stemmen die opgaan dat je toch wel toestemming moet kunnen krijgen in een arbeidsrelatie.

  12. Beste Charlotte,

    Geweldig artikel! Dit draagt behoorlijk bij om een beter inzicht te krijgen in het web van de AVG regels.
    Hoewel deze regels bijzonder belangrijk zijn ben ik erg ongerust over de gevolgen als fotograaf.
    Ik maak vaker op evenementen foto’s van alles en iedereen om er een mooie samenvatting van te kunnen maken. Dit gebruik ik voor uitbreiding van mijn portfolio op mijn website en facebook en om mijn ervaring verder uit te breiden.
    Voor deze evenementen heb ik geen opdrachtgever en doe ik dit uit eigen interesse.

    Als ik deze foto’s, waar mensen, bedrijven, verenigingen of activiteiten zichtbaar en identificeerbaar opstaan, ben ik dan verplicht de toestemming vooraf te vragen?
    Het is mij niet geheel duidelijk of ik dit impliciete recht al heb vanwege mijn artistieke achtergrond / recht op meningsuiting / journalistieke achterliggende gedachte?
    Uiteraard verwijder ik foto’s uit mijn portfolio en facebook als mensen de foto liever gepubliceerd hebben

    Is dit gerechtvaardigd of bega ik hier een fout?

    • Je hebt dus meestal juist geen toestemming nodig. Dat probeer ik in deze blogpost juist uit te leggen 😉

      • Dankjewel, ik vind het moeilijk om dat te interpreteren.
        Ik kreeg juist het commentaar van iemand die ik op de foto had staan:
        ‘Je bent duidelijk niet bekend met de privacy wetgeving – ik heb jou geen toestemming gegeven om foto’s van mij te maken en te publiceren. Je dient deze te verwijderen anders volgen er stappen’.

        Met genoegen heb ik deze verwijderen, maar ik was erg nieuwsgierig of ik echt een dergelijk groot risico loop, of dat ik in mijn recht stond die foto zonder consent te maken en te plaatsen.

        Je hebt mij erg geholpen met deze reactie.
        Ondanks dat zal ik toch gaan zorgen dat ik ergens een privacy disclaimer heb op mijn website om dit een beetje toe te lichten.

  13. Pascal Selles says:

    Hoi Charlotte,

    Bedankt voor je interessante artikel. Top dat je dit deelt! Voor mij zijn toch nog twee dingen onduidelijk:

    1. Je geeft in de reacties aan dat met toestemming alles mag. Later zeg je dat een smoelenboek in een arbeidsrelatie zelfs met toestemming niet mag. Daarna geef je aan dat er stemmen opgaan dat het misschien toch wel weer moet kunnen. Ik raak een beetje in de war 🙂
    2. Je geeft in je artikel aan dat je als organisatie foto’s van een activiteit (met daarop dus ook personen) mag publiceren op je website onder het mom van vrijheid van meningsuiting en i.c.m. de grondslag ‘gerechtvaardigd belang’. Maar op je social media kanalen zou dat niet kunnen. Ik vroeg mij af waarom dit voor je social media kanalen dan niet zou kunnen.

    Groet, Pascal Selles

    • 1. Ja, met toestemming mag alles. De vraag is of er in een arbeidsrelatie door een werknemer wel voldoende vrij toestemming gegeven kan worden. Dus of er wel voldaan kan worden aan alle vereisten van toestemming. Daarover bestaat discussie.

      2. Vanwege de voorwaarden van de social media kanalen die zichzelf veel rechten toe-eigenen en waardoor je geen controle hebt over wat er met de foto gebeurt.

  14. Dank je wel voor dit heldere verhaal, waarin duidelijk naar voren komt dat je als vereniging gewoon een fotoalbum op je website mag hebben met foto’s van activiteiten en evenementen zonder vooraf toestemming te vragen.
    Is het dan als aanvulling voldoende om nog in je privacy statement te melden dat foto’s op verzoek met een redelijke reden, verwijderd worden?
    We hebben het nu achter een wachtwoord maar we zien zoveel mensen die het niet weten dat het niet werkt. Het is een foto archief met meer dan 10.000 foto’s.

  15. Ariët Hansen says:

    Ha Charlotte,
    Bij onze evenementenorganisatie huren wij nu acteurs in om dit allemaal te omzeilen. Maar nu zijn er weer collega’s (in functie) die melden dat ze het niet fijn vinden dat ze op de foto’s voorkomen die op de website gebruikt worden. Hoe gaan we hier dan mee om?
    Kunnen wij ze ook automatisch toestemming laten geven voor gebruik van het fotomateriaal, maar ze wel het recht geven om bezwaar te maken (en dat wij dan de foto verwijderen?).

    Groetjes,
    Ariët

  16. Hey Charlotte,

    Als eerste wil ik zeggen. Dat je dit geweldig hebt uitgelegd. Wel heb ik. Wel heb ik nog vragen over evenementen. Ik werk bij een trainingsinstituut als socialmedia manager. Nu zijn er wat fitos gemaakt tijdens de trainingen(groepen van 15-20 man). Nu zou ik graag fotos willen hebben om de sfeer van deze dagen over te brengen doormiddel van socialmedia. Hierbij moet ik wel zeggen dat ik dit nooit zonder toestemming wil of zou doen in de vorm van een advertentie. Het gaat gewoon om een facebook post of een instagram post met tekstjes als “wat een geweldige dag was dit weer” uit naam van de trainers. In hoeverre mag dit zonder toestemming? Ik heb ook je bericht gelezen uit 2016 (https://www.charlotteslaw.nl/2016/03/mag-fotos-bezoekers-evenement/) in hoeverre is dit nu precies anders?

    Bij voorbaat wil ik je alvast danken voor de informatie

  17. Hoi Charlotte, Ik kwam op jouw site nav een vraag van een klant. Ik ben benieuwd hoe het zit wanneer je als (beroeps)fotograaf en filmmaker meestal in opdracht van een klant werkt (zij het particulier of een bedrijf). Ik maak dan beelden/opnames voor die klant, maar ik ben niet degene die deze beelden/opnames publiceert. Wie is er dan verantwoordelijk in het kader van AVG? Meestal zorg ik dat de klant toestemmingsformulieren laat ondertekenen door de mensen die gefilmd/gefotografeerd worden. Is dat voldoende?
    En de andere vraag is: ik bewaar de beelden/opnames allemaal. Niet zozeer om er iets mee te doen, maar meer als service naar de klant dat ze er later wellicht nog eens naar kunnen vragen (bv als ze beelden kwijt zijn of op andere manier willen gebruiken).
    Bedankt vast voor je reactie (en sowieso voor alle info die je al deelt hier)

    • Jij bent verantwoordelijk voor de beelden die je bewaart. Jouw klant voor het publiceren en hoe zij willen gebruiken, in de basis. Verder hangt het af van wat jullie onderling hebben afgesproken wie uiteindelijk voor de schade op zal draaien.

  18. Loet van Haperen says:

    Beste Charlotte,

    Bedankt voor je heldere uitleg, maar het volgende en we komen er samen niet uit. We hebben op school een diploma uitreiking waarbij al genodigde mogen komen endus een besloten bijeenkomst. En tijdens deze bijeenkomst wordener foto’s getoont van de geslaagde candidaten. Nu geeft de school dat we daarvoor toestemming zouden moeten vragen. Daarnaast worden er door een fotograaf fotos gemaakt van de geslaagde candidaten en deze worden later op een besloten gedeelte van de website gepubliseerd. Dit lijkt mij al helemaal geen probleem. Het gaat mij voornamelijk wat verstaat de wet nu onder publiseren en is er een verschil tussen openbaar en besloten bijeenkomsten.

    Alvast hartelijk dank voor je reactie
    Loet

  19. Kristel says:

    Hallo, ik heb mee gedaan aan een hondenshow. Hier zijn foto’s van gemaakt en op een besloten gedeelte van de homepage van de vereniging gezet. Ik zelf kan de foto’s niet zien maar wel de leden. Mag dit?

  20. H J Klaver says:

    samen met nog iemand heb ik facebook pagina’s over oude foto’s van bepaalde plaatsen. Het zijn besloten groepen. Daarop worden foto’s geplaatst van voor 2000. Ook door de leden worden veel foto’s geplaatst.Wil iemand niet dat een bepaalde foto niet geplaatst wordt dan wordt de foto onmiddelijk verwijderd. Meestal worden er foto’s van overleden personen geplaatst en soms van nog levende personen. bv klassenfoto’s. Mag dat ook wel? Wij werken niet met persoonsgegevens. Wat moeten wij eventueel aanpassen of kunnen we gewoon doorgaan?

    • Portretten zijn altijd persoonsgegevens als de personen nog leven. Portretrecht geldt tot 10 jaar na de dood van een persoon.

      Als het pagina’s zijn, heb je er in elk geval een privacyverklaring voor nodig.

  21. Elsa Koppelman says:

    Ontzettend duidelijk artikel!

    Ik zit echter nog wel een beetje met een onduidelijkheid. Op de middelbare school waar ik heb gelopen is er een fotoclub. Deze leggen alles vast, van gala, tot sportdag en diploma uitreiking. Hier zijn mensen altijd erg blij mee! Zoals ik het lees is er voor de fotografen zelf eigenlijk geen probleem wat fotograferen van deze evenementen betreft.

    Nu heeft de school deze week echter besloten foto’s van de laatste diploma uitreiking niet te delen met de betreffende leerlingen (ontzettend zonde! Ook voor ouders die ervanuit gaan die foto’s van hun kind te ontvangen…), omdat dit volgens hun niet legaal is. Maar, hoe zit dit precies? Zou de school het via hun interne mailsysteem (bijvoorbeeld) wel gewoon met de betreffend leerlingen mogen delen? Of mag dat inderdaad echt niet?

  22. Hennie Wolters says:

    Duidelijk artikel
    Hoi , toch een vraag, bij ons in het bedrijf gebruiken we pasjes met daarop een foto , een nummer , Naam , functie en de evt toegangs rechten voor bepaalde ruimtes.. Er staat trouwens geen bedrijfsnaam op. Welke gevevens mogen op de pasjes blijven en welke mogen er niet meer op staan.

  23. Margriet van Niejenhuis says:

    Je hebt al veel vragen kunnen beantwoorden, waarvoor dank. Zou je nog mee willen denken over de volgende situatie? In september gaan we op verschillende basisscholen een kunstproject uitvoeren, waarbij foto’s van kinderen gebruikt worden voor het eindproduct (animatiefilms). Die animatiefilms worden publiekelijk vertoond.
    Is het noodzakelijk dan wel verstandig om met ouders van deze kinderen van tevoren een overeenkomst te sluiten over het maken en gebruiken van het beeldmateriaal? En is dat de verantwoordelijkheid van ons kunstencentrum, of van de school die deelneemt aan het project?

  24. Marco Lem says:

    Goh, gezien het grote aantal reacties en vragen is er nog ontzettend veel onduidelijk omtrent de AVG.
    Allereerst dank voor de heldere uitleg en ook iedereen die een vraag gesteld heeft. Vragen zijn zeer divers, vanuit verschillende perspectieven en maken de materie voor mij in ieder geval meer tastbaar.
    Ik heb nog één onduidelijkheid. Wij als duikvereniging organiseren periodiek “intro-avonden”. Hiervan worden foto’s gemaakt en op onze website en FB pagina geplaatst. Op onze FB pagina zijn de foto’s deelbaar zodat de betreffende mensen de foto eventueel voor zichzelf kunnen downloaden. Wordt dit binnen de AVG ook geregeld?

    • De AVG zegt (uiteraard) niets specifiek over social media. Alles is juist zo algemeen mogelijk geformuleerd. Het lastige met social media is dat je ook te maken hebt met de voorwaarden daarvan, waarin vaak staat dat ze een licentie krijgen om ook zelf nog vanalles met de gegevens te mogen doen. Maar verder kunnen dat soort foto’s als verslag best gedeeld worden.

  25. Eveline Meijvogel says:

    Beste Charlotte,

    Hoe zit het als je foto’s maakt bijvoorbeeld op strand van mensen( soms staat er 1 iemand, dan 2 of een groep mensen). Vervolgens biedt jij deze foto’s te koop aan op je Website. Dus degene die geen toestemming heeft gegeven mag voor veel geld zijn eigen afbeelding kopen en andere mensen mogen deze foto ook aanschaffen. Deze foto’s worden naar de media gestuurd in de hoop dat je in de uitzending komt.
    Er is op Facebook nu een discussie ontstaan of dit wel of niet mag. Zij maakt foto van alles en iedereen, om vervolgens deze te verkopen.

    Groetjes
    Eveline

    Ps ik ben niet het onderwerp van het verhaal , vroeg mij af.

    • Zoals gezegd, als de personen niet herkenbaar zijn op de foto voor de persoon die de foto maakt, dan zijn het voor de fotograaf geen persoonsgegevens, dus valt het sowieso buiten de AVG.
      Verder kan de foto als nieuws worden gebruikt door de media en ook daar bestaat een uitzondering voor.

  26. Het blijft een ingewikkelde wet. Heb daar nog een specifieke vraag over: Hoe zit het met ongevraagd filmen op straat. Ben aflopen week gefilmd op straat en er werd een vraag gesteld. Ik heb het afgewimpeld maar staat nu wel op You Tube, een lokale nieuwssite en was zelfs op tv. Mag dat wel?

  27. Charlotte Meindersma,

    Wij zijn een Carnavalsvereniging, dat betekend dat wij vele uittreden hebben vooral bij Prinskeuze feest avonden, dat is dus een avond waar de betreffende nieuwe Prins op komt.
    Daar zijn dan ook vele personen bij aanwezig, zeker personen met foto camera’s.
    Op een Prinskeuze feest avond komen dan ook vele Carnavalsverenigingen op bezoek –
    De ene persoon maakt er 100 en de andere maakt er wel 200, deze foto’s worden dan ook op hun website gezet, zo ook bij ons.
    Mijn vraag is nu dan ook krijgen wij daar voor problemen mee als we dus die gemaakte foto’s op onze website zetten.
    De bezoekende verenigingen en dat weet ik zeker zullen daar geen probleem mee hebben, die vinden het juist leuk, als ze met de nieuwe Prins op de foto staan.

  28. Arend NAGEL says:

    Dag Charlotte,

    Helder artikel. Dank daarvoor.

    Ik heb nog wel een casus waar ik benieuwd ben naar jou visie. Een familie wordt geconfronteerd met een portretfoto van 3 bij 3 meter van een overleden persoon in het dorpscentrum. Nabestaanden zijn niet geïnformeerd hierover en hebben geen toestemming gegeven. De foto is bij leven gemaakt en de fotograaf claimt dat er destijds toestemming is gegeven voor de foto en publicatie in een boek. De foto is onderdeel van een expositie die meerdere maanden duurt. De expositie wordt georganiseerd door een kunstplatform en gesponsord door lokale ondernemers.

    Omdat de foto prominent in het dorpscentrum hangt worden kinderen en kleinkinderen die nog in het dorp wonen dagelijks geconfronteerd met de foto. En omdat het een relatief klein dorp betreft worden nabestaanden ook aangesproken op de foto.

    Mag dit binnen het portrecht of kunnen nabestaanden zich hiertegen verzetten? Ben benieuwd naar jou visie.

    • Het portretrecht duurt tot 10 jaar na het overlijden van de persoon. Onder de AVG is het na het overlijden geen persoonsgegeven meer.

      Als het een onschuldig portret is dat voor een expositie etc. gebruikt wordt, lijkt me dat in beginsel geen probleem, ook niet op dit formaat.
      Toestemming kan destijds natuurlijk mondeling zijn gegeven. Dat is nu lastig aan te tonen. Een goede reden om zoiets dus wel schriftelijk vast te leggen. Dan was er nu geen discussie over mogelijk geweest.

      Hoe vervelend het overigens voor nabestaanden kan zijn, dat speelt hier geen rol.

  29. Hi Charlotte,

    Hoe zit dat dan met toestemming aan medewerkers bij bedrijven? Als sprake is van een machtsverhouding gaat toestemming nooit op toch? Dit is altijd het geval in dienstverband toch? Kunnen foto’s in het smoelenboek dan vallen onder gerechtvaardigd belang? En foto’s van bedrijfsuitjes? Als die op intranet worden geplaatst, maar ook op instagram of de website? Valt dat dan onder een evenement en dus vrijheid van meningsuiting? Ook als je bedrijf maar vijf medewerkers heeft?

    • Er bestaat inderdaad discussie of een medewerker wel vrijelijk toestemming kan geven. Maar smoelenboek valt wat mij betreft onder gerechtvaardigd belang, ja. Bedrijfsuitje, als dat onder het personeel blijft zou het zelfs als privégebruik gezien kunnen worden.

      • Bedankt voor je reactie! Op het moment dat een bedrijf via instagram reclame maakt door foto’s of video’s te posten van de werkvloer of een bedrijfsuitje, maar daarbij geen namen noemt. Zouden we dan kunnen stellen dat er geen sprake is van persoonsgegevens, omdat het ‘ te veel moeite kost ‘ om te achterhalen wie het zijn?

        • Naar mijn mening niet. Een normale werkgever weet wel weet wie bij hem/haar werkzaam zijn. Dus het kost een bedrijf niet veel onredelijk moeite om te achterhalen wie die personen zijn.

          En los van of het persoonsgegevens zijn onder de AVG, dan zou het alsnog een probleem kunnen zijn onder het portretrecht.

          • zouden bedrijven dan toestemming moeten vragen aan het personeel? en als sommigen dat niet geven zijn zij dan verantwoordelijk om ervoor te zorgen dat deze mensen niet op de foto staan? en als toestemming niet mag, aangezien er een machtsverhouding is, hoe zou je dan wel een grondslag kunnen regelen om foto’s van een bedrijfsfeest op instagram oid te plaatsen?

  30. Hi Charlotte,

    Fijn artikel. Maar hoe zit het als bijvoorbeeld een directeur of een burgemeester op zijn persoonlijke facebook pagina foto’s plaats van een evenement?
    Waar hij zelf op staat met andere of/en een impressie foto van het evenement.

    • Dat is natuurlijk ook afhankelijk van het soort account en de manier waarop de foto’s gedeeld worden. Wanneer bijvoorbeeld het accoun openbaar is en/of de foto’s openbaar worden gedeeld, dan zal het niet meer onder huiselijke kring vallen.

  31. elske hazenberg says:

    goedemiddag, wellicht al genoemd hier maar ik kan het niet terug vinden. Als ik een foto maak van een kind, mijn naam/watermerk eronder zet en ze naar ouders stuur zonder er zelf iets mee te doen, zij plaatsten het op social media, heb ik dan ook nog een taak? mvg Elske

  32. Hi Charlotte,

    Dank voor dit uitgebreide artikel! Toch nog twee vragen:

    Als een restaurant foto’s wil maken van een reguliere publieksavond en deze wil gebruiken als sfeerimpressie op haar website, social media bedrijfspagina’s en flyers/menukaart, is dat dus niet meer mogelijk? Kunnen ze dan beter een fotoshoot met betaalde figuranten doen en werken met quitclaims? Of mag het juist wel mits duidelijk op de deur van de ingang is aangegeven dat er foto’s gemaakt kunnen worden tbv promotionele doeleinden?

    Hoe zit het met het publiceren van een fotoverslag of aftermovie van een evenement, waarbij op de website van de organisatie en op de tickets is aangegeven dat er fotos gemaakt kunnen worden of geflmd kan worden? En wat als de organisator die foto’s op flyers en tickets voor de volgende editie van het evenement wil plaatsen?

    • In de regelgeving is niets gewijzigd. Portretten gebruiken voor marketing en reclamedoeleinden was altijd al lastig, omdat de geportretteerde snel een redelijk belang heeft om zich tegen die wijze van gebruik te verzetten.

      Quitclaims en/of figuranten/modellen zijn inderdaad een goede oplossing.

      Als er op een evenent gefilmd wordt en dat ook weer voor reclame gebruikt kan worden, dan is het verstandig mensen daar vooraf akkoord mee te laten gaan, dus ook voor dat ze het ticket kopen.

  33. Ruud Wedding says:

    Erg duidelijk en zeer toegankjelijk geschreven. !!

Trackbacks

  1. […] Ga hier naar de blog van Charlotte Meindersma. Ze legt het helder uit. Je kunt ook eerst beginnen met haar video. […]

Speak Your Mind

*