Rust er Auteursrecht op Nabewerking?

Rust er auteursrecht op nabewerking? Antwoord: Meestal niet. Zou wel kunnen. Een eenvoudige situatie zal het nooit zijn.

Je hebt nodig: een auteursrechtelijk werk

Op de meeste foto’s rust auteursrecht. Op illustraties, logo’s en andere afbeelding ook, als ze voldoende creatief zijn.

Er rust geen auteursrecht op een afbeelding wanneer de maker al meer dan 70 jaar geleden is overleden of wanneer het te banaal en triviaal is.

Soms kan er in een grafische afbeelding veel werk zitten, maar is het voor de Auteurswet toch te eenvoudig. Soms is een snapshot of een afbeelding die erg snel en gemakkelijk gemaakt is, toch een door het auteursrecht beschermd werk.

Onbeschermd werk bewerken

Werk waar al geen auteursrecht meer op rust of dat te banaal en triviaal is bewerken, levert al snel een eigen auteursrecht op.

Moet de nabewerking zelf natuurlijk wel voldoende creatief zijn. Alleen een beetje aan wat schuifjes trekken in een bewerkingsprogramma of een filter toepassen is meestal niet genoeg. Dat is ook te banaal en triviaal.

Lees ook: een klassiek schilderij in verf dopen, mag dat?

Beschermd werk bewerken

Nabewerking toepassen op een werk dat beschermd is door het auteursrecht?
Meestal zal dat een inbreuk zijn op het auteursrecht. Bewerken is namelijk een vorm van verveelvoudigen en dat is nu juist een van de rechten van een maker.

Bij een eenvoudige nabewerking verkrijg je niet eens een eigen auteursrecht, omdat je geen eigen auteursrechtelijk kenmerkende trekken toevoegt. Voeg je wel voldoende eigen creativiteit toe, dan is het meestal zo dat je wel een eigen auteursrecht krijgt op het eindresultaat, maar je tegelijkertijd nog steeds inbreuk maakt op het oorspronkelijke werk.

Voorbeeld: Inbev

Inbev gebruikte een oude foto, genomen het voetbalstadium in Rotterdam en bewerkte dat. Het was een zwart-witfoto waarbij één persoon een flesje Oranjeboom bier in de hand had.

De foto werd vervolgens gebruikt om er twee, in kleur, Jupilerflesjes in te shoppen. Daarmee was het een inbreuk op auteursrecht.

Voorbeeld: Cariou en Prince

Richard Prince is fotograaf. Patrick Cariou bewerkte deze foto’s door ze iets van kleur te veranderen en er een elementje aan toe te voegen.
In de VS is dat mogelijk fair use. In Nederland zou het vooral een inbreuk op auteursrecht zijn, waarbij mogelijk wel nog een eigen auteursrecht is ontstaan.

In dat geval moet je er samen dus maar uit komen om te bepalen wat er met het bewerkte werk mag gebeuren of dat het misschien zelfs vernietigd zou moeten worden vanwege de inbreuk. Prince en Cariou troffen daarom maar een schikking.

auteursrecht of rechtmatige bewerking (fair use)?

links: origineel van Cariou, rechts: bewerking van Prince

Lees de blogpost over Prince en Cariou en hun auteursrecht.

Editen van video’s

Ben je een video-editor? Het selecteren van de beelden, knippen en plakken, mooie overgangen maken en wat al niet meer, het kost een hoop tijd. En laten we wel wezen, wat de een maakt, zal de ander met precies dezelfde content voor handen vast heel anders doen.

Ook hier is het zo dat je werkt met bronmateriaal waar al auteursrecht op rust. Daar voegt jouw werk wel wat aan toe. Hoe meer je doet, hoe meer creativiteit je toevoegt, hoe meer het kan zijn dat jij op het eindproduct óók een auteursrecht hebt. Maar dat heeft de persoon die de beelden maakte ook.

Je mag het eindproduct daarom niet zomaar in je portfolio of showreel opnemen. Maak altijd goede afspraken met je opdrachtgever.

Nabwerken in opdracht

Let op! Als je in opdracht werkt, kan het zelfs zo zijn dat je überhaupt geen auteursrecht krijgt op jouw nabewerking of editing werk.

Of dat zo is hangt af van de mate van vrijheid die je nog had bij het nabewerken of editen. Is het eigenlijk vooral uitvoerend werk en heeft de opdrachtgever redelijk nauwkeurig aangegeven hoe het eindproduct moet worden? Dan heb je ook geen auteursrecht op de nabewerking.
Heeft de opdrachtgever alleen een kader gegeven met wat kleine aanwijzingen en had je zelf nog veel ruimte om eigen creativiteit in te brengen en zelf keuzes te maken, dan is de kans groot dat je wel auteursrecht krijgt op jouw werk.

Wil je hierover geen misverstand, stel dan een contract op.

Contract opstellen

Doe je de nabewerking van foto’s of het editen van video’s voor iemand anders? Zorg dan dat je goede afspraken maakt over het auteursrecht, zoals naamsvermelding en het mogen opnemen van het eindproduct in je portfolio. Als je dan toch bezig bent: maak meteen wat afspraken ver zaken zoals deadlines, aansprakelijkheid en betalingsvoorwaarden.

Meer weten en leren over Auteursrecht? Volg de praktische online cursus:

 95,00 excl. BTW

Inschrijven Cursus Auteursrecht


About Charlotte Meindersma

Charlotte Meindersma is 'de social media jurist van Nederland' en oprichter van Charlotte's Law & Fine Prints.
Ze drinkt graag oploskoffie, in de spreekwoordelijke zin van het woord. Bovendien is ze amateur-marketer en was ze in een vorig leven fotograaf.

Comments

  1. Anja van Kempen says:

    Dag Charlotte,

    Via een kennis kwam ik op je blogs. Fijn te lezen over collages en auteursrechten.
    Ik heb echter een wat meer toegespitste vraag die ik je graag voorleg: ik maak ook enveloppen. Die maak ik van bladzijdes uit boeken die ik opduikel her en der. Mooi sprekende afbeeldingen krijgen zo een bruikbaar 2e leven. De enveloppen kunnen gewoon gebruikt worden om te versturen. Is dit ook een vorm van een nieuw kunstwerk maken? En wat als ik de enveloppen zou verkopen?
    Ik hoor graag of je hier specifiek iets over kunt zeggen,

    Hartelijke groet,

    • Producten tweedehands doorverkopen is meestal geen probleem. Dat komt door de zogenoemde ‘uitputting’. Wat echter niet altijd mag is er een ander product van maken. Vooral zodra je een product gebruikt waarmee je in botsing komt met het auteursrecht of merkrecht. Zo kan er auteursrecht rusten op de afbeeldingen en teksten uit het boek. Ook als je daar een nieuw werk van zou maken, dan nog zou het een auteursrechtinbreuk kunnen zijn. In Nederland kennen we geen ‘fair use’. Lees ook deze blog.

Speak Your Mind

*