Auteursrecht kopen, wat kost dat?

Met auteursrecht kopen bedoel ik de overdracht van het auteursrecht. Dat is iets anders dan (alleen) een gebruiksrecht, licentie of toestemming voor gebruik. Of je je auteursrecht wil verkopen of toch een licentie wil geven, is uiteraard je eigen keuze. Aan beide hangt een ander prijskaartje.

Verschil overdracht en licentie

Allereerst moeten we drie verschillende verschillende situaties van elkaar onderscheiden:

  • licentie/gebruiksrecht/toestemming
  • exclusieve licentie
  • overdracht

In het geval van een licentie geef je een ander de het recht jouw werk te mogen gebruiken, onder bepaalde voorwaarden. Het wordt daarom ook wel een gebruiksrecht genoemd. Het auteursrecht blijft bij de maker en er kunnen aan verschillende partijen licenties gegeven worden voor precies hetzelfde werk.

Een exclusieve licentie is uiteraard ook een licentie. Het verschil is dat deze maar één keer kan worden uitgegeven. Er is dus maar één partij die een licentie kan krijgen om het werk te gebruiken. Dit moet in een zogenaamde akte worden vastgelegd. Dat is een contract waarin staat wat de licentie precies inhoudt, wie de licentie krijgt en wie hem geeft, met datum en handtekeningen erbij. Wordt het werk niet (voldoende) gebruikt, kan de licentie volgens het auteurscontractenrecht ook weer worden teruggedraaid. Het auteursrecht blijft dus wel bij de maker, je kan er alleen niet meer zoveel mee. Het lijkt daarom sterk op de overdracht van het auteursrecht.

Daarnaast kan het auteursrecht worden overgedragen. Als maker raak je het auteursrecht kwijt. De andere partij krijgt het auteursrecht. Ook de overdracht van het auteursrecht moet met een akte. Je hebt dan niets meer te vertellen over je werk. Sterker nog, wil je het werk in je portfolio gebruiken, als maker, heb je daar opeens toestemming voor nodig van de nieuwe auteursrechthebbende. Wellicht een reden om hier een extra hoge vergoeding voor te vragen.

Rechten afkopen?

Wat betekent ‘rechten afkopen’? Tsja, de wet zegt daar niets over. Dat is dus afhankelijk van de bedoeling en interpretatie. Extra belangrijk om dit op papier te zetten dus.

Meestal wordt hiermee bedoeld dat er een licentie wordt gegeven die zo breed en uitgebreid is, dat er nooit meer om extra toestemming gevraagd hoeft te worden voor een wijziging van het werk of een nieuwe toepassing voor het werk en dat daar ook geen extra vergoedingen meer voor betaald hoeven te worden.

Rechtenvrij?

Rechtenvrij bestaat niet. Daarmee zeg je namelijk dat een werk ‘vrij van rechten is’. Dat er helemaal geen rechten op zouden rusten Van auteursrecht kun je geen afstand doen. Je kunt het niet zelf in het publiek domein brengen. Je kunt natuurlijk wel beloven dat je je rechten niet zult handhaven. Hetzelfde geldt voor je persoonlijkheidsrechten.

Maar wat te denken van andere rechten die nog op jouw werk kunnen rusten? Verkeerd gebruik van een merknaam in een tekst, kan een merkinbreuk opleveren. Wil jij dan beloofd hebben dat er geen rechten rusten op jouw werk? Kijk uit dat de schade niet op jou verhaald zal worden.

Dan hebben we het nog niet gehad over het portretrecht in het geval van illustraties, foto’s, video en dat soort werken. Dat hoeft geen probleem te zijn, maar dat kán wel. Hangt vaak vooral af van hoe het gebruikt wordt. Tsja, daar heb je geen invloed op wanneer je een licentie hebt gegeven. Dus beloof het maar niet, dan voorkom je dat de schade op jou verhaald wordt.

Welke prijs is redelijk

Allereerst: er is geen algemene ‘marktconforme’ prijs. Jij mag als maker zelf de prijs bepalen.

Coca Cola, Pepsi en het huismerk hebben ook allemaal een andere prijs, toch is het allemaal cola.

De prijs hangt vaak af van de waarde die je levert. Hoe unieker of schaarser je werk, hoe hoger de prijs. Hoe beter de kwaliteit, hoe hoger de prijs.

Het is vooral verstandig om de prijs voor het maken van het werk los te zien van de prijs voor de licentie, het gebruiksrecht of voor de overdracht van het auteursrecht. Het idee is namelijk dat je kosten hebt en wil verdienen aan het maken van het werk, maar dat het werk zelf vervolgens ook nog een eigen waarde heeft.

Als er sprake is van een inbreuk op je auteursrecht, dan moet je aan kunnen tonen wat je schade is. Die schade is in principe de licentievergoeding. Het gaat immers om het verlies van de verkoop van iets dat al bestaat, je hoeft het niet meer te maken. Als je facturen hebt waar ook die licentie apart op vermeld staat, is het makkelijker om je schade aan te tonen.

Lees ook: Auteursrechtsmoesjes: betaald voor het werk

Wat is de waarde van je werk?

Het bedrag dat je voor een licentie of de overdracht of verkoop van je auteursrecht vraagt, is mede afhankelijk van de waarde van je werk en welke rechten je precies gaat geven.

Een licentie is meestal beperkt in tijd en mogelijkheden en je kunt de werken soms nog een aan een ander in licentie geven of een deel van het werk in een ander werk hergebruiken. Dat maakt je werk minder waard dan als je een exclusieve licentie geeft en alleen je opdrachtgever jouw werk mag gebruiken.

Het auteursrecht overdragen zorgt ervoor dat je zelf niets meer met het werk kunt doen. Het werk wordt daardoor exclusief voor de partij die het van jou koopt. Dat maakt het werk dus veel waard.

In principe zou je nooit een prijs moeten baseren op kosten, maar juist op waarde en je positie in de markt. Het maakt je klant niet uit hoeveel kosten jij hebt gehad of hoe lang je bezig bent geweest met het maken van het werk. Jouw klant wil alleen een redelijke prijs betalen.

Hulp nodig bij het bepalen van het juiste tarief, sparren over jouw waarde of beter leren verkopen? Ik help je graag tijdens een strategiesessie.

Strategiesessie

Leuke dingen voor je mailbox

About Charlotte Meindersma

Charlotte Meindersma is 'de social media jurist van Nederland' en oprichter van Charlotte's Law & Fine Prints.
Ze drinkt graag oploskoffie, in de spreekwoordelijke zin van het woord. Bovendien is ze amateur-marketer en was ze in een vorig leven fotograaf.

Comments

  1. Paul Barendregt says:

    Hoi Charlotte,
    Misschien een rare vraag, maar hoe zit het met de rechten van de beelden die achter jou aan de muur hangen in deze video?
    Ik dacht altijd dat dit een reproductie van die werken betreft en je daar een licentie voor nodig hebt. Heb jij dat ook? Of maak ik me al jaren ten onrechte druk hierover bij het maken van videos?
    Ga vooral door met je leuke en informatieve verhalen.

    • Leuke vraag 🙂
      Als de maker meer dan 70 jaar is overleden, dan is het auteursrecht vervallen en heb je er dus geen licentie meer voor nodig. Sterker nog, het Rijksmuseum biedt sowieso alle werken in groot formaat aan om daar vanalles mee te laten bedrukken en bij het Mauritshuis kun je ook veel krijgen voor persoonlijk gebruik. Als je de afbeeldingen elders vindt, mag het trouwens ook. Bovendien is het op deze manier een incidentele verwerking.

Speak Your Mind

*