Auteursrechtsmoesjes: Betaald voor het werk

Het is woensdagochtend als ze gezellig op Funda aan het rondkijken is en haar eigen huis te koop ziet staan. Nou ja, het huis dat ze al jaren geleden verkocht heeft, maar wel met dezelfde foto’s van toen. Foto’s waar zij nota bene voor betaald heeft destijds! Dus háár foto’s. Maar dat gaat zomaar niet! Het is een inbreuk op auteursrecht, dus krijgt de makelaar, dezelfde als toen, een duidelijke e-mail dat die foto’s als de sodemieter van de website gehaald moeten worden. Dat gebeurt gelukkig ook. Had die makelaar de foto’s überhaupt nog mogen hebben na al die tijd?

Als je ervoor betaalt, wordt je de eigenaar, toch?

Als ik naar de bakker ga en ik betaal voor een brood, dan krijg ik dat brood en is het vervolgens van mij. Als ik het vervolgens aan de eenden wil voeren (geen goed plan, slecht voor de eenden, gaan ze dood aan, maar even voor het idee), kan de bakker daar niets aan doen. Dat brood is nu van mij. Dat hij daarvoor ’s nachts heeft moeten werken, er dure apparatuur voor heeft ingezet en de mooiste ingrediënten heeft gebruikt doet er niet toe. Al zou ik het willen gebruiken voor het schimmelproject van de kleuterklas van het buurmeisje, het is nu mijn brood.

Geen ‘koop’ in het intellectuele eigendomsrecht

Zo werkt het alleen niet bij het intellectueel eigendomsrecht. Er is geen sprake van koop of eigendom.

Sterker nog, meestal betaal je vooral voor de dienst. Voor het schrijven van een tekst, het maken van de foto, het componeren van de muziek, het filmen van de video, het ontwerpen van de huisstijl en ga zo maar door.

Heel vaak krijg je daar wel een licentie bij. Een gebruiksrecht, zeg maar. Het werk wordt dus niet van jou, maar je mag het gebruiken voor het doel waarvoor je het hebt laten maken. De maker blijft de rechthebbende (zo heet de eigenaar in het intellectueel eigendomsrecht). Wil je dat de maker niet te veel met het werk kan doen, dan moet je dat dus ook even afspreken.

“Maar ik heb er toch voor betaald?”

Ja, je hebt ervoor betaald. Nou ja, voor die dienst en misschien voor een licentie. Niet voor de overdracht van het auteursrecht. En ja, dat weet ik heel zeker, want die overdracht moet gebeuren met een akte. Bovendien, als je de maker wil kunnen verbieden zijn eigen werk nog in zijn of haar portfolio op te nemen of anderszins te gebruiken, moet je vaak toch een hoop meer betalen.

“Maar eh, hoe zit dat nou met die makelaar?”

Zij heeft ooit die makelaar betaald. In die prijs zit begrepen dat er foto’s gemaakt worden of daar is misschien apart voor betaald. Daarmee is ze dus nog geen rechthebbende op de foto’s geworden. Dat is de makelaar of de fotograaf die de makelaar heeft ingeschakeld. De makelaar mocht de foto’s gebruiken om het huis te verkopen destijds.

Daar zitten natuurlijk ook foto’s van de inrichting bij. Hebben we dan misschien nog van doen met privacy? De AVG is van toepassing op alle informatie die een persoon identificeert of kan identificeren. Als de foto’s van de binnenkant van het huis dus iets zeggen over de persoon of de personen die er destijds woonden, zouden de foto’s persoonsgegevens kunnen zijn. Maar een grote inbreuk op de privacy is het waarschijnlijk niet.

“Maar ik sta zelf op de foto”

Ben je gefotografeerd tijdens een feestje of een event of heb je foto’s in opdracht laten maken? Je zou toch denken dat als je zelf op die foto staat je die gewoon mag gebruiken. Al helemaal als je zelf ook nog eens daarvoor betaald hebt.

Maar ook dan geldt het auteursrecht van de fotograaf en moet je goede afspraken maken over het gebruik van de foto. Overigens geldt bij een portretfoto die in opdracht is gemaakt ook dat de fotograaf de foto juist weer niet zonder toestemming van de geportretteerde mag gebruiken. Het is dus in ieders belang om goede afspraken te maken.

Teksten mag je ook niet zomaar aanpassen

Heb je in opdracht teksten laten schrijven? Dan is de auteur daarvan ook gewoon de rechthebbende en zul je meestal wel een licentie voor het gebruik van die teksten afspreken.
Zomaar nog wat knutselen aan die tekst is er dan niet bij, tenzij er natuurlijk is afgesproken dat dat wel prima is.
Spreek vooral ook af of de naam van de auteur bij de tekst gepubliceerd moet worden of niet en of er eventueel zelfs een andere naam bij die tekst mag komen te staan.
Juist als er sprake is van een opdracht en het werk (de tekst in dit geval) eerder door de opdrachtgever wordt gepubliceerd dan door de schrijver zelf, is het belangrijk dat in een contract of algemene voorwaarden opgenomen staat wie de rechthebbende is. Anders mag de buitenwereld ervan uitgaan dat de tekst is van het bedrijf dat het gepubliceerd heeft, als de naam van de auteur er niet bij staat.

Meer weten over auteursrecht en licenties? Of een licentie op laten stellen? Wij kunnen helpen!

Mail Afton

Lees ook de andere auteursrechtsmoesjes!

About Charlotte Meindersma

Charlotte Meindersma is 'de social media jurist van Nederland' en oprichter van Charlotte's Law & Fine Prints.
Ze drinkt graag oploskoffie, in de spreekwoordelijke zin van het woord. Bovendien is ze amateur-marketer en was ze in een vorig leven fotograaf.

Speak Your Mind

*