Auteursrecht: Naamsvermelding

Naamsvermelding. Het is een recht dat je verkrijgt bij je auteursrecht. Of je nu als fotograaf foto’s laat publiceren, een gastblog schrijft of eigen ontworpen producten instuurt voor een artikel in het tijdschrift, je hebt recht op naamsvermelding. Maar wat houdt dit recht nu in en wanneer is er sprake van een correcte naamsvermelding?

Persoonlijkheidsrechten

Recht op naamsvermelding is een van de persoonlijkheidsrechten uit de auteurswet. Bij het publiceren van auteursrechtelijk beschermd werk is er in de basis de verplichting de naam van de auteur bij de plaatsen. Alleen als het onredelijk zou zijn om naamsvermelding te eisen, bestaat de wettelijke verplichting niet. Dit is echter een zeer grijs gebied en lastig objectief bepaalbaar of het werkelijk onredelijk is om naamsvermelding te eisen. Ga er daarom altijd vanuit dat het wel verplicht is.
Naamsvermelding is in elk geval verplicht zolang de auteur nog leeft. Het recht op naamsvermelding kan via een testament overgedragen worden op nabestaanden. In dat geval blijft naamsvermelding verplicht tot 70 jaar na de dood van de auteur.
Kortom, gebruik je werk van een ander? Ga er in eerste instantie maar van uit dat je verplicht bent de naam te vermelden.
Je kunt eventueel afspreken dat naamsvermelding niet verplicht is. Ook kun je in een licentie opnemen dat de naamsvermelding niet nodig is. Er zijn bijvoorbeeld stocksites die een licentie leveren waar juist in staat dat naamsvermelding niet verplicht is. Is niet meteen duidelijk wie de auteur van een werk is? Je bent verplicht daar enig onderzoek naar te verrichten. Een argument als ‘er stond geen naam bij de foto toen ik hem vond’ is geen excuus.
Wordt er gezwegen over al dan geen naamsvermelding, is de naamsvermelding in beginsel verplicht.

Naamsvermelding

Wat is een juiste naamsvermelding? Ongeacht of je gebruik maakt van het citaatrecht of toestemming hebt om het auteursrechtelijk beschermde werk te publiceren, je zult aan naamsvermelding moeten doen.
Uiteraard is er de mogelijkheid om door het maken van specifieke afspraken, af te wijken van deze standaard regels. Verstandig is wel deze afspraken goed op papier te zetten. Al is het maar in een e-mail. Dan kunnen beide partijen terugzoeken hoe deze afspraken waren en toetsen of daar aan voldaan is. Eventueel is zelfs mogelijk af te spreken af te zien van naamsvermelding.
Geen specifieke afspraken gemaakt? Vooral de naam van de auteur moet genoemd worden. Bronvermelding, bijvoorbeeld een link naar de website waar je de foto gevonden hebt, is niet noodzakelijk. Enkel bronvermelding, zonder naamsvermelding, is in veel gevallen onvoldoende. Uitgangspunt is dat de naam gemakkelijk gevonden moet kunnen worden. In principe zo dicht mogelijk bij het werk zelf. Bijvoorbeeld onder de foto of aan het begin of einde van een artikel. Is er sprake van meerdere auteurs, bijvoorbeeld foto’s van verschillende fotografen, zorg dan in elk geval dat duidelijk is welke foto van welke fotograaf komt.
Online is een link naar de website van de auteur wel netjes en vriendelijk, maar geen verplichting.

Praktische tips

– In de basis is naamsvermelding altijd verplicht!
– Denk niet dat als je de naam niet snel kunt vinden, dat je deze dan ook niet hoeft te noemen.
– Maak je afspraken over gebruik van auteursrechtelijk werk, dan is handig ook de naamsvermelding specifiek te regelen.
– Plaats de naam in de buurt van het werk.
– Plaats in dien mogelijk ook een link naar de website van de auteur.

Lees ook:
Auteursrecht: fotografie en social media
Auteursrecht: een stijl kun je niet beschermen
Blogpraat over foto’s. Een verzameling blogs over auteursrecht en citaatrecht bij gebruik van beeld.
Blog en een beeldcitaat

Extra:
Werk je wel eens samen voor een publicatie? Bijvoorbeeld voor een artikel in een tijdschrift of schrijf je een gastblog? Daar moet je goede afspraken over maken. Ook over de naamsvermelding en de consequenties als die niet (goed) geplaatst worden. In samenwerking met MamaMarketing ontstond daarom deze checklist. Gratis te downlaoden.

About Charlotte Meindersma

Charlotte Meindersma is 'de social media jurist van Nederland' en oprichter van Charlotte's Law & Fine Prints.
Ze drinkt graag oploskoffie, in de spreekwoordelijke zin van het woord. Bovendien is ze amateur-marketer en was ze in een vorig leven fotograaf.

Comments

  1. Hi Charlotte,

    Hoe zit het eigenlijk met social media? Op de social media is het, naar mijn idee, zelfs nog belangrijker ivm met makkelijke kopieren, delen, etc. Zelf vind ik het altijd wel prettig als de credit tegelijkertijd ook een tag is naar mijn (like)pagina. Kleine moeite, groot plezier aangezien het weer traffic en likes op je pagina kan opleveren.

    • Hi Tycho,

      Naamsvermelding is verplicht wanneer dat redelijkerwijs mogelijk is. Wat mij betreft vormt dat alleen een probleem bij Twitter, vanwege het beperkte aantal tekens. Facebook, LinkedIn, Pinterest, Google + etc. zou naamsvermelding gewoon moeten kunnen. Een tag is in elk geval mooie bronvermelding. Ik denk dat je een tag niet af zou kunnen dwingen, maar dat het andersom wel genoeg zou kunnen zijn wanneer andere naamsvermelding achterwege is gelaten (en de tag naar een openbaar profiel leidt)

  2. Hoe zit het met auteursrechten als ik een foto ter beschikking van een weekkrant stel met als voorwaarde naamsvermelding. Vervolgens plaatsen ze die foto, maar zonder mijn naam. Foto staat klein op de voorpagina en groter bij het artikel verderop in de krant.

    Heb een factuur verzonden maar die betalen ze niet hebben ze me gemeld.

    Vr. gr.

    Fokelien.

    • Je blijft je recht op naamsvermelding houden. Omdat ze dat niet hebben gedaan lijd je schade. Dat is uiteraard wel alleen de schade wegens het ontbreken van de naamsvermelding. Plaatsen mochten ze wel, daar kun je dus geen schadevergoeding voor in rekening brengen.

      • Hoi, duidelijk artikel. Complimenten!

        In reactie op je antwoord op de vraag van Fokelien: hoe hoog is deze geleden “schade” dan eigenlijk? Stel dat de partij die de foto plaatst meent dat er geen schade wordt geleden aan het feit dat de naam niet is vermeld. Hoe kun je dit verweren? Bij een auto-ongeluk is er duidelijk sprake van schade, maar hoe werkt dat bij een publicatie zonder naamsvermelding? Welke schade leidt de fotograaf, en in welke valuta (geld, tijd, moeite) druk je dit uit?

        Mvg,
        Koen

        • Schade bepalen blijft altijd lastig. In rechtszaken is dat vaak ook een belangrijk punt. Soms gaat het al niet eens meer over de inbreuk, maar wel over de hoogte van de schadevergoeding.
          Het is lang zo geweest dat er voor het ontbreken van de naamsvermelding net zo veel werd gevraagd (en gekregen) als voor de licentie zelf. Een 100% toeslag. Tegenwoordig kent de rechter hiervoor meer een toeslag van 25 tot 75% van de licentievergoeding voor toe.
          Hoe hoog is dan de licentievergoeding? Veel fotojournalisten hebben daar eigen prijslijsten voor. Eigenlijk zou iedere fotograaf die moeten maken. Vraag jezelf af: hoeveel zou ik normaal gevraagd hebben voor een dergelijke publicatie? Als dat lastig is, kun je eventueel proberen aan te sluiten bij de richtprijzen fotografie van bijvoorbeeld Foto Anoniem of van Juriaan Nijkerk.

  3. Hoe zit het dan met foto’s die van pinterest komen vaak ik de maker niet te achterhalen om dat ze vaak door meerdere mensen gerepind worden en ook weer vanaf verschillende sites, Hoe kan je dan achterhalen wie de oorspronkelijke maker van de foto is als er geen watermerk/naam op een foto staat.
    Of zeg jij gewoon dat soort foto’s helemaal niet gebruiken.
    groetjes colinda

    • Pinterest is natuurlijk nooit je bron. Je zou plaatjes van pinterest hooguit kunnen embedden. Je moet dus altijd op zoek naar de oorspronkelijke bron, zodat je aan hen toestemming kan vragen voor gebruik. Zonder toestemming mag je tenslotte nooit een foto gebruiken (tenzij er sprake is van een citaat, maar dat is niet snel het geval). Het is daarom inderdaad verstandiger om helemaal geen plaatjes van pinterest te gebruiken.

  4. Hallo Charlotte,
    Hoe zit het met naamsvermelding bij een gezamenlijke (foto) concept? Samen met een andere fotograaf heb ik een foto concept bedacht waarbij we allerlei portretten gemaakt hebben. Alle portretten zijn met mijn apparatuur in mijn studio,met dezelfde achtergrond, zelfde licht en elk persoon is door ons beide gefotografeerd. Vervolgens hebben we samen een keuze gemaakt en tentoongesteld in een museum. Het is niet duidelijk te zien wie welke foto heeft gemaakt. Nu heeft deze collega een nominatie gekregen voor deze foto’s en blijkt dat hij de foto’s alleen onder zijn eigen naam naar redacties verstuurt. Zonder project vermelding en zonder mijn naam. Ik vind dat raar. Hij heeft wel bij die foto’s op het knopje gedrukt maar in de uitvoering zit een hele grote stempel van mij… Hoe zit het met naamsvermelding en het eigendom van een concept? Alvast Dank!

  5. Heidi Hillebrand says:

    Hoi Charlotte,
    Ik heb tekeningen gemaakt waar ik graag spreuken en wijsheden op wil zetten met photoshop. Daar wil ik kaartjes van drukken. Mag dat? Van de wijsheden waar ik de auteur van weet, zet ik de auteur er onder. Bijvoorbeeld Albert Einstein of Aristoteles.
    Groetjes, Heidi

Trackbacks

  1. […] Museum Beelden aan Zee hier nog een handige tip van Charlotte Meindersma: […]

  2. […] dat vai RSS delen worden overgenomen. Belangrijk daarbij zijn wel de volgende twee zaken: juiste naam- én bronvermelding en een goede link naar de bron waar het volledige artikel gelezen kan […]

Speak Your Mind

*