Blog en een beeldcitaat

Het is weekend. Voor veel mensen tijd om te bloggen. Daarom een blog over hoe je beeldmateriaal bij je blog mag gebruiken.
Ken je deze post nog? Kort gezegd gaf ik in ‘Geen blog zonder beeld’ aan dat als je voor je blog een beeld wilt gebruiken, je zult moeten letten op het auteursrecht. Creative Commons zijn vaak een goede optie en soms kun je zelfs een beeld als citaat gebruiken, bijvoorbeeld als je dat beeld wilt bespreken. Wat zijn nu de grenzen van dit beeldcitaatrecht? Is naamsvermelding voldoende? Maakt het uit welke foto, tekening of ander beeld je gebruikt? Lees hierna hoe de grenzen laatst weer eens zijn bevestigd.

Van foto naar zeefdruk naar tijdschrift cover

Een Duitse zeefdrukkunstenaar gebruikte, met toestemming, foto’s van een fotograaf om een zeefdruk kunstwerk mee te maken. Een mooie, bleek later, want de Duitse zeefdrukartiest won er twee keer een prestigieuze Duitse zeefdrukprijs mee. Een tijdschrift over zeefdrukken publiceert dan ook twee keer over deze prijzen. De zeefdrukken prijken op de cover van beide tijdschriften. Vervolgens worden de tijdschriften ook digitaal beschikbaar gesteld en verschijnt een deel van de zeefdruk als banner op de website. Dat vond de fotograaf niet zo tof meer. Maar goed, de fotograaf had toestemming gegeven voor het gebruiken van de foto’s in de zeefdruk, dus daar kan hij geen bezwaar meer tegen maken. Dat de zeefdruk als citaat wordt gebruikt kan de fotograaf dus ook geen bezwaar meer tegen maken. Maar waren die covers nog wel citaten?

Beeldcitaat, Formaat, Bespreking of Versiering

Zoals ik in ‘Geen blog zonder beeld’ al opmerkte mag een beeldcitaat wel. De hoeveelheid die je citeert moet dan echter wel in verhouding staan tot hoe je dat beeld bespreekt. Een hele film mag je niet overnemen, maar een still daaruit is geen probleem. Maar hoe doe je dat dan bij losse beelden? Moet het dan een deel van het beeld zijn of mag het wel het volledige beeld zijn?
Waar het op neer komt is dat het gebruikte beeldmateriaal en de bespreking van het beeld met elkaar in verhouding moeten zijn. Als dat zo is mag het volledige beeld gebruikt worden. Waar het beeld dan vandaan komt maakt niet uit. Wel zul je nog steeds aan naamsvermelding moeten doen. Enkel naamsvermelding is niet voldoende, er moet wel echt sprake zijn van een citaat.
Staat het beeld niet in verhouding tot de bespreking ervan, dan is er sprake van versiering, volgens Hof Leeuwarden.

Checklist

– Het beeld was al openbaar
– De omvang van het citaat is redelijk. Een enkele foto mag je in zijn geheel plaatsen, maar een serie bijvoorbeeld niet.
– De omvang van het citaat staat in verhouding met de bespreking ervan
– Persoonlijkheidsrechten van de maker worden in acht genomen: je mag het beeld bijvoorbeeld niet bewerken.
– Bron en naam van de maker moeten duidelijk vermeld worden

Schrijf jij wel eens reviews over producten? Beschrijf je wel eens het laatste boek dat je gelezen hebt of de laatste film die je zag? Dan heb je vast ook beeld gebruikt voor bij je blog. Deed je dit al op de juiste manier?

Lees ook:
Geen blog zonder beeld
Herpublicatie van een artikel, mag dat zomaar?
Workshop Auteursrecht

Comments

  1. Dank je wel voor deze informatie, leerzaam en zéér bruikbaar!

  2. Ik blijf het een schimmig en lastig onderwerp vinden dat auteursrecht i.c.m het internet. Wij beheren een fansite van een betaald voetbal organisatie en plaatsen hier ook geregeld nieuws, fotoverslagen etc. en hebben het geluk (even afkloppen) dat we nog geen brief op de deurmat hebben ontvangen als ik mede-fansites af en toe hoor.

    Nu de vragen:
    * Als speler x in het nieuws is (doelpunt gescoord, geblesseerd geraakt, transfergerucht etc), mogen wij dan een willekeurige foto van speler x bij dit artikel plaatsen om te verduidelijken om welke speler het gaat onder het mom van citaatrecht of voldoet dit dan niet aan de eisen?
    Zeker in het geval van een transfergerucht o.i.d. is natuurlijk geen foto van het bewuste moment dat besproken wordt, evenmin bij persoonlijke situaties die naar buiten komen, mag in dit geval dan puur de afbeelding getoond worden van de persoon om te verduidelijken om wie het gaat.
    * Mocht dit niet voldoen, mogen wij dan wel een foto tonen van het desbetreffende moment (doelpunt, wedstrijdshot etc.) die door derden is gemaakt met een vermelding naar de auteur.
    * Ben je ook strafbaar als je als blogger zijnde naar de verkeerde auteur linkt omdat je in de veronderstelling was dat de foto van diegene/die website was of voldoet (mits de afbeelding voldoet aan het beeldcitaatrecht) het wijzigen van deze fout ook op het moment dat je hier op gewezen wordt?
    * Wordt er bij het citaatrecht onderscheid gemaakt tussen partijen, een foto gemaakt door een supporter die via Twitter gevonden wordt zal vermoedelijk minder waard zijn dan die van een beroepsfotograaf. Maakt dit dan nog uit of kun je hier zonder probleem gebruik van maken.
    * Ik lees overal dat het moet gaan om besprekingen van het onderwerp dat op de afbeelding staat, vallen wedstrijdverslagen, nieuws over spelers, het stadion etc. hier ook onder of kun je dan geen gebruik maken van dit auteursrechtelijk beschermde materiaal?
    * Is het tonen van Tweets (inclusief afbeelding over het algemeen) inclusief hun gebruikersnaam etc. in een nieuwsitem toegestaan. Zo tonen wij bijvoorbeeld bij speciale momenten een ‘live feed’ inclusief deze tweets van aanwezigen.

    Ik hoop dat U mij enige duidelijkheid kunt verschaffen op dit gebied, voor ons als hobbyisten blijft het een lastige kwestie.

    Alvast bedankt,

    • Foto’s zijn niet heel snel een citaat. Een foto van een voetballer bij een verhaal over een transfer moet wel relevant zijn. Meestal is zo’n foto toch vooral bedoelt als een extraatje bij zo’n bericht.
      Een verhaal over een bepaald (gemist) doelpunt, met een foto daarbij waarop je kunt zien waarom dat doelpunt zo goed of slecht was, of bijvoorbeeld een paar seconden video waarin dat te zien is, mag vaak wel.
      Het is inderdaad zeer belangrijk altijd de juiste naam van de juiste fotograaf te noemen. Noem je per ongeluk de verkeerde naam, dan kan de echte fotograaf daar alsnog schadevergoeding voor vorderen. Het is namelijk een recht van die fotograaf om bij zijn werk genoemd te worden en ook dat er niet een andere naam voor in de plaats gezet wordt.
      Er wordt geen onderscheid gemaakt in de bronnen van zo’n werk. Amateurs en twitteraars hebben wat dat betreft net zo veel rechten als de beste fotograaf van de wereld.
      Wat betreft het embedden van tweets: dat lijkt van het Hof van Justitie tegenwoordig wel te mogen, mits het van een openbaar account komt. Lees daarover ook mijn blog over embedden.

  3. Kirsten says:

    Bedankt voor de duidelijke informatie! Ik had nog een vraag met betrekking tot het maken van collages/ moodboards waarin ik producten (kleding) wil gebruiken van diverse merken. Deze wil ik vervolgens op mijn blog plaatsen. Van deze kledingstukken maak ik zelf foto’s in een collage vorm of op een model om deze vervolgens te plaatsen. Is het voldoende als ik hierbij de merk per kledingstuk vermeld?

    Ik hoop dat u mij hier antwoord op kan geven.

    Alvast hartelijk dank!

  4. Jan Kijlstra says:

    M.n. op Facebook wemelt het van groepen ,die foto’s uit openbare archieven plaatsen. Vaak zijn dat oude foto’s waar de naam van de fotograaf volledig onbekend is. Net als onbekend is wie de foto heeft afgedrukt (ansichtkaart). Wat moet er dan als bronvermelding bij? De naam van de bewaarplaats (het archief)?

    En als een archief een watermerk op de foto’s gebruikt, waar de bron al duidelijk uit blijkt, is het dan nog zinvol om ook separate bronvermelding te eisen?

    • ‘openbare archieven’ is een voor mij nogal vage term. Het gaat er namelijk niet om waar de foto’s vandaan komen. Je moet de naam van de maker vermelden. Daarbij moet je voldoende onderzoek doen. Een paar minuten googlen is dus niet voldoende. Als je echt de maker niet kunt achterhalen, mag je het werk eventueel wel gebruiken omdat het dan een ‘verweesd werk’ is. Probeer in elk geval zo veel mogelijk te vermelden. Het archief is dan een goede optie.

      Als de naam van de maker al vermeld is, hoef je dat niet op nog een andere manier te vermelden.

Trackbacks

  1. […] de website Iusmentis.com waar ICT-jurist Arnoud Engelfriet ook je vragen kan beantwoorden en op de website Charlotte’s Law. Voor illustraties kun je wel gebruik te maken van Creative Commons foto’s, eigen of […]

Speak Your Mind

*

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.