Is Fan Art toegestaan?
Fan art is werk dat gemaakt wordt naar aanleiding van een bestaand werk. Juist, omdat mensen daar fan van zijn. Wist je dat Fifty Shades of Grey fan fiction is van Twilight? Veel fan art lijkt echter veel meer op het oorspronkelijke werk. Als het te veel is, dan is het een inbreuk op auteursrecht. Waar ligt dan de grens?
Afgeleide werken
Fan art zijn dus altijd afgeleide werken. Een variant op het origineel. Iets aan het origineel wijzigen is een inbreuk op het auteursrecht en op de persoonlijkheidsrechten van de auteur.
Als de ‘auteursrechtelijk kenmerkende trekken’ van het origineel nog te herkennen zijn, dan is het nieuwe werk al snel een inbreuk op het origineel. Dat mag dus eigenlijk niet.
LawStories in je mailbox?
Tenzij: Privékopie
Gelukkig zijn er uitzonderingen! Zoals de privékopie. Je mag een werk voor ‘eigen oefening, studie of gebruik’ wel namaken en dus ook wijzigen. Belangrijk is wel dat je het werk ook voor jezelf houdt en niet openbaar maakt. Hang het gerust op in je woonkamer, maar deel het niet op Facebook, publiceer het niet op een website en biedt het niet te koop aan.
Tenzij: Parodie
Een andere uitzondering is de parodie. Ken je de parodieën op Nijntje nog? Nou ja, dat was niet echt fan art te noemen natuurlijk, maar het was wel een afgeleid werk dat toch was toegestaan.
Een parodie moet humor bevatten, het origineel moet herkenbaar zijn, maar er moet juist ook voldoende afstand van zijn genomen zodat er geen verwarring is, er mag geen commercieel belang zijn en de eer en goede naam van de maker mag niet te ver worden aangetast.
Nog een voordeel: een parodie mag je wel openbaar maken en dus delen op Facebook, je website, een forum en wat nog meer.
Inspiratie
Neem het werk waar je fan van bent vooral als inspiratie. Dat mag altijd. Blijf je er ver genoeg vandaan, dan heb je de uitzonderingen van de privékopie en de parodie niet meer nodig.
Denk aan Fifty Shades of Grey, dat gebaseerd is op twee karakters uit Twilight. Ik kan me zelfs nauwelijks voorstellen dat dit het geval is, omdat het zo ver uit elkaar ligt. (Toegegeven: eigenlijk ken ik zowel Twilight als Fifty Shades of Grey niet, dus goed beoordelen kan ik het niet) Juist omdat het zover uit elkaar ligt, is het geen inbreuk op auteursrecht en is het toegestaan. Daarom konden de boeken uitgebracht en verkocht worden en kon er een film van gemaakt worden.
Neem het als voorbeeld en maak vooral je eigen werk. Niet alleen door er een eigen stijl aan toe te voegen en het een kleine twist te geven, maar zorg dat het origineel bijna niet meer te herkennen is.
Beter weten waar de grens ligt? Wat wel en niet mag en of je het dan mag publiceren? Lees dan Wetboek voor Bloggers.
