Mag ik Disney en Marvel logo’s op mijn producten gebruiken?
Iemand vroeg mij: Mag ik zadeldekjes en oornetjes voor paarden, met daarop het logo van Superman of andere Marvel of DC Comics logo’s en afbeeldingen, maken en verkopen aan particulieren en bedrijven?
Ofwel: mag ik afbeeldingen en logo’s van Disney, Marvel of DC Comics gebruiken voor mijn producten en marketing?
Auteursrechten van Disney en Marvel
Producenten van stripboeken en tekenfilmfiguren (studio’s) hebben een auteursrecht op hun creaties. In elk geval op de specifieke afbeeldingen en logo’s die ze maken.
Maar ook op de karakters (of characters), als die bijzonder genoeg zijn en voldoende een ‘eigen karakter’ hebben. Zo bleek bijvoorbeeld ook Kabouter Plop, van Studio 100, een auteursrecht als karakter te hebben, maar Piet Piraat weer niet, omdat die te banaal is.
Op basis van het auteursrecht kun je dus geen bestaande afbeeldingen of stills uit strips of (teken)films gebruiken, maar kun je dus ook geen nieuwe maken op basis van het karakter.
Het auteursrecht op een specifieke versie vervalt wel na 70 jaar (na eerste openbaarmaking door een bedrijf of 70 jaar na overlijden van een individuele maker), waardoor je soms wel een oude versie kunt gebruiken. Lees daarover ook de blogpost over Mickey Mouse en Steamboat Willy.
LawStories in je mailbox?
Merkenrechten
Soms schrijven ze zelfs onderdelen in als merk. Juist omdat die onderdelen zo enorm bekend en populair zijn, willen ze deze extra beschermen.
Zo zijn de namen en logo’s van Disney, Marvel en DC Comics natuurlijk ingeschreven als merk.
Soms zijn karakters dat ook. Denk aan Mickey Mouse. Als er een merk voor is geregistreerd, dan mag er niets mee doen dat verwarringwekkend kan zijn of waarmee er sprake is van ongerechtvaardigd voordeel trekken of afbreuk doen aan de reputatie van het merk. Er is daardoor al eerder sprake van een inbreuk op een merk dan een inbreuk op het auteursrecht.
Vraag om een licentie
Om spullen te verkopen met een afbeelding van bijvoorbeeld Disney of Marvel erop, moet je toestemming hebben. Deze bedrijven geven regelmatig licenties uit, maar niet aan iedereen. Als je een te klein bedrijf hebt, willen ze soms niet het volledige juridische proces doorlopen, omdat dat te kostbaar is en te lang duurt. Of ze vinden de producten of jouw bedrijf niet geschikt.
Je hebt nooit recht op een licentie, maar je kunt er altijd om vragen. Het is de houder van het merkrecht of auteursrecht die mag bepalen wat de voorwaarden zijn en dus ook wat de prijs is. Uiteraard staat het je vrij om erover te onderhandelen.
Wil jij ook een licentie? Neem contact op met Marvel, Disney, Warner Bros of Google naar het bedrijf waar je een licentie van wil gebruiken om het juiste e-mailadres of andere contactmogelijkheid te vinden.
Licenties kosten geld
Een licentie kost altijd geld. Dat kan een flat fee zijn, of een percentage van je winst, ook wel royalties genoemd. Het kan ook zijn dat er sprake is van een bepaald startbedrag en dat je daarna pas een percentage afdraagt.
Jij wil geld verdienen met het werk van een ander, dus is het ook logisch dat je daar een deel van afdraagt. Of het bedrag of percentage dat gevraagd wordt, het voor jou ook waard is, dat bepaal je zelf.
Moet je het idee en ontwerp vastleggen of deponeren?
De vraagsteller vroeg zich tevens af of ze haar idee en ontwerp ergens moest vastleggen of deponeren. Nu komt het typische antwoord van een jurist: dat hangt er vanaf.
Als het idee of ontwerp niet creatief genoeg is, kun je het niet eens beschermen of vastleggen. Als het wel creatief genoeg is, is de kans groot dat er vanzelf al auteursrecht op rust. Auteursrechten kun je niet registreren.
In dit geval ging het om een bestaand product waar een Superman logo op gezet werd. Dat lijkt mij in eerste instantie niet origineel genoeg om voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking te komen. Een model zal ook niet lukken, aangezien dat gaat om de vorm van het product en dat is nu juist wat je niet zelf bedacht hebt. Kortom, in de meeste gevallen zal het lastig worden, tenzij je echt een eigen ontwerp combineert met het gebruik van een werk van zo’n studio.
Je kunt voor de zekerheid wel altijd een i-depot registreren. Daarmee leg je in elk geval de datum van het ontstaan van jouw werk vast. Mocht er toch een auteursrecht of ongeregistreerd modelrecht op rusten, helpt dit bij het bewijzen dat je de eerste was en dus de ander de inbreukmaker is.
Lees ook:
