Privacy: Mag je kinderen nog fotograferen?

Mag je onder de AVG nog kinderen filmen en fotograferen? Mijn moeder wist vroeger beter wie er bij mij in de klas zat dan ikzelf, geloof ik. Ze kende ook alle ouders wel. Als ik een klassenfoto mee naar huis zou krijgen met allemaal zwartgemaakte gezichten, zou ze misschien nog steeds wel kunnen aanwijzen wie wie was. Zit je dan, met een foto waarbij het net lijkt alsof alle klasgenoten criminelen zijn, maar een oplossing voor de privacy is het dus niet.

AVG Privacy - Mag je nog kinderen fotograferen

Kinderen zijn net mensen

Privacy is voor kinderen niet anders dan voor volwassenen. Het grote verschil is vooral dat kinderen tot 16 jaar niet zelf toestemming mogen geven. Daar is dan een ouder of voogd voor nodig.

Dat speelt vooral in de situatie wanneer een kind ‘een dienst van de informatiemaatschappij’ wil afnemen, zoals het downloaden van een app. Voor fotografie is gelukkig meestal geen toestemming nodig.

Wordt er niet verwerkt op basis van toestemming, maar op basis van een van de andere grondslagen, dan gelden voor persoonsgegevens van kinderen dezelfde regels als voor persoonsgegevens van volwassenen.

Lees ook: Mag je nog foto’s maken en publiceren na de AVG?

Strikt privégebruik

Foto’s van je eigen (klein)kinderen, familie of vrienden die je niet openbaar maakt maar alleen onderling aan elkaar laat zien en eventueel per e-mail of WhatsApp deelt, worden privé gebruikt.

Strikt huishoudelijk en privégebruik van persoonsgegevens, zoals foto’s waar mensen herkenbaar op staan, vallen buiten de AVG. Je hoeft je dan niet aan de regels van de AVG te houden.

Publiceren en verspreiden

Wanneer je buiten de privésfeer de foto’s gaat delen of zelfs openbaar maakt, door het bijvoorbeeld op Facebook, Instagram of een website te publiceren, dan val je wel onder de regels van de AVG.

Alles wat je met de foto’s doet, noemen we ‘verwerken’.

Wanneer mag je persoonsgegevens verwerken?

Foto’s zijn persoonsgegevens. Persoonsgegevens mag je verwerken wanneer je wanneer je aan een aantal voorwaarden voldoet.

AVG mag ik verwerken?

  • Foto’s zijn bijzondere persoonsgegevens, dus zorg voor een uitzondering waar je gebruik van kunt maken, zoals journalistieke en artistieke doeleinden of toestemming
  • Zorg voor een grondslag uit de AVG
  • Formuleer daarbij een gerechtvaardigd doel
  • Zorg voor redelijke en te rechtvaardigen bewaartermijnen
  • Zorg voor goede beveiliging
  • Informeer de betrokkenen (via de privacyverklaring)

Scholen, KDV’s, crèches, BSO/NSO etc.

Mogen er nog foto’s gemaakt worden van kinderen?
Zeker! In de meeste gevallen bestaat daar een gerechtvaardigd belang voor. Je moet dan wel een belangenafweging maken tussen het belang van de organisatie en het privacybelang van de betrokkene (het kind).

Onschuldige foto’s, zullen niet meer impact hebben op de privacy. Gegevens van de kinderen zijn immers al bekend bij de organisatie. Klasgenoten en groepsgenoten zijn onderling ook al bekend. Er worden niet opeens meer of andere gegevens bekendgemaakt of uitgewisseld.

Een klassenfoto aan ouders verstrekken is meestal gewoon privégebruik. Niks aan de hand.

Welke foto’s mogen gepubliceerd worden

Bij publiceren moet er ook altijd een goede afweging gemaakt worden tussen het privacybelang van de geportretteerde en het belang om te publiceren.

Nu wordt natuurlijk opeens zo’n portret verder verspreid, dus liggen de belangen wat anders. Maar onschuldige foto’s in een onschuldige context zijn meestal geen probleem.

Er mag veel in het kader van ‘journalistiek’ en vrijheid van meningsuiting. Een verslag van activiteiten op school, een schoolreisje etc. zijn meestal geen probleem.

Kijk bijvoorbeeld wel uit met foto’s van kinderen in badkleding. In het geval al van ‘naakt, seks en erotiek’ kan het privacybelang al snel zwaarder wegen. Of daar bij kinderen in badkleding ook sprake van is, kun je discussiëren, maar voor alle kanten valt wat te zeggen. Hier voorzichtig mee omgaan kan in elk geval geen kwaad.

Meer weten over privacy en fotografie? Kom eens oploskoffie drinken!

Doe mij zo’n bakkie pleur

Infographic: AVG en Privacy, wie mag je nog fotograferen?

About Charlotte Meindersma

Charlotte Meindersma is 'de social media jurist van Nederland' en oprichter van Charlotte's Law & Fine Prints.
Ze drinkt graag oploskoffie, in de spreekwoordelijke zin van het woord. Bovendien is ze amateur-marketer en was ze in een vorig leven fotograaf.

Comments

  1. Hoi Charlotte,

    Mooi artikel. Heel fijn ook. Wat doe je als je moeder/schoonmoeder haar kleindochter (van 8jaar) schildert en kenbaar maakt dat zij haar muze is. Na 5 schilderijen en exposities (wisten wij niet) wil zij meer schilderijen maken. Wij gaan nu wel aangeven dat wij dit niet willen. Maar ja mag dat zo maar? Ongevraagd? Dit komt voort uit trots en met goede bedoeling, maar toch. Dit wordt een uitdaging voor ons 🙂

    Alvast bedankt. Saskia van Ommen

  2. Janny Bergh says:

    Hoi Charlotte

    Er is in September weer een optocht..
    Daar zijn veel kinderen aanwezig. Met praalwagens . Mijn vraag is mag dat ook niet.?
    Vr Gr Janny

  3. Ik plaats regelmatig (onschuldige) foto’s van mijn kinderen online. Dat vind ik een lastige, want – even gechargeerd – betekent dit dat ze mij straks als volwassenen kunnen aanklagen vanwege het zonder toestemming verspreiden van beeldmateriaal?

  4. Hallo Charlotte
    bij het maken van sportfoto’s komen er heel wat mensen op foto’s te staan. In hoeverre moet ik in deze steeds uitgebreid om toestemming vragen. M.i. is hier sprake van een journalistieke of artistieke uiting. Ik hoor graag je advies in deze.

    Groeten

    Hans

  5. Sanne Uijtdewilligen says:

    Hi Charlotte,

    Bij ons op het KDV wordt toestemming gevraagd aan ons ouders voor het ophangen van een foto van de kinderen in de lokaal, een portret foto van je kindje. Is het nodig om hier toestemming voor te vragen? Ik vind het zo ver gaan, volgens het KDV moet het omdat iemand een foto van het lokaal zou kunnen nemen en die dan weer op facebook kan plaatsen… lijkt mij vergezocht. Maar goed ben dus vooral benieuwd of hier toestemming voor gegeven moet worden.

    • Als er foto’s in het lokaal gemaakt worden, is de kans toch ook groot dat daar mensen op staan?
      In principe lijkt me de toestemming niet noodzakelijk, omdat alleen die kinderen en hun ouders/verzorgers + de begeleiders van het KDV in zo’n lokaal komen. Van een lokaal mogen mensen ook best foto’s maken (voor zichzelf).
      Dat die foto’s vervolgens mogelijk op FB belanden is de verantwoordelijkheid van de maker van de foto, niet van het KDV.

  6. Dag Charlotte,

    Als stichting zonder winstoogmerk bieden wij kinderen (in samenwerking met de scholen, het bedrijfsleven en de overheid) activiteiten aan zodat ze op jonge leeftijd ervaren waar hun talenten en drijfveren liggen. Dit zorgt ervoor dat kinderen tot een weloverwogen studiekeuze kunnen komen en een beter beeld hebben van (toekomstige) beroepen en sectoren.

    Wij zijn (mede)organisator van de verschillende activiteiten die zowel binnen- als buiten schooltijd plaatsvinden.

    Ik lees dat er een uitzondering geld voor het verwerken van persoonsgegeven wanneer dit verricht wordt door een stichting of vereniging zonder winstoogmerk. Betekent dit dat wij de foto’s en filmpjes die wij maken tijdens activiteiten bedoeld als promotie zonder toestemming kunnen plaatsen via verschillende kanalen (waaronder Social Media)?

    Alvast bedankt voor je reactie.

    • Er is inderdaad een uitzondering voor stichtingen en verenigingen zonder winstoogmerk die op politiek, levensbeschouwelijk, godsdienstig of vakbondsgebied werkzaam zijn en dan alleen nog met betrekking tot de verwerking van gegevens van leden en niet van anderen. Het lijkt er daardoor helaas op dat jullie verwerkingen niet onder deze uitzondering kunnen vallen.

  7. Hoi Charlotte,

    Ik doe vrijwilligerswerk voor een Vereniging die educatieve programma’s organiseert voor basisscholen (zonder winstoogmerk). Nu hebben wij vorig jaar zomer, in overleg met de toen aanwezige school, speciaal een fotodag georganiseerd om een beeldbibliotheek voor onze Vereniging aan te leggen. Destijds is duidelijk gecommuniceerd dat de foto’s o.a. voor de website, social media, en andere promotie-uitingen van de Vereniging waren.

    Betekent dit nu dat wij deze prachtige foto’s plotseling allemaal niet meer mogen gebruiken, nu de AVG is ingegaan? We hebben niet van iedere ouder individuele toestemming, immers bestond de AVG toen nog niet. Daarbij zijn de kinderen, nu ze meer dan een jaar ouder zijn, waarschijnlijk ook niet meer zo herkenbaar. Hoe zit het met bestaand drukwerk met deze foto’s?

    Ik hoor het heel graag.

    Groetjes,
    Mae

    • Voor de AVG hadden we al de Wbp met nagenoeg dezelfde regels. Bovendien is er een periode van twee jaar geweest voor de invoering ervan, dus toen jullie de foto’s maakten was de AVG er al, alleen was deze nog niet van toepassing.

      Er is in elk geval geen toestemming gegeven door de ouders. Dat ze niet hebben tegengewerkt is niet voldoende. Ze zouden nog steeds bezwaar kunnen maken tegen het gebruik van de foto’s voor reclamedoeleinden.

      Kinderen zijn na een jaar bovendien nog voldoende herkenbaar, in elk geval voor hun eigen omgeving. Het blijven persoonsgegevens.

  8. Hallo Charlotte,

    Ik ben klassenmoeder van een groep 1/2 op een basisschool en beheer een Whatsapp groep met de ouders van de klas, dit is een besloten groep. De school heeft aangegeven dat er geen foto’s meer gemaakt mogen worden tijdens activiteiten (sportdag, schoolreisje) aangezien deze niet gedeeld mogen worden, ook niet in de besloten whatsapp groep. Ook op een beveiligde website, waar elke ouder een eigen login heeft, mogen door de leerkrachten geen foto’s meer worden gedeeld. Volgens mijn kennis van de AVG is dit erg overtrokken en leeft de school de regels niet correct/te streng na. Ik verneem graag jouw advies. Alvast bedankt

    • Dit is inderdaad strenger dan verplicht. De school zou dit ook op minder ingrijpende manieren kunnen oplossen. Aan de andere kant mag je als school er wel voor kiezen om niet langer foto’s te maken. Uiteindelijk is het de keuze van de school of zij extra maatregelen nemen om de privacy van leerlingen te beschermen.

  9. Hoi,

    De school van mijn dochter geeft aan dat ouders geen foto’s meer mogen maken bij optredens van de kinderen. Kunnen zij dit verbieden? Ook als ik de foto’s on privé sfeer houd?

    • Ja, dat kunnen ze verbieden. Ze mogen ‘huisregels’ maken. Ze kunnen alleen geen regels opleggen over wat er buiten school om gebeurt, bijvoorbeeld omdat er meerdere kinderen naar dezelfde dansles of sportclub gaan. Dan is het weer aan de dansschool en sportclub om eventueel regels te maken.

  10. Annemieke Van der Laan says:

    Beste Charlotte,

    Bij ons op de basisschool en op de middelbare school is besloten dat er geen klasse fotos meer gemaakt worden. Is het mogelijk om dit aan te gaan? Want ik vind het werkelijk zo zonde dat de kinderen geen schoolfoto meer kunnen kopen. De hele Avg is zo verkramt.

    Hartelijke groet,
    Annemieke van der Laan

    • De school had dit inderdaad ook op een andere manieren kunnen oplossen. Maar je kan ze niet dwingen om jouw kind te fotograferen. Het is trouwens niet zo dat de AVG klassenfoto’s verbiedt. Wellicht dat je met de school in overleg kan of er toch iets mogelijk is, of dat je zelf een initiatief kan opzetten met de ouders om de kinderen samen te fotograferen.

  11. Hi, hartelijk dank voor alle info!

    Mijn kind heeft twee weken geleden gehoord dat de hele klas naar de film mag, een nieuwe spektakelfilm mag de klas dan ongeveer als eerste publiek zien. Na de film is ook nog een soort workshop.
    Twee dagen geleden kregen we een brief mee waarin staat dat je de brief ondertekend moet inleveren, anders mag je kind niet mee naar de film en de workshop.
    In de brief staat kort samengevat dat er video-opnames en foto’s worden gemaakt en dat het bedrijf alles daarmee mag doen wat ze willen, tot in lengte van dagen.
    Ik denk dat dit niet mag, je moet toestemming toch kunnen intrekken? En bepaald vrij voelt deze toestemming ook niet, omdat ik het rot vind voor mijn kind als het als enige niet mee mag met de klas.
    En ik wil ook niet die ene ouder zijn die er een probleem van maakt en misschien ervoor zorgt dat het hele uitje niet doorgaat.

    Dank alvast!

  12. Hi!

    Mijn kind heeft twee weken geleden dat de hele klas mee mag naar een nieuwe spektakelfilm, en daarna een workshop krijgt. Hartstikke leuk, iedereen verheugt zich erop.
    Twee dagen geleden kregen we een brief die we ondertekend moeten inleveren, anders mag het kind niet meet.
    Kort samengevat staat in de brief dat er foto’s en video-opnames worden gemaakt en dat het bedrijf daarmee mag doen wat het wil, tot in lengte van dagen.
    Is dit wettelijk in orde? Ik dacht dat je ook je toestemming moet kunnen trekken, en dit voelt ook niet als vrije toestemming. Ik vind het rot voor mijn kind als het als enige niet mee mag. En ik wil ook niet de enige ouder zijn die er een probleem van maakt en misschien er wel voor zorgt dat het hele uitje wordt afgeblazen.

    Dank alvast.

  13. Hallo Elske,
    Wij, als school, hebben alle ouders toestemming gevraagd en houden hier ook rekening mee wanneer we foto’s online plaatsen.
    Nu vroeg ik mij af. Mag ik wel een foto plaatsen waarbij het om andere kinderen gaat, maar waarbij het kind dat niet op de website mag op de rug te zien is of wanneer het hoofd (grotendeels) niet te zien is door een ander kind. Voor mij is ze herkenbaar, omdat ik het kapsel herken, maar hoe zit dit?
    Groeten Eva

    • Hangt inderdaad van die herkenbaarheid af. Wie niet herkenbaar is, daar is het ook geen persoonsgegeven van. Probleem is natuurlijk dat binnen een school heel veel mensen gemakkelijk andere kinderen zullen herkennen, ook van de zij- of achterkant. Dan zijn het weer wel persoonsgegevens.

  14. Charelle says:

    Fijn artikel, is weer een hoop duidelijk!
    Nu heb ik alleen een vraag..
    Laatst waren wij met onze kinderen bij de orthodontist en maakte mijn man een foto van ons voor in de familie app.
    Volgens de orthodontist moest deze verwijderd worden onder het mom van AVG. Hijzelf stond er niet op.
    Er staat wel in de wachtkamer een bord dat ivm het AVG er geen foto’s in de praktijk gemaakt mogen worden.
    Als het beeldmateriaal alleen voor eigen gebruik en met gezinsleden is valt het toch niet onder AVG en mag je deze dan toch gewoon maken?

    Groeten,
    Charelle

    • Hi Charelle,

      De orthodontist mag in principe zelf bepalen of er binnen wel of niet gefotografeerd zou mogen worden. Als zijn huisregel dus is dat het niet mag, dan houdt het daar al op.

      Dat het niet zou mogen van de AVG, zit er vooral in dat hij het zelf niet zomaar mag en dat andere cliënten niet zomaar foto’s van cliënten mogen publiceren, omdat je dan medische informatie (= bijzondere persoonsgegevens) deelt. Verder is het inderdaad zo dat voor strikt privégebruik het wel mag, omdat dat niet onder de AVG valt.

Speak Your Mind

*