Auteursrecht op een idee

Drink je liever een Gin-Tonic of een Jenever-Cola? Precies. Dat eerste. Ik hoor het je zeggen. Niet gek, want het is heel hip. Er komen ook steeds hippere en lekkerdere gins op de markt. Zoals die van VL92 uit Vlaardingen. Hebben een mooi hipster label laten ontwerpen voor op de fles. Hooghoudt dacht vervolgens: dat kunnen wij ook. Voor een limited edition Jenever zijn zij met hetzelfde idee voor het label aan de haal gegaan. VL92 was niet blij, maar deed niets. Why?

Auteursrecht op een idee of concept

Auteursrecht op een idee

Om auteursrecht te kunnen krijgen, moet er sprake zijn van een werk. Een werk moet concreet genoeg en creatief genoeg zijn. Alles wat te eenvoudig, te banaal en triviaal is, komt niet voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking. Als je werk concreet en origineel genoeg is krijg je daar vanzelf auteursrecht op.
Maar let op: in dat werk zit vaak een idee, concept en/of stijl verscholen. Daarop krijg je geen auteursrecht. Het is daardoor nog niet zo makkelijk te bepalen wanneer er sprake is van een inbreuk op auteursrecht.

Maakt Hooghoudt inbreuk op het auteursrecht van VL92?

Bekijk de twee labels hierboven eens. De twee labels of etiketten, zo je wilt, stralen beide dezelfde sfeer uit. Het is dezelfde stijl. Hooghoudt heeft zich waarschijnlijk laten inspireren door VL92. Of laat ik het anders zeggen: het is wel heel toevallig dat Hooghoudt op hetzelfde idee komt als het ontwerpbureau dat VL92 heeft ingeschakeld. Maar is wat Hooghoudt doet echt een probleem?

Ja, het idee en de stijl zijn overgenomen. Opvallend is vooral de rode datumstempel die door beiden gebruikt wordt. Maar binnen het idee, heef Hooghoudt het wel anders ingevuld dan VL92. Het label van Hooghoudt is strakker, horizontaal in plaats van verticaal, nog meer als een ‘formulier’ vormgegeven met minder ‘vrije tekst’. Op de fles van Hooghoudt staat nog met de hand een nummer geschreven, omdat het limited edition is, die we bij VL92 niet zien. Ook de merknaam verschijnt heel anders op beide flessen. Ik begrijp de frustratie van VL92 wel, maar ik denk dat er net zo goed te beargumenteren valt dat er wel sprake is van een inbreuk als dat er beargumenteerd kan worden dat er helemaal geen sprake is van een inbreuk.

Procederen of niet?

Procederen begint met brieven schrijven. Daarna een dagvaarding en vervolgens hopen dat de rechter je gelijk gaat geven. Nou ja, hopen… Er wordt natuurlijk een verdomd goede dagvaarding in elkaar geknald. Maar ja, dat kost wel tijd en dus geld. Omdat het gaat over en Intellectueel Eigendomsrecht kun je gelukkig het grootste deel van je proceskosten wel weer terugvorderen van de tegenpartij, wanneer je wint. Maat het risico op verlies is in een geval als deze relatief groot en als je wint blijf je nog steeds met een deel aan proceskosten zitten. Je kunt nog schadevergoeding krijgen, maar de meeste flessen zijn ondertussen misschien al wel verkocht. Wat bereik je er dan nog mee?

Heeft een auteursrecht-register zin?

Je kunt werken registreren. Bijvoorbeeld als i-depot bij het BBIE of bij CC Proof. Heeft dat zin? Zij kunnen niet voor jou controleren of jij het auteursrecht op jouw werk hebt. Ze geven jouw werk als het ware een datumstempel, waarmee je aan kunt tonen dat jouw werk op een bepaalde datum al bestond. Daarmee voorkom je in elk geval de discussie wie er eerder was. De discussie over het auteursrecht zelf kun je er echter niet mee winnen. Je kunt dat namelijk alleen maar per geval bepalen, zoals hier. Zijn er auteursrechtelijke trekken overgenomen of is het slim gebruik van een bepaalde stijl of idee?

Bescherm je idee

Kortom, auteursrecht op een idee is heel lastig te verkrijgen. Je kunt ideeën überhaupt slecht beschermen. Zorg er in elk geval voor dat je altijd de eerste bent en dat je een idee volledig uitwerkt voor je het aan anderen vertelt. Voor je het weet neemt een ander jouw idee over. Hoe meer jouw idee is uitgewerkt, hoe beter je op die uitgewerkte versie een auteursrecht kunt krijgen. Neemt een ander te veel van jouw werk over, waardoor de auteursrechtelijke trekken worden overgenomen, kun je daar wel wat tegen doen. Daarom kan documenteren soms toch handig zijn.

Lees ook: Idee! En nu beschermen.

CATEGORIE:

Over Charlotte

Charlotte Meindersma is ‘de social media jurist van Nederland’ en oprichter van Charlotte’s Law & Fine Prints. Ze drinkt graag oploskoffie, in de spreekwoordelijke zin van het woord. Bovendien is ze amateur-marketer en was ze in een vorig leven fotograaf.