Auteursrechtsmoesjes: Mijn eigendom staat op de foto, dus is de foto van mij
“Mijn paard staat op de foto, dus is de foto van mij.” “De producten op de foto zijn bij mij gekocht, dus zijn het mijn foto’s.” “Kijk, mijn huis staat op de foto, dus is de foto van mij.” Nou ja, zo kan ik nog wel even doorgaan. Er is een verschil tussen wie de auteursrechthebbende op de foto is, zeg maar de eigenaar van de foto, en wat er met die foto mag gebeuren. Soms kunnen er inderdaad ook andere rechten op die foto rusten, maar dat maakt nog niet dat de rechthebbende van die andere rechten ook de auteursrechthebbende is. Volg je het nog? Ik leg het hieronder verder uit.
Meerdere rechten op een foto
Er kunnen meerdere rechten op een foto rusten.
- Een stylist heeft de set gebouwd en heeft daar auteursrecht op
- Je fotografeert een persoon en moet rekening houden met het portretrecht
- Je zet een merkproduct op de foto
Zo zijn er wel meer gevallen waarbij de fotograaf niet alleen het auteursrecht heeft op de foto, maar er ook nog rekening gehouden moet worden met andere rechten van andere personen. Daarom zijn afbeeldingen bijna nooit ‘rechtenvrij’.
LawStories in je mailbox?
Dubbel auteursrecht op een foto
Je kunt iets fotograferen waar een auteursrecht op rust. Denk aan een schilderij, een beeldhouwwerk, een gebouw, graffitikunst of een ontworpen gebruiksvoorwerp. Door het te fotograferen maak je een verveelvoudiging. Dat is nu juist een van de rechten van een auteursrechthebbende. Door dus iets te fotograferen waar al een auteursrecht op rust, maak je inbreuk op het auteursrecht van een ander, terwijl er vaak ook een eigen auteursrecht op de foto ontstaat. Moet er wel voldoende creativiteit in die foto zitten natuurlijk.
Er zijn wel wat uitzonderingen, zoals:
- Het fotograferen van een gebouw of permanent geplaatst kunstwerk ‘zoals het zich daar bevindt’.
- Incidentele verwerking van een werk.
Als je van zo’n uitzondering gebruik kunt maken, dan is het verveelvoudigen van zo’n ander auteursrechtelijk werk toegestaan.
Geen recht op dieren of producten
Dat je een huisdier hebt of producten verkoopt, geeft jou nog geen recht op de foto’s die anderen daarvan maken. Op een dier rust geen intellectueel eigendomsrecht. Op een product kan natuurlijk wel een auteursrecht of modelrecht rusten, maar dat recht is van de ontwerper, niet van de verkoper (als dat iemand anders is).
Mensen hebben natuurlijk niet zomaar het recht bij jou binnen te komen en daar te fotograferen. Je mag daar eigen regels voor stellen. Huisregels. Maar als je huisdier eenmaal op de foto is gezet, heeft de fotograaf het auteursrecht op die foto en kun je deze niet claimen, omdat het jouw huisdier is.
Heb je een (web)winkel en verkoop je producten, dan ben je eigenaar van de producten tot je ze verkocht hebt. Als je de producten laat fotograferen voor je webshop, wordt de fotograaf de auteursrechthebbende. Heb je klanten die trots foto’s van de producten maken en deze bijvoorbeeld op Instagram posten of in een blogpost gebruiken, dan is jouw klant auteursrechthebbende van de foto. Dat jouw product erop staat, doet er niets aan af.
Wil je zo’n foto toch gebruiken, dan heb je als eigenaar van het dier of (voormalig) eigenaar van het product toestemming nodig van de maker van de foto.
Weten wat je tegen deze en meer auteursrechtsmoesjes kunt doen? Lees dan de blogpost ‘3 tips: omgaan met auteursrechtsmoesjes’
Meer leren over auteursrecht? Volg de online cursus praktisch auteursrecht:
