Medicijn tegen Auteursrechtsmoesjes

Ken je de bingokaart met auteursrechtsmoesjes nog? Eigenlijk bedacht naar aanleiding van de bingokaarten die gemaakt werden naar aanleiding van het tv-programma ‘Ik vertrek!’. Fijn dat we op die manier onze frustraties over smoesjes kunnen delen, maar wat kunnen we nu eigenlijk tegen die smoesjes doen? Voorkomen lukt in dit geval vaak niet. Maar genezen hopelijk wel.

Geen auteursrecht op het werk?

Veel smoesjes zijn vaak gerelateerd aan het idee dat er geen auteursrecht op het werk zou rusten of dat het gebruikt zou mogen worden omdat het online stond en niet beschermd was.

Maar ook een fiets zonder slot mag je niet jatten.

Je moet mensen dus uitleggen hoe het auteursrecht werkt. Dat het ontstaat door iets te maken dat voldoende creatief is. Dat er geen registers voor bestaan. Dat het geen verplichting is om er je eigen naam bij te vermelden of er een watermerk op te plaatsen of downloaden tegen te gaan.

Anderen doen het ook!

Tsja, zoals ze dan vroeger op de basisschool zeiden: Als Jantje in de sloot springt, spring jij er dan achteraan?

Of: er zijn zoveel anderen die door rood rijden of te hard rijden, dus doe jij dat ook maar? En als je gepakt wordt en een boete krijgt, dan betaal je die niet, omdat anderen het ook doen? Dat niet iedereen gepakt wordt, wil niet zeggen dat jij niet fout zat.

Dus kun je uitleggen dat elk gebruik en elke inbreuk op zichzelf beoordeeld moet worden. Dat anderen mogelijk wel een licentie hebben en dat gebruik mét licentie is toegestaan en dus alleen als de licentie ontbreekt je iemand of een bedrijf erop aanspreekt.

Bovendien kun je niet alle inbreuken tegelijk aanpakken. Daar heb je de tijd en het geld niet voor.

Kortom: inbreuk is inbreuk. Ongeacht gebruik van hetzelfde werk door anderen. Die inbreuk moet stoppen en de schadevergoeding moet betaald worden, voor deze specifieke inbreuk.

De schuld van een ander

Soms komt de inbreuk niet door één specifiek persoon, maar door een samenloop van omstandigheden of door werk van een ander dat door de eindverantwoordelijke niet is gecontroleerd:

Beeld is meegestuurd met een persbericht, het was de schuld van de stagiaire, de webbouwer heeft het op de website geplaatst en wat je al niet meer te horen krijgt.

Kan allemaal waar zijn.

Dat ontslaat een persoon of bedrijf echter nog niet van zijn schuld. Wie eindverantwoordelijk is zal dus ook nu de verantwoordelijkheid moeten nemen of moeten aanvaarden aansprakelijk gesteld te worden.

De eindverantwoordelijke moet dus de inbreuk stoppen en de schadevergoeding betalen.

Als het werkelijk de schuld van een ander is, dan kan de eindverantwoordelijke de schade weer verhalen bij de persoon of het bedrijf die ervoor heeft gezorgd dat er sprake is van een inbreuk. Wordt het een rechtszaak, dan kunnen zie die partij ‘in vrijwaring oproepen’. Dat wil zeggen dat meteen al besproken wordt of deze inbreuk inderdaad komt door die andere partij en dus de schadevergoeding uiteindelijk door die derde betaald zal moeten worden.

Dit kun je aan de inbreukmaker uitleggen. Aan hem/haar de keuze om de schade wel of niet werkelijk te verhalen bij de partij die ze de schuld geven.

Laat je niet afschrikken!

Net zoals jouw brief onverwacht kan komen en mensen zich daardoor aangevallen voelen, zo kan dat andersom ook zijn als iemand met nogal wat zelfvertrouwen reageert met een smoesje.

Als jij zeker weet dat het een inbreuk is, moet je je niet door smoesjes of andere reacties laten afschrikken.

De ander is de inbreukmaker. Het was diens risico om het werk te gebruiken. Ze hadden er ook voor kunnen kiezen om toestemming te vragen of een bron te gebruiken die betrouwbaarder is.

Sommatiebrief

Weet je niet goed hoe je iemand aan moet schrijven wanneer er inbreuk is gemaakt? Wij gelukkig wel. Daarom hebben we een sommatiebrief gemaakt die je kunt gebruiken en in kunt vullen.

Krijg je smoesjes terug en heb je daarom gereageerd, maar is er nog steeds geen oplossing? Wellicht dat wij meer voor je kunnen betekenen.

Over Charlotte

Charlotte Meindersma is ‘de social media jurist van Nederland’ en oprichter van Charlotte’s Law & Fine Prints. Ze drinkt graag oploskoffie, in de spreekwoordelijke zin van het woord. Bovendien is ze amateur-marketer en was ze in een vorig leven fotograaf.