Hebben dieren portretrecht?

Mensen hebben portretrecht. Wat overigens niet wil zeggen dat ze een vetorecht hebben en zo om welke reden dan ook een ander kunnen verbieden om hun portret openbaar te maken. Er gaat een hele belangenafweging aan vooraf om te weten of een portret openbaar gemaakt mag worden. Maar hoe zit dan dan met dieren?

heeft een dier portretrecht?

Iemand heeft een foto gemaakt van mijn dier en zet deze op social media

Onderstaande vraag vond Sylvia Kuijsten op Twitter.

“Een tijd geleden heeft iemand foto’s genomen van mijn hond. Later is zij een fotografie zaakje begonnen en heeft toen de foto’s van mijn hond gebruikt op haar Facebook pagina. Ik heb inmiddels geen contact meer met deze vrouw heb haar wel gevraagd mijn foto’s er van af te halen. Hieraan wordt geen gehoor aan gegeven. Wat nu?” (sic)

Van wie is de foto?

Het klinkt een beetje als: ‘op de foto staat mijn hond, dus de foto is van mij’. Dat zeggen sommige geportretteerden ook wanneer zij op de foto zijn gezet. Toch werkt het zo niet helemaal.

De fotograaf heeft namelijk het auteursrecht op de foto. Bij het auteursrecht hoort dat de maker/auteursrechthebbende, de fotograaf dus, mag bepalen of de foto verveelvoudigd en openbaar gemaakt wordt. De geportretteerde heeft dus niet per definitie het recht om die foto te mogen gebruiken en is ook niet de persoon die kan verbieden dat de foto openbaar gemaakt wordt.

Dieren hebben geen portretrecht

Dieren zijn geen mensen en hebben daarom al geen portretrecht. (Om diezelfde reden hebben dieren overigens ook geen auteursrecht.) Dat de foto in eerste instantie voor het baasje is gemaakt, doet daar niets aan af. Op basis van het portretrecht kan het baasje dus niet eisen de foto niet meer gebruikt wordt. Ook niet als het portretrecht zelf een uitzondering zou bieden. Simpelweg omdat alleen het dier op de foto staat en dieren geen portretrecht hebben.

Waren er (contractuele) afspraken?

Zijn fotograaf en het baasje onderling wellicht het een en ander overeengekomen? Hebben ze afspraken gemaakt over het gebruik van de foto? Als er een afspraak is waarbij de fotograaf, ondanks auteursrecht etcetera, heeft beloofd de foto’s verder niet te gebruiken, zijn beide partijen aan die afspraak gebonden. Daar mag niet van afgeweken worden. Fotograaf kan dan zelfs niet met het auteursrecht in de hand de foto alsnog wel gebruiken. Als de afspraak is dat de foto verder niet gebruikt zou worden en de fotograaf doet dat alsnog wel, dan is dat een ‘contractbreuk’. Daarmee zou het baasje wel kunnen eisen dat de foto offline gehaald wordt.

Ook paarden hebben geen auteursrecht of portretrecht

Ik weet best dat we paarden wat menselijk behandelen door te zeggen dat ze een hoofd hebben, in plaats van een kop, en benen in plaats van poten, maar dat maakt ze nog geen mens. Dus, als een aap geen auteursrecht heeft en een hond geen portretrecht, heeft een paard dat ook niet. Een vrouw uit Wales vond dat David toestemming had moeten vragen om een selfie te maken met haar paard, las ik in de Telegraaf. David heeft namelijk met die foto een vakantie gewonnen, die de vrouw nu opeist, omdat zij de eigenaresse is van het paard. Maar het paard heeft dus geen portretrecht, dus toestemming was niet nodig. Bovendien maakt de foto verder geen inbreuk op een ander recht. De vrouw heeft dus geen poot om op te staan.

Neem contact op!

Over Charlotte

Charlotte Meindersma is ‘de social media jurist van Nederland’ en oprichter van Charlotte’s Law & Fine Prints. Ze drinkt graag oploskoffie, in de spreekwoordelijke zin van het woord. Bovendien is ze amateur-marketer en was ze in een vorig leven fotograaf.