Auteursrecht: die naamsvermelding kun je wel vergeten!
Levert naamsvermelding nou eigenlijk veel op? In de meeste gevallen niet. Maar ja, je zou er maar net die ene mooie opdracht door mislopen. Bovendien heb je gewoon recht op die erkenning. Met dat laatste lijkt niet iedereen het eens te zijn.
‘Het staat niet mooi in mijn ontwerp’
Je maakt een (digitaal) tijdschrift of je publiceert artikelen op een website. Dat moet er natuurlijk ook nog een beetje knap uitzien. Begrijp ik best.
Toen ik laatst gastcollege gaf bij de Universiteit Leiden aan een aantal Masterstudenten journalistiek, bleef een van de studenten hopen op een ander antwoord. “Ja, maar soms kan het gewoon niet” en “Het staat gewoon niet mooi en er zit heel veel werk in het ontwerp”. Toen ik hem vroeg, waarom hij dan wel recht heeft op het behoud van zijn ontwerp en op naamsvermelding en waarom de fotograaf of tekstschrijver dat niet zou hebben, kon hij daar geen antwoord op geven en begreep hij eigenlijk wel waarom naamsvermelding terecht zou zijn.
LawStories in je mailbox?
‘Dan plaatsen we de foto niet’
Op de een of andere manier is het vermelde van een naam bij een tekst niet zo het probleem. Dat de tekstschrijver recht heeft op naamsvermelding wordt meestal wel gerespecteerd. Maar de fotograaf, tja… Terwijl een tekst zodanig wijzigen dat er geen inbreuk meer op auteursrecht wordt gemaakt makkelijker en minder tijdrovend is, dan een foto (meestal een portret) na te maken. Ik vind dat ik het als jurist niet kan maken om wel foto’s aan te leveren, maar daarbij niet te vermelden (of te eisen, het is maar hoe je het wil zien) dat de naam van de fotograaf vermeld moet worden. Vaak krijg ik dan geen reactie meer of het antwoord ‘dan lossen we het wel anders op’. Want tja, waarom zou je die fotograaf, waarvan je gratis die afbeelding mag gebruiken, de credits gunnen?
Altijd recht op naamsvermelding
Soms mogen stukken tekst, video, muziek of een foto worden overgenomen, zonder dat daarvoor betaald hoeft te worden en zonder dat toestemming nodig is. Daar heeft de wet uitzonderingen voor gemaakt. Prima, uiteraard, maar het recht op naamsvermelding blijft bestaan. Sterker nog, in sommige van die uitzonderingen staat omschreven dat het verplicht is om de naam (en bron) van het werk te vermelden.
Oplossing
Goed, naamsvermelding past misschien niet altijd binnen de lay-out die je gemaakt hebt. Toch valt daar vaak wel een mouw aan te passen. De naam mag ook helemaal onderaan vermeld worden of bij een tijdschrift kan het bijvoorbeeld in het colofon. Zolang de relatie tussen de naam en de foto maar voldoende gemakkelijk te vinden is.
Wat is het bezwaar?
Behalve dat je misschien wat meer moeite moet doen om de naam erbij te vermelden of dat het er minder mooi uitziet, wat is eigenijk het bezwaar tegen het vermelden van de naam van de maker? Laten we wel wezen: je wil mooie sier maken met die content. Content van een derde eigenlijk. Het liefst gratis of goedkoop. Waarom zou daar geen naamsvermelding tegenover mogen staan?
Heeft iemand jouw werk gebruikt zonder naamsvermelding? Stuur ze dan een sommatiebrief.
