Auteursrecht: journalistiek werk mag niet zomaar in knipselkrant opgenomen worden

Op feiten rust geen auteursrecht. Op creativiteit echter wel. Daarom rust er op de meeste journalistieke werken ook gewoon auteursrecht. Het mag dus niet worden overgenomen. Ook niet door (digitale) knipselkranten en zelfs niet per definitie als er vergoedingen worden afgedragen aan Stichting PRO. ‘Maar er is toch een persexceptie’ hoor ik je vragen. Klopt, maar ook dat biedt vaak geen uitkomst. Dat blijkt ook weer uit een recente uitspraak.

Auteursrecht zonder directe toestemmingmag een artikel niet worden overgenomen

Artikel overgenomen door digitale knipselkrant

Media Digitaal had en artikel dat eerder bij VillaMedia was verschenen, overgenomen, zonder daarvoor toestemming te vragen.

Een verveelvoudiging, bijvoorbeeld door het (volledig) overnemen van een artikel, mag niet zonder toestemming of zonder dat je gebruik kunt maken van een uitzondering uit de auteurswet.

De maker heeft namelijk het uitsluitend recht te bepalen of een werken openbaar gemaakt of verveelvoudigd mag worden. Daarom is het ook zo belangrijk om goede licentie-afspraken te maken.

Uitzondering: Persexceptie?!

Nu is er speciaal voor de pers een uitzondering: ze mogen artikelen uit andere pers overnemen, zonder toestemming. Maar: elke persuitgever mag een voorbehoud maken, zodat er toch toestemming nodig is om het werk over te mogen nemen.

Overnemen via Stichting PRO

Via Stichting PRO kunnen vaak artikelen wel overgenomen worden. Voor knipselkranten kan dit via de dienst CLIP. Uitgevers geven dan een volmacht aan Stichting PRO om vergoedingen te innen. Maar als die volmacht er niet is, dan kan er niet via Stichting PRO aan geldige toestemming gekomen worden.

Media Digitaal had al een aantal keer aan Stichting PRO een vergoeding moeten betalen voor het overnemen van een artikel van VillaMedia. Ze vonden dat er daarmee (indirect) toestemming bestond voor het overnemen van alle artikelen van VillaMedia.

VillaMedia staat echter niet op de lijst van uitgevers waarvoor via CLIP toestemming kan worden verkregen om artikelen over te nemen. Dat er een aantal keer wel een vergoeding werd betaald is, volgens de kantonrechter, nog geen (indirecte) toestemming voor het mogen overnemen van alle artikelen.

Security through obscurity

Media Digitaal maakt kennelijk artikelen aan abonnees openbaar door pas bij het opvragen van een artikel een link aan te maken. De artikelen staan dus niet echt beveiligd op de servers van Media Digitaal, maar eigenlijk door wat ze ook wel ‘security through obscurity’ noemen. Ofwel: beveiliging door het zo onbekend mogelijk te laten.

Maar het artikel was gewoon te googelen en dus was het behalve verveelvoudigd op de servers, ook openbaar gemaakt.

Toestemming van de maker nodig

In dit geval weegt bovendien nog mee dat er nooit van VillaMedia zelf toestemming verkregen had kunnen worden. De auteur had namelijk alleen een niet-exclusieve licentie verleend aan VillaMedia. Alhoewel in die licentie afgesproken had kunnen worden dat er door VillaMedia sublicenties verleend zouden mogen worden, lijkt daar hier geen sprake van geweest te zijn.

De toestemming is nooit aan de auteur gevraagd.

Schadevergoeding

De kantonrechter komt hier vrij eenvoudig tot de conclusie dat er sprake is van een inbreuk op het auteursrecht en er dus een schadevergoeding betaald moet worden.

De schadevergoeding die gevorderd werd, kwam neer op de normale licentievergoeding (die de auteur eerder ook aan VillaMedia had gevraagd) en nog eens 50% van dat bedrag als vergoeding voor het verlies van exclusiviteit van het artikel. Dat is volgens de kantonrechter in lijn met de jurisprudentie én het werd niet door Media Digitaal tegengesproken, dus werd een totaalbedrag van €798,- aan schadevergoeding toegewezen.

De volledige uitspraak kun je lezen via IE-Forum

Wil je dit soort situaties voorkomen wanneer je werk wil herpubliceren? Lees dan Wetboek voor Bloggers.

 28,25 excl. BTW

Koop: Wetboek voor Bloggers


Meer over auteursrecht en journalistiek lees je in Wetboek voor Bloggers.

 28,25 excl. BTW

Koop: Wetboek voor Bloggers


About Charlotte Meindersma

Charlotte Meindersma is 'de social media jurist van Nederland' en oprichter van Charlotte's Law & Fine Prints.
Ze drinkt graag oploskoffie, in de spreekwoordelijke zin van het woord. Bovendien is ze amateur-marketer en was ze in een vorig leven fotograaf.

Speak Your Mind

*