Auteursrecht: incidentele verwerking

Je video kan zomaar van YouTube verwijderd worden, als muziek daar te prominent in te horen is en je geen licentie geregeld had. Een portretfoto waarbij een kunstwerk als belangrijk element meedoet, kan zomaar een verveelvoudiging opleveren. Kunnen we dan helemaal niks meer filmen of fotograferen, zonder inbreuk op auteursrecht te maken?

Gelukkig heeft de wetgever daar al rekening mee gehouden, door het auteursrecht te beperken. Daarom kunnen we zonder toestemming citeren en mogen we gratis een thuiskopie of privékopie maken. En voor dat wat we minder nadrukkelijk willen kopiëren, maar toch in een werk terugkomt, hebben we de incidentele verwerking.

Kwantiteit en Kwaliteit

Bij de incidentele verwerking gaat het om de vraag hoeveel een werk voorkomt in een ander werk. Dat gaat zowel om de kwaliteit, dus hoe nadrukkelijk is het aanwezig, als de kwantiteit, hoeveel is het aanwezig.

Is iets bijvoorbeeld op de achtergrond aanwezig, maar wel heel lang, dan kan het alsnog te veel zijn. Is iets maar kort aanwezig, maar wel heel nadrukkelijk, dan is dat ook teveel.

5 seconden van een liedje in de film Verliefd op Ibiza was wel te veel. Die vijf seconden (kwantiteit) waren wel kort genoeg, maar het was zo nadrukkelijk aanwezig en juist ook belangrijk voor de film (kwaliteit) dat het toch geen incidentele verwerking was.

Van ondergeschikte betekenis

Waar het om draait is dat het werk dat incidenteel verwerkt wordt, van ondergeschikte betekenis is. Het is dus eigenlijk niet belangrijk in het werk waarin het is opgenomen.

Denk aan straatinterviews of vlogs op straat, waarbij je winkelgevels ziet, de mooi vormgegeven etalages en posters, muziek uit de winkels hoort schallen. Dat is niet waar het straatinterview of de vlog om draait. Het is puur achtergrond en niet meer dan dat.

Een webwinkel die fotolijstjes heeft ingekocht, waar al een stockfoto in zat, mocht een foto van die fotolijstjes mét stockfoto gewoon in haar webshop te koop aanbieden. Het was geen inbreuk op de stockfoto, omdat het niet draaide om die foto, maar om het lijstje.