Vriendendienst? Misschien toch maar niet.
Een vriend schuift je eens wat opdrachten toe en jij geeft daar eens een vriendendienst voor terug. Fijn dat je elkaar zo kunt helpen. Iedereen blij. Tot die vriendschap opeens voorbij is. Wat zijn die vriendendiensten dan waard?
Gratis foto’s voor een vriend
Ik zuig dit verhaal niet uit mijn duim. De ene vriend zorgde voor wat opdrachten voor de ander, die fotograaf was. Om wat terug te kunnen doen maakte de fotograaf wel eens foto’s voor die vriend, die hij mocht gebruiken. Dat deed hij soms met en soms zonder naamsvermelding. Betaald werd er sowieso nooit. Het was meer als blijk van waardering dat hij door die vriend aan wel betaalde opdracht kwam. Zo stel ik het me althans ongeveer voor als ik het vonnis lees.
LawStories in je mailbox?
Geen voorwaarden gesteld
De fotograaf leverde de foto’s steeds zonder voorwaarden of specifieke licentie. Ach, ze waren vrienden, dus het was allemaal ook wel best.
Die vriend gebruikte de foto’s op zijn website. Soms bewerkte hij de foto’s. De ene keer stond de naam van de fotograaf er niet bij en de andere keer wel.
De fotograaf heeft nooit wat gezegd van die bewerkingen of het ontbreken van naamsvermelding.
Na de vriendschap
Die vriendschap ging voorbij. De fotograaf vond het toen niet meer zo tof, al die bewerkingen en het gebruik van de foto’s zonder naamsvermelding. Hij had recht op een vergoeding, vond hij.
Tsja, daar was die vriend het natuurlijk niet mee eens. Hij had die foto’s altijd gratis mogen gebruiken. Waarom zou hij er nu opeens voor moeten betalen? Dat was nooit afgesproken!
De foto’s worden offline gehaald, maar vergoedingen worden niet betaald.
De rechter moet er bij aan te pas komen.
Impliciete licentie
Tsja, zegt de kantonrechter vervolgens. Er zijn nooit voorwaarden gesteld aan het gebruik van die foto’s en de fotograaf heeft altijd toegestaan dat er bewerkingen plaats hebben gevonden en dat niet altijd zijn naam erbij vermeld stond.
De vriend mocht er daarom op vertrouwen dat hij de foto’s naar eigen inzicht vrijelijk kon gebruiken.
Laat ik het een impliciete licentie noemen. Het is nooit uitgesproken dat de foto’s gratis gebruikt mochten worden, dat ze bewerkt mochten worden en dat naamsvermelding niet nodig was, maar omdat de fotograaf wist van dit gebruik, het toestond en zelfs nieuwe foto’s leverde, is er impliciet ingestemd met dat gebruik.
Het auteursrecht is niet absoluut
Zo merk je maar dat het auteursrecht minder absoluut is dan je wellicht denkt. Je kunt niet opeens op gemaakte afspraken of toestemming, of die nu impliciet of expliciet is gegeven, op elk moment terugkomen.
Let er daarom op wat je toestaat en wat je afspreekt.
Altijd handhaven
Wel eerder is gebleken dat het belangrijk is om je rechten te handhaven. Als je dat niet doet, kan er een beroep worden gedaan op het niet handhaven van die rechten, die daarmee zouden zorgen voor een soort impliciete toestemming.
Je hoeft niet per se om schadevergoeding te vragen, maar als je een inbreuk tegenkomt, zeg er dan in elk geval wat van.
Laat de inbreuk stoppen of maak alsnog goede afspraken. Aan jouw de keuze hoe je daarmee om wil gaan.
