Hema verdient geld met kopieën
Het is niet nieuw. Hema heeft er ook al vaker voor bij de rechter gestaan. En ook Hema werd wel eens gekopieerd. Maar als Hema het bij de rechter wil uitvechten wanneer iets van hen gekopieerd wordt, waarom laat zij zich dan te veel ‘inspireren’ door anderen? Leuk voor de consument, maar niet voor de oorspronkelijke ontwerper.
Hema kopieert pins
Voor het kopiëren van pins lijkt populair. De jaren ’80 zijn terug en dat is HEMA niet ontgaan. Zij willen dus ook leuke pins voor op de spijkerjacks en andere kleding. Wat werkt er dan beter dan namaken wat al populair is? De pins kan ik bij HEMA niet online vinden, dus ik doe het even met een foto die ik van iemand ontvangen heb. Op de kaart zitten 4 pins voor in totaal €5,-.
Het rechter ontwerp is van Fairy Cakes. De afwijkingen zijn minimaal. Je moet goed kijken om ze te vinden. De afwijkingen lijken eerder gemaakt te zijn omdat dit makkelijker was voor het productieproces dan wat anders. Een milkshake kun je op vele manieren afbeelden. Alles is hier hetzelfde. De kleuren, de verhoudingen, zelfs de stand van het rietje.
De rechter pin komt van Little Arrow. Daar kost dit losse exemplaar $10,-. Alleen de sterretjes ontbreken op de versie van HEMA. Verder is het exact hetzelfde.
Deze pin is exact hetzelfde als die we aantroffen bij het Nederlandse C for Classy. In dit geval kunnen we helaas niet uitsluiten dat de pin gewoon bij Ali Express is ingekocht. Of het daar dan wel origineel ontworpen is, is natuurlijk ook nog maar de vraag.
LawStories in je mailbox?
Hema kopieert ook andere ontwerpen
Deze communiekaart hebben we ook nooit online kunnen vinden. Toch lijkt de OK-hand wel zeer sterk op het ontwerp van Maria Ines Gul. De afwijking is weliswaar iets groter dan bij de pins, maar naar mijn mening is het oorspronkelijk werk en de auteursrechtelijk kenmerkende trekken daarvan, te veel te herkennen in het ontwerp op de kaart. Het idee van een hand die het OK teken maakt, had ook op een andere manier uitgevoerd kunnen worden. De ontwerpster zal ook wel heel blij zijn met wat er om haar ontwerp heen is ‘ontworpen’ voor deze kaart. *kuch*
Zara doet het ook
We kennen dit soort voorvallen ook van andere winkels. Zara was een tijdje geleden nog groot in het nieuws omdat ook Zara pins namaakte van bekende ontwerpers. Ook hier weer: niet elke pin is exact hetzelfde, maar er is zodanig veel overgenomen dat ze erg op elkaar lijken en de meeste mensen zullen denken dat de pins die bij Zara te koop waren, van een van de ontwerpers was.
while tuesday’s been hit hardest they’ve also ripped off a half-dozen other artists this summer. it’s not a mistake. https://t.co/ZxZkJq0XhB
— Adam J. Kurtz (@adamjk) July 20, 2016
it’s time to hold @ZARA accountable for stealing from independent creatives like @tuesdaybassen, me & so many others pic.twitter.com/4Poe9VgIZr
— Adam J. Kurtz (@adamjk) July 20, 2016
Lees over de Zara kopieën meer bij The Guardian / The Fashion Law / Fortune / Fashionista / Business Insider / Daily Mail / The Cut
Hema wordt zelf ook gekopieerd
Hema werd zelf al eerder gekopieerd door onder meer Blokker en Action. Dat werd een rechtszaak die door Hema gewonnen werd. Je zou toch denken dat Hema dan het liefst ver genoeg bij originele ontwerpen vandaan blijft, omdat zij niet van hetzelfde beschuldigd willen worden. Helaas is niets minder waar.
Hema liet zich eerder al eens inspireren door de bakjes van &Klevering. Hema werd hier in het gelijk gesteld, omdat alleen de stijl was overgenomen en bijvoorbeeld door materiaalkeuze er genoeg werd afgeweken van het origineel.
Hema heeft ook voor haar wijnetiketten gekeken naar anderen. Een mooie tekening van een tulp voor een fles wijn. Dat vond Ilja Gort te veel op zijn etiket lijken. Uiteindelijk is er een schikking getroffen en heeft Hema de etiketten aangepast.
Is Hema een copycat?
Hema maakt na wat er al is. Daardoor zouden we Hema in elk geval een copycat kunnen noemen. Ze verzinnen in elk geval niet helemaal zelf iets. Ze laten zich inspireren. De vraag is of ze niet te ver gaan in het overnemen van een stijl en een idee en of Hema zich niet te veel laat inspireren door wat er al is.
Stijlen en ideeën zijn weliswaar niet door het auteursrecht beschermd, maar wanneer een ontwerp te sterk wordt nagebootst is dat een inbreuk op auteursrecht.
Is het origineel wel origineel genoeg?
Overigens moet er ook vastgesteld worden of het origineel wel origineel genoeg is. De drempel is laag, maar een ontwerp mag niet te banaal en triviaal zijn. Er moet voldoende creativiteit in zitten. Is het ontwerp te eenvoudig, dan rust er helemaal geen auteursrecht op en kan er dus ook geen inbreuk gemaakt worden op dat auteursrecht.
Slaafse nabootsing
Zelfs als er geen auteursrecht op een ontwerp rust, mag het niet altijd een-op-een gekopieerd worden. Als er iets gewijzigd kan worden, zonder afbreuk te doen aan de functionaliteit, dan moet er ook afgeweken worden, anders is het een onrechtmatige daad. Neem de ananas als voorbeeld. Stel dat deze niet creatief genoeg is om voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking te komen. Dan nog zouden er wijzigingen mogelijk zijn geweest om de pin net wat anders te maken. Zoals het ‘gaatje’ iets anders vormgeven en/of elders plaatsen en een ander aantal bladeren gebruiken of deze anders rangschikken. Het product mag dus wel nagemaakt worden, maar er mag niet onnodig verwarring ontstaan bij het publiek. De ananas mag dus wel op een ananas blijven lijken. Er hoeft niet met hangen en wurgen een ander ontwerp gemaakt te worden, maar als een ander ontwerp gemakkelijk mogelijk was geweest, dan had daar wel voor gekozen moeten worden.
Heb jij last van een inbreukmaker of copycats?
Maakt iemand jouw ontwerpen na? Je kunt zelf handhaven!
Zorg eerst dat je bewijs verzamelt. Maak screenshots of maak foto’s in de winkel waar je het aantreft. Liefst met datum erbij. Eventueel kun je het namaakproduct kopen. Dat voelt misschien niet goed, maar het maakt het nog makkelijk om jouw werk met het namaamkwerk te vergelijken. Pas als je al het bewijs hebt verzameld kun je in de pen klimmen. Schrijf een brief en leg uit wat er aan de hand is. Vertel vervolgens ook welke oplossing jij voor ogen hebt. Soms vind je verwijdering van de website en het stoppen met de verkoop misschien wel genoeg. Je hebt recht op schadevergoeding. Wil je liever met iemand blijven samenwerken, zorg dan voor een alternatieve oplossing.
