Zijn foto’s in een database minder waard?
Foto gejat. Briefje. Schadevergoeding. Klaar! Zo kan het gaan. Er zijn ook inbreukmakers die niet willen betalen. Of die het bedrag te hoog vinden. Dan trekken ze het bedrag in twijfel en betalen ze niet. Eerst onderbouwen. Als de schadevergoeding onredelijk hoog lijkt te zijn betalen ze nog steeds niet. Dat deed het IISG dus ook niet toen een fotograaf €50.000,- vroeg
€50.000 als schadevergoeding voor 221 foto’s
Wat is er nou aan de hand? Het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG) beschikte over 300 foto’s van de fotograaf en had 221 foto’s daarvan in hun (online) database opgenomen. De foto’s stonden daar als thumbnails met naamsvermelding tussen de in totaal 70.000 foto’s. De foto’s waren simpelweg relevant voor het instituut en daarom hadden ze de foto’s opgenomen. Ze dachten dat het geen kwaad kon.
LawStories in je mailbox?
Copyright Notice
Het instituut vermelde wel duidelijk dat zij niet over de auteursrechten beschikken en dat er nog auteursrechten rusten op deze foto’s.
“Copyright [stichting]
Beperkingen aan het gebruik van deze afbeelding
(…)
Dit object is auteursrechtelijk beschermd en/of valt onder aanverwante rechten. Het staat u vrij om voor eigen gebruik alle handelingen te verrichten zoals toegestaan door uw nationale auteursrecht en aanverwant recht, inclusief browsen, afdrukken en een kopie maken. Tenzij nadrukkelijk anders vermeld in de licentievoorwaarden. Wanneer u het materiaal voor een ander doel, zoals publicatie of verspreiding op andere manier, wil gebruiken, bent u zelf verplicht het auteursrecht en licentievoorwaarden uit te zoeken en daaraan te voldoen. Het IISG bemiddelt niet in kwesties betreffende auteursrecht van derden.”
7 foto’s maar 49 keer bekeken
Er bleken van die 221 foto’s uiteindelijk maar 7 foto’s door mensen bekeken te zijn. Die 7 foto’s waren goed voor 49 vertoningen. Één foto werd tegen onkostenvergoeding opgevraagd bij het IISG. Er is €36,- voor betaald. Foto’s blijken voor €30 tot €40 bij het instituut opgevraagd te kunnen worden. Ze gaan er vanuit dat de opvrager zelf nog met de auteursrechthebbende een licentie regelt. Maakt het nog uit voor de schade dat de foto’s zo weinig bekeken zijn? Volgens de fotograaf natuurlijk niet. Volgens het instituut en de rechter wel.
IISG wilde wel schikken
IISG haalde alle 70.000 foto’s van de website, nadat ze een brief van de gemachtigde van de fotograaf hadden ontvangen. De jurist stelt dat de schade €33.150 is en dat de schade €102.102,- zou zijn, wanneer er volgens de bedragen van foto anoniem gerekend zou worden.
Het IISG bood nog €3000,- ter vergoeding van de schade aan.
Wat vindt de rechtbank?
“Met het IISG is de rechtbank van oordeel dat het IISG een archief zonder winstoogmerk exploiteert in de zin van de artikelen 15h en 16n Auteurswet (Aw). Artikel 15h Aw geeft het IISG het recht foto’s uit zijn collectie te digitaliseren alsmede om die foto’s door middel van een besloten netwerk (in het eigen gebouw) ter beschikking te stellen aan individuele leden van het publiek voor onderzoek of privé-studie. Het digitaliseren en het op deze wijze ter plaatse beschikbaar stellen van de foto’s van [eiser] levert dan ook geen schending van zijn auteursrecht op en kan evenmin een aanleiding vormen voor toewijzing van een schadeclaim.”
Het probleem is hier vooral dat de foto’s ook online beschikbaar zijn gesteld. Dat het IISG geen winstoogmerk heeft en de foto’s ter beschikking stelt voor onderzoek etc. doet daar niets aan af. Ofwel: zo zitten de regels op dit moment simpelweg niet in elkaar. Daarom maakt het IISG inbreuk op het auteursrecht van de fotograaf, maar enkel omdat het archief online beschikbaar werd gesteld.
De gevraagde vergoeding wordt buitenproportioneel geacht:
“Met het IISG is de rechtbank van oordeel dat een vergoeding in deze orde van grootte in geen enkele verhouding staat tot mogelijke schade die [eiser] heeft geleden. De tarieven waarop eisers zich baseren zien op “normaal gebruik” van een (enkele of een beperkter aantal) foto(‘s) op het internet. Daarvan is in dit geval geen sprake. De desbetreffende foto’s maakten onderdeel uit van ruim 70.000 foto’s die het IISG uitsluitend in het kader van zijn archief- en catalogusfunctie op zijn website toegankelijk heeft gemaakt. Het formaat van de foto’s is klein, de resolutie is laag en de kwaliteit matig of slecht (zie r.o. 4.3). Niet kan worden vastgesteld hoe lang de foto’s via de website van het IISG toegankelijk zijn geweest (zie r.o. 4.1). Bij de foto’s is de naam van [eiser] als auteur vermeld en bezoekers van de website worden erop gewezen dat [eiser] auteursrechthebbende is.”
Er is dus wel sprake van een inbreuk op auteursrecht. Uiteindelijk krijg het IISG een dwangsom opgelegd, zodat er voor hen een drempel is om de foto’s alsnog openbaar te maken via de website. Uiteindelijk wordt er helemaal geen schadevergoeding toegekend.
Positieve uitspraak voor archieven?
De uitspraak wordt gezien als een positieve uitspraak voor archieven. Dat is het misschien ook wel. Al mogen de foto’s waar auteursrecht op rust nog steeds niet online beschikbaar worden gesteld.
Lees de uitspraak op rechtspraak.nl



