Hoe geef je juiste naamsvermelding?

Plaatjes, foto’s, illustraties, beeld. Je hebt niet altijd de tijd om het zelf te maken. Dus leen je wel eens wat. Bij dat lenen, als citaat, met toestemming of met een licentie, is wel naamsvermelding nodig. Maar hoe doe je dat nou op een goede manier? Behalve dat credits geven gewoon erg vriendelijk is, is het meestal ook verplicht.

Zo geef je goede naamsvermelding

Recht op naamsvermelding

De maker van een werk heeft

het recht zich te verzetten tegen openbaarmaking van het werk zonder vermelding van zijn naam of andere aanduiding als maker, tenzij het verzet zou zijn in strijd met de redelijkheid

In praktische zin houdt dit recht op verzet, een recht op naamsvermelding in. Bij het ontbreken van naamsvermelding, mag de maker namelijk meteen om schadevergoeding vragen. Verstandig om die naamsvermelding goed te regelen.

Wanneer is er geen naamsvermelding nodig?

Je kunt er van uitgaan dat je altijd aan naamsvermelding moet doen. Als naamsvermelding niet verplicht is wordt dat meestal expliciet aangegeven. Vooral bij betaalde stockfoto’s is naamsvermelding niet altijd verplicht. Ook hoef je niet aan naamsvermelding te doen wanneer dat redelijkerwijs niet mogelijk is.
Bij een foto op een visitekaartje wordt het bijvoorbeeld al lastig. Maar voor bloggers geen excuus: past het niet bij de foto, het filmpje of de tekst zelf, dan wel onderaan de blogpost!

Hoe geef je juiste credits

Behalve dat het gewoon erg vriendelijk is om de maker van werk dat jij gebruikt daarvoor de credits te geven, is naamsvermelding meestal verplicht.
Het gaat om de naam van de maker. Niet de naam van de bron.
Stel: in vind een mooi beeld via Pinterest en wil dat gebruiken. Dan zoek ik wie de maker is en vermeld ik die naam. Ik vermeld dus niet ‘Pinterest’. Pinterest heeft tenslotte dat beeld niet gemaakt.

Naam, niet de bron

Het is dus belangrijk de naam van de maker te noemen. Niet de bron.
Een linkje naar de site van de maker is natuurlijk wel zo aardig. Mensen klikken sneller op een link dan ze de naam van de maker in Google intikken.
Omdat de naam verplicht is, maar de bron niet, is de aanduiding ‘BRON’ met daarachter een link naar de bron, dus niet voldoende. Hetzelfde geldt voor andere foto’s. Liever geen link, maar wel de naam van de maker, dan andersom.

Locatie van Naamsvermelding

Er is niets verplicht gesteld over de locatie van de naamsvermelding. Het is natuurlijk wel belangrijk dat mensen de naam van de maker kunnen vinden en weten bij welk beeld of welk ander werk de naam hoort.
Het is daarom prettig de naam al meteen bij het plaatje of andere werk te plaatsen. Erin, eronder of ernaast. Dat is niet altijd mogelijk of staat niet altijd even fraai. In het geval van een blogpost is het natuurlijk ook mogelijk om de naam van de maker helemaal onderaan de blogpost te plaatsen. Heb je meerdere beelden of citaten gebruikt, nummer ze dan simpelweg. Let wel op: zelf een naam op of in een afbeelding plaatsen, kan als een bewerking van dat werk gezien worden en is daarmee soms een inbreuk. Eronder of ernaast is daarom verstandiger.

Zo geef je juiste naamsvermelding bij beeld

Maker vinden

Pinterest is een prachtig sociaal medium, maar er willen nog wel eens wat valse of dode linkjes tussen zitten. Je kent de maker niet, dus kun je hem ook niet noemen, toch? Dat is helaas niet waar.
Wat je wel kunt doen is de link van het plaatje óf het plaatje zelf, in Google invoeren. Gewoon in de zoekbalk. Google zoekt dan andere sites met vergelijkbare en dus ook exact hetzelfde plaatje op. Zo kun je vaak wel achterhalen wie de maker is.

Werk zonder maker

In principe mag je een werk alleen zonder toestemming gebruiken, wanneer je het als citaat gebruikt. Van sommige, meestal wat oudere, werken is echt niet meer te achterhalen wie de maker was. We noemen dat een verweesd werk.
Stel dat je de maker echt niet meer kunt vinden. Noem dan in elk geval nog de bron. Bij voorkeur meld je daarbij dat je de maker niet kon vinden, maar dat als deze zich meldt, je alsnog voor correcte naamsvermelding zal zorgen. Als je het beeld niet als citaat gebruikte, moet je eigenlijk ook zorgen voor een potje met geld om een vergoeding te kunnen betalen.

Toestemming of Licentie

Heb je toestemming gekregen om een beeld te mogen gebruiken of heb je er en licentie voor gekregen? In dat geval zijn er als het goed is ook duidelijke afspraken gemaakt over de naamsvermelding.
Zo heb ik met de ontwerpster van mijn nieuwe huisstijl, Carlotte van Ocher, afgesproken dat ik haar naam niet hoef te noemen. Zou in veel gevallen ook lastig worden.
Maar met de fotograaf van mijn portretten, Arnold Reyneveld, heb ik juist afgesproken dat zijn naam wel genoemd wordt. Niet dat alle media zich daar aan houden overigens, maar dat terzijde. In the footer van mijn website, aan de rechterkant, staat daarom dat Arnold de fotograaf is van mijn portretten op deze site.
In het geval van toestemming of licentie kunnen er ook meer eisen gesteld worden dan volgens de wet strikt noodzakelijk is. Dat is het recht van de maker.

Creative Commons licenties

Creative Commons licenties zijn weer een verhaal apart. Hierbij wordt vooraf toestemming gegeven voor bepaalde vormen van gebruik.
Als je een foto gebruikt, moet je de licentie vermelden én de naam van de maker. Bij voorkeur met link naar de bron. Gebruik je Photopin of Compfight om naar Creative Commons beelden te zoeken op Flickr, dan zorgen zij meteen voor een link met alle juiste gegevens er in vermeld.

 28,25 excl. BTW

Koop: Wetboek voor Bloggers


Lees ook:
3 belangrijkste regels voor bloggers
Hoe kom ik aan gratis foto’s?
Geen naamsvermelding, geen beeld?

Comments

  1. Dank je wel Charlotte, erg duidelijk. Ik ga even checken of ik het eigenlijk wel altijd helemaal netjes heb gedaan!

  2. Zeer waardevolle informatie Charlotte,

    Een tijd terug heb ik een handleiding geschreven voor ethisch (en juridisch) verantwoord content overnemen. Ben erg benieuwd naar jouw mening: http://curation.nl/ethische-content-curation-content-overnemen-als-een-gentleman/

  3. Mooi artikel, Charlotte!

    Nog een kleine aanvulling. Wanneer iemand een foto wil gebruiken waarvan de maker onbekend is, kan via de Stichting Foto Anoniem alsnog een licentie worden verkregen (uiteraard tegen betaling van een vergoedimg). Wanneer de maker later alsnog bekend wordt kan hij de betaalde vergoeduing uitgekeerd krijgen. Zie: http://www.fotoanoniem.nl.

    • Klopt Meindert. Daarover heb ik ook al een aantal keer eerder bericht in andere blogposts. Het is echter geen verplichting en ook absoluut geen waterdicht systeem. Veel bloggers gebruiken bovendien beeld uit het buitenland dat niet zozeer van fotografen, maar wel van andere bloggers afkomstig is. Die mensen zullen niet zo snel uitgekeerd krijgen via Foto Anoniem. Ik denk daarom dat het beter is dat de blogger goed zoekt naar de maker. Bovendien zijn de tarieven van Foto Anoniem voor dergelijke foto’s vaak niet realistisch.

  4. Mooie heldere uitleg 🙂

  5. Margarita says:

    Gaaf artikel.
    Heb ooit OAD toestemming gegeven om een foto op de website te gebruiken met naamsvermelding. Kwam er een paar jaar later achter dat de foto steeds over een halve pagina in de papieren gids werd gebruikt en in hun laatste gids zelfs over 2 bladzijden op de eerste pagina’s. Zonder vermelding van mijn naam. Bovendien stond mijn man er duidelijk herkenbaar en groot op. Was net in onderhandeling toen de reisorganisatie failliet ging. Heb het er toen bij laten zitten; wist niet hoe sterk mijn rechten waren. Ging er ook van uit dat er niet veel over zou zijn na betaling van preferente schulden.

  6. Hoi Charlotte,

    Wat te doen als de maker de rechten verkocht heeft of in het geval van een in opdracht gemaakt beeld? In mijn specifieke geval: Ik sta als model op de foto voor een tijdschrift van Sanoma. Als ik die foto wil plaatsen op mijn blog, moet ik dan de naam van de fotograaf of de naam van Sanoma vermelden? en hoe weet ik of ik de foto uberhaupt mag plaatsen? Wat zijn mijn rechten als geportretteerde?

    Ik kijk uit naar je reactie.
    Alvast dank.
    Jana

    • Auteursrechten kunnen worden overgedragen. Dat moet met een akte. Dan wordt dus iemand anders de auteursrechthebbende. Het is verstandig om in eerste instantie bij de fotograaf aan te kloppen en daar navraag te doen over de situatie en eventueel aan de fotograaf om toestemming vragen.

      Als geportretteerde heb je alleen rechten op die foto wanneer de foto in opdracht van jou zijn gemaakt. Lees daarover het artikel Portretrecht in Opdracht maar eens.

  7. Maar hoe zit het dan als je inderdaad toestemming vraagt en men zegt prima. Ik noem zelfs dan vaak de bron of de maker erbij (maar soms is het zelfs bij de bron niet bekend wie de maker is!)

    Heel officieel zou ik dus wellicht als ik bel naar een bedrijf of ik een foto van hun website mag gebruiken en daarvoor toestemming krijg, de verkeerde persoon benaderen? Of mag ik er dan vanuit gaan, dat de “eigenaar” van de website weet met welke licentie de foto’s op de website geplaatst worden en gebruikt mogen worden door derden?

    • De bron is inderdaad niet altijd de maker.

      Je zult daarom niet alleen moeten vragen of je van hen de foto mag gebruiken, maar vooral aan de bron vragen wie de maker is, zodat je aan de maker toestemming kunt vragen. Als je het toch met de bron wil regelen, moet je met hen afspreken dat zij aansprakelijk zijn wanneer jij aangesproken wordt op een inbreuk.

      Als je dus al belt, ook graag bevestigen per e-mail.

Speak Your Mind

*