Kunstwerk Van der Laan per ongeluk vernietigd
Het anonieme kunstcollectief ‘Kamp Seedorf’ schilderde een levensgroot portret van de Amsterdamse Burgemeester Van der Laan bij de metrohalte Wibautstraat. Daar mag niet worden aangeplakt of geschilderd, maar bij uitzondering mocht dit portret blijven hangen. Het is afgelopen maart alsnog per ongeluk verwijderd. Het muurtje is nu weer prachtig wit…
Auteursrecht op het portret
Op het kunstwerk, het portret van Van der Laan, rust auteursrecht. Daar is het voldoende creatief voor. Dat ‘Kamp Seedorf’ een anoniem kunstcollectief is, maakt niet uit. Makers mogen onder pseudoniem werken.
LawStories in je mailbox?
Is verwijdering geen verminking?
Mag het kunstwerk dan eigenlijk wel verwijderd worden? Zijn daar geen gevolgen aan verbonden, zoals een schadevergoeding?
Volgens vaste rechtspraak is verwijdering of vernietiging van een kunst werk geen verminking van het werk. De maker kan daarom op basis van zijn auteursrecht geen aanspraak maken op schadevergoeding.
De ‘eigenaar’ van een exemplaar van een kunstwerk, mag echter ook geen misbruik van recht maken bij die vernietiging.
Veel rechtspraak
Er is veel rechtspraak over het vernietigen van werken, wanneer daar maar één exemplaar van bestaat, zoals dat vaak het geval is bij architectuur en beeldende kunst of schilderkunst. Het Jelles/Zwolle arrest is hierover de basis. Daar overwoog de Hoge Raad dat er weliswaar geen aanspraak gemaakt kan worden op de persoonlijkheidsrechten, maar dat er onder omstandigheden wel sprake kan zijn van misbruik van recht.
Zo verwijderde een Gemeente een kunstwerk, omdat het onderhoud te duur werd. De Gemeente kreeg uiteindelijk gelijk.
Hier ook een mooie belangenafweging tussen het persoonlijkheidsrecht van een architect die een gevel heeft ontworpen en de gebruiker van een gebouw die belang heeft bij aanpassing van het gebouw.
Kunstwerk won Dutch Street Awards
Het kunstwerk dat in maart per ongeluk verwijderd werd door een schoonmaker van de GVB, won op 2 juni alsnog de Dutch Street Awards.
Het kunstenaarscollectief overwoog eerst nog het portret opnieuw te plaatsen, maar hebben dat na overleg met de GVB besloten toch niet te doen, omdat ze werken ongevraagd plaatsen.
Op bezoek bij Van der Laan
Het collectief verkocht 50 T-shirts met het kunstwerk, waarbij de opbrengst naar KWF Kankerbestrijding zou gaan. De vraag bleek echter veel groter dan gedacht. De website lag al snel plat en ze hebben T-shirts bij laten maken.
Ook zijn ze op bezoek geweest bij Burgemeester Van der Laan.
Ze hebben hem onder meer gevraagd of hij nog een goede illegale (ja, illegale) plakplaats wist. Waarop Van der Laan reageerde: ‘dan moet ik die nacht zeker ook nog een celletje naar keuze voor jullie vrijhouden als jullie worden opgepakt?’
Is jouw werk aangetast?
Heb jij een werk gemaakt en is dat gewijzigd of verminkt? Staat je naam er niet bij, terwijl dat wel mogelijk was of terwijl dat wel was afgesproken?
In de meeste gevallen kun je daar juist wél tegen optreden.
Verzamel bewijs, bedenk wat je doel is en schrijf vervolgens de inbreukmaker aan om het probleem op te lossen.
