Is een huisstijl een niet te beschermen stijl volgens het auteursrecht?
Op stijlen en ideeën rust geen auteursrecht. Een idee kun je namelijk op nog veel meer manieren uitwerken, dus om iemand een exclusiviteit op dat idee te geven ging te ver. Zo kun je ook nog heel veel dingen verzinnen en maken binnen een bepaalde stijl, waardoor een stijl op zichzelf ook niet beschermd kan zijn. Hoe zit dat dan met een huisstijl. Dat is toch ook juist een stijl waarmee meerdere uitingen gemaakt kunnen worden?
Verschil stijl en huisstijl
Een stijl is een algemene stijl waarbinnen meerdere mensen verschillende werken kunnen maken. Een stijl kun je misschien wel proberen te omschrijven en je kunt er binnen werken, maar het is nooit een concreet werk. Juist niet. De stijl zitten gebakken in het werk.
Een huisstijl is anders. Het bestaat deels uit juist wel uitgewerkte ‘producten’, zoals een logo, drukwerk, zoals briefpapier, visitekaartjes en wellicht een vast format voor flyers. Concrete uitwerkingen vallen al niet meer onder de gewone noemer stijl. Een uitwerking die voldoende creatief is, daar rust een auteursrecht op.
We komen in een wat grijzer gebied wanneer het gaat om het huisstijlhandboek, waarin wel aangegeven staat hoe de huisstijl toegepast moet worden, maar waarin geen uitgewerkte zaken staan.
LawStories in je mailbox?
Auteursrecht op een kleurencombinatie?
Een huisstijl bestaat meestal uit meer dan alleen een logo, visitekaartje en briefpapier. Het gaat daadwerkelijk om de stijl.
Denk aan de combinatie van kleuren, gebruikte lettertypes, vormen en figuren en een omschrijving van combinaties die juist wel of juist niet gebruikt mogen worden.
Het auteursrecht verkrijgen op een bepaalde kleurencombinatie is nagenoeg onmogelijk. Een lettertype dat speciaal ontworpen is voor een bedrijf, daar kan wel auteursrecht op rusten, maar kies je gewoon voor een Google font of ander gemakkelijk verkrijgbaar font, dan kun je een ander niet verbieden datzelfde font te gebruiken.
Als het teveel op elkaar lijkt
Er is sprake van een inbreuk wanneer de uitgewerkte producten te veel op elkaar lijken. Het zou dus kunnen zijn dat iemand dezelfde kleurencombinatie gebruikt en een lettertype gebruikt dat lijkt op dat van jou en misschien ook vormen gebruikt die erop lijken, waardoor twee verschillende huisstijlen zo erg op elkaar kunnen lijken dat er toch sprake is van een inbreuk.
Het lastige is dat het soms slechts een inbreuk is op alleen het logo of een specifieke uiting en een andere keer misschien meer in algemene zin er sprake is van een inbreuk. Dat zal altijd per geval bekeken moeten worden.
In het geval van Nuna was het de combinatie van het lettertype, fotogebruik en kleurgebruik waardoor er inbreuk op een stijl werd aangenomen. Het was namelijk een uitgewerkte stijl.
Wie is de rechthebbende van een huisstijl?
Wist je dat het bedrijf waarvoor de huisstijl is gemaakt helemaal niet altijd de rechthebbende van de huisstijl is?
Meestal geeft de opdrachtgever alleen een kader waarbinnen een huisstijl ontworpen moet worden, waarbij de ontwerper nog voldoende eigen vrijheid heeft en veel eigen creativiteit in mag brengen. Juist door de inbreng van die eigen creativiteit heeft de ontwerper vaak het auteursrecht op de ontwerpen.
De onderneming waarvoor de huisstijl is ontworpen krijgt slechts een licentie voor het gebruik ervan.
Afspraken maken en overdragen
Om geen misverstanden te laten ontstaan over het auteursrecht, is het goed hierover een en ander op papier te zetten. Het zou goed zijn als in een offerte, opdrachtomschrijving of overeenkomst staat dat de ontwerper de auteursrechthebbende is. Bij voorkeur wordt er een duidelijke licentie meegeleverd over hoe de huisstijl gebruikt mag worden. Als het de bedoeling is dat de licentie exclusief verstrekt wordt, wat meestal wel het geval zal zijn, of dat het auteursrecht overgedragen moet worden, dan moet dit met een akte. Dat is een ondertekend geschrift.
-
#contentrecht [e-book]€ 13,35
