Foto’s van grafstenen op een website, mag dat?
Via Twitter werd ik gewezen op dit artikeltje in het Kontakt. Het gaat over de website online-begraafplaatsen.nl. Daar zijn onder meer foto’s van begraafplaatsen op te vinden. Bovendien kun je er zoeken naar overleden personen, waarbij vervolgens verschillende gegevens opduiken, zoals geboortedatum, datum van overlijden, waar de persoon begraven ligt en meestal ook een foto van de grafsteen erbij. Een man die hier het de gegevens en grafsteen van zijn overleden vrouw tegenkwam, is boos over deze website. De vraag is of dit allemaal überhaupt wel mag.
Deze blogpost is laatst geupdatet op 25 juni 2024
Algemene Verordening Gegevensverwerking (AVG)
LawStories in je mailbox?
De website heeft dus een hele verzameling persoonsgegevens. Die gegevens mogen niet zomaar verzameld en verwerkt worden.
De Algemene Verordening Gegevensverwerking (AVG) is echter niet van toepassing op gegevens van overleden personen.
Als deze gegevens ook betrekking hebben op nog levende personen, dan zijn het ten aanzien van die persoon natuurlijk nog wel persoonsgegevens, waarop de AVG van toepassing is. Hierdoor is er geen zwart-wit antwoord. In de meeste gevallen zal de AVG dus niet van toepassing zijn, maar het zou wel van toepassing kunnen zijn.
Portretrecht
Soms staan er portretten op of bij zo’n graf afgebeeld. Een foto of een tekening. Wanneer iemand nog herkenbaar is, is het een portret. Dat portretrecht duurt tot 10 jaar na het overlijden van de geportretteerde.
Dat wil nog niet zeggen dat nabestaanden de publicatie van dat portret per definitie maar tegen kunnen houden. Sterker nog: het werkt andersom. In de basis mag er gepubliceerd worden. Alleen wanneer een geportretteerde (in dit geval diens nabestaande) er een redelijk belang bij heeft zich tegen die openbaarmaking te verzetten, moet het portret verwijderd of onherkenbaar gemaakt worden.
Dat is dus altijd een afweging tussen het belang van de geportretteerde/nabestaande en het belang van de partij die openbaar maakte. In het geval van een onschuldig portret die in een onschuldige context wordt openbaar gemaakt, is er meestal weinig aan de hand en mag het portret dus openbaar gemaakt worden en blijven.
Auteursrecht
Je denkt er misschien niet meteen aan, maar op het (ontwerp van) een grafsteen kan auteursrecht rusten.
Niet op een eenvoudig kruis of een steen waar simpelweg de namen in zijn gegraveerd, maar wel op stenen met bijzondere vormen, bijvoorbeeld. Soms worden er hele kunstwerken gemaakt om op het graf te plaatsen. Juist op zo’n kunstwerk kan auteursrecht rusten. Daar zul je als nabestaande overigens niet snel iets aan hebben. Het auteursrecht komt toe aan de maker van het werk, niet aan de persoon die het werk gekocht heeft. Op basis van het auteursrecht kun je als nabestaande niet vorderen dat de foto offline gehaald wordt. Dat kan hooguit de auteursrechthebbende zelf doen.
Kan een nabestaande de gegevens van deze website laten verwijderen?
De website is zo vriendelijk geweest in elk geval de foto te verwijderen. De gegevens misschien ook wel. Maar had meneer daar ook recht op?
De morele discussie laat ik hier buiten beschouwing. Dat zal wellicht nog een lastige discussie kunnen worden. Daarbij speelt ook nog een rol hoe lang iemand al overleden is. De website toont bijvoorbeeld de gegevens niet openbaar van iemand die minder dan 5 jaar geleden is overleden. Daarvoor moeten mensen inloggen.
Wat betreft de juridische discussie zullen veel nabestaanden moeten accepteren dat de gegevens en de foto op deze website staan. Zolang deze gegevens niet óók persoonsgegevens van een ander zijn of deze gegevens te herleiden zijn tot een ander persoon, mogen ze openbaar gemaakt worden. Ook tegen de portretten valt weinig te doen, omdat het onschuldige portretten op een verder onschuldige website zijn. Als iemand al 10 jaar is overleden, is het portretrecht helemaal komen te vervallen en is het hoe dan ook toegestaan.



