Auteursrecht: als je het werk verandert, mag je het wel gebruiken?
Ik las eens ergens, op de vraag of een foto gebruikt mocht worden, het volgende antwoord: ‘Altijd zelf bewerken, al is het een stuk knippen en plakken, auteursrecht is dan niet geldig.’ Is dat net zoiets als, ‘als je het wiel maar aan de ketting laat zitten, mag je het frame gewoon meenemen’? Ik stond met mijn oren te klapperen toen ik het las. Ik kon het iemand zo horen zeggen. Gelooft hij dit echt? Het zal mijn beroepsdeformatie wel zijn.
Auteursrecht van de maker
De maker van een werk heeft het auteursrecht op dat werk. In eerste instantie mag alleen de maker bepalen wat er met het werk gebeurt. Op een paar uitzonderingen na, natuurlijk.
Daarbij heeft de maker nog een paar extra rechten. Zoals recht op naamsvermelding. Maar ook het recht om zich te verzetten tegen verminking of bewerking van zijn werk. Dat noemen we persoonlijkheidsrechten.
LawStories in je mailbox?
Verminken van een werk
Wat deze persoon in dat forum voorstelde, was dus eigenlijk om het werk te verminken. ‘Joh, wijzig er wat aan, is het een nieuw werk, dan mag het.‘ Dat zal het idee wel geweest zijn. Maar door er aan te knippen en te plakken vermink je het werk en daar mag de maker zich nu juist tegen verzetten. Je schendt het auteursrecht dan als het ware twee keer. Een keer door het überhaupt te gebruiken en de tweede keer door het te verminken.
‘Maar er is dan toch een nieuw werk ontstaan?’
Het blijft een wat lastige situatie: Je gebruikt een werk om daar iets heel nieuws van te maken. Er is een nieuw werk ontstaan. Voldoet aan alle eisen. Er is maar één probleem: het oorspronkelijke werk is er nog steeds in te herkennen. Je hebt dan te maken met een situatie waarin je a) een werk van een ander hebt verminkt en gebruikt en dus inbreuk op auteursrecht hebt gemaakt en b) je een eigen nieuw werk hebt gemaakt. Met je eigen werk kun je alleen niet zoveel, omdat je al inbreuk hebt gemaakt op het werk van een ander. Je zou er samen uit moeten komen of jouw nieuwe werk mag blijven bestaan en of je het openbaar mag maken.
