Auteursrecht op een recept is als een stoel met 4 poten

Rust er auteursrecht op een recept? Het functionele recept, dus de ingrediëntenlijst en bereidingswijze op zich, zijn hooguit als geschrift beschermd. Geschriften mogen enkel niet letterlijk worden overgenomen. Geen copy-paste dus. Daar werk je met een recept natuurlijk gemakkelijk omheen. Bovendien wordt de geschriftenbescherming afgeschaft. Kortom, rust er op een recept dan wel ‘gewoon’ auteursrecht, zodat iemand anders dit recept niet zomaar mag (her)publiceren?

Techniek, Stijl en Creatieve Keuzes

Het auteursrecht beschermt techniek en stijl niet. Het beschermt wel creatieve keuzes, ofwel het ‘eigen en oorspronkelijk karakter dat het stempel van de maker draagt’. Eigen en oorspronkelijk wil zeggen het geen kopie is, geen ontlening aan een ander werk. Het persoonlijk stempel ziet op de creatieve keuzes. Het werk moet niet iets zijn dat iemand anders, aan het andere eind van de wereld tegelijkertijd ook had kunnen verzinnen. Daarnaast kun je zonder bepaalde technieken of basis-ingredienten en bepaald gerecht nu eenmaal niet maken.

Auteursrecht op een recept is als een stoel met 4 poten

Voordat iets een stoel is heb je een rugleuning en een poot nodig. Vroeger 4 poten, maar tegenwoordig volstaat éen grote voet ook. Een stoel zonder rugleuning is een kruk. Zo is een ronde taart gemaakt van cake of biscuit een taart, maar zodra je het in broodvorm of tulbandvorm gooit noemen we het een cake. Een cupcake van broodbeslag is een muffin etcetera.
Op een appeltaart, of het recept daarvoor, op zich rust meestal geen auteursrecht. Om iets een appeltaart te kunnen noemen heb je bepaalde basis-ingredienten en technieken nodig. De creatieve keuzes die je maakt bij dat recept, dat kan een ander verhaal zijn.

Auteursrecht op een recept
Foto via BeeldigBeeld

Auteursrecht op een recept

Wanneer je dan wel auteursrecht op een recept kunt claimen? Wanneer het een zeer origineel recept is. Wanneer je iets gedaan hebt dat nog nooit iemand eerder gedaan heeft. Vooral door het recept meer te laten zijn dan een ingrediëntenlijst en zakelijke omschrijving van de nodige bereidingswijze. Neem eens een mooi en populair receptenboek. Met een beetje geluk hebben ze geprobeerd het geheel een beetje leuk en smakelijk op te schrijven. Liefst met een verhaaltje er omheen. Op die omschrijving, die dus meer is dan een zakelijke weergave en waarvoor creatieve keuzes zijn gemaakt, daar rust mogelijk wel auteursrecht op. Dat mag niet zomaar overgenomen worden. Als iemand het recept toch wil gebruiken en op een eigen website of facebookpagina wil publiceren, zal er eigen creativiteit aan toe moeten voegen. Door andere keuzes te maken wat betreft de zakelijke omschrijving werk je al om de geschriftenbescherming heen. Schrijf het recept op een originele manier op en je hebt het auteursrecht verworven. Zo’n auteursrecht is dus niet bijzonder veel waard, omdat je er snel omheen kunt werken, maar het beschermd wel tegen exacte kopieën.

Auteursrecht op de uitvoering

Op de uitvoering van het recept rust geen auteursrecht. Dat je een recept voor appeltaart volgt en er vervolgens wonderbaarlijk genoeg ook een appeltaart volgens omschrijving zo je oven uit komt rollen, daar valt geen auteursrecht op te claimen.
Auteursrecht zou je hooguit kunnen krijgen op de opmaak van het bord. De keuze van servies en overige zaken, de presentatie van de appeltaart of andere maaltijd. Zo lang deze maar creatief genoeg is. Met een wit bordje met een puntje appeltaart met daarbovenop een toef slagroom, kom je er niet. Maar je kent waarschijnlijk de kunstwerkjes wel die uit de sterrenkeukens komen. Precies, kunstwerkjes. Creatieve keuzes, compositie, styling. Net zoals je auteursrecht op een foto kunt hebben, tenzij de foto te eenvoudig is, zoals een paspoortfoto, kun je ook auteursrecht claimen op de styling. Die mag dan niet zomaar exact nagedaan worden. Al zal dat voor thuisdineetjes meestal geen problemen opleveren.

Goed recept, hier ga ik rijk mee worden!

Coca Cola heeft een fantastisch recept. Althans, in die zin fantastisch dat nog nooit iemand het heeft weten na te maken.
Maar eigenlijk verdient Coca Cola helemaal niet zoveel geld met het recept, maar met de uitvoering ervan. En op die uitvoering hebben ze een monopolie, omdat ze het recept geheim weten te houden.
Kortom: wil jij veel verdienen met je recept? Houdt het geheim! Zorg dat je wel het gerecht of het product kunt (laten) produceren en verkoop dat product. Werken er mensen mee aan het productieproces, laat ze dan een geheimhoudingsverklaring tekenen met een boete die zo hoog is dat ze het wel uit hun hoofd laten om wat met dat recept te gaan doen, simpelweg omdat het nooit zal lonen.

Lees ook:
Auteursrecht: Werk
Iedereen mag dus zomaar…
Copycat? Niet zo snel!
Auteursrecht: Plagiaat
Auteursrecht: Zelf beeld maken

Comments

  1. Ik heb even gekeken naar de info over copyrights op recepten. Superduidelijk en handig, dus: heel usefull. Ik loop namelijk met de gedachte ook een kookboek te maken. Zoals je kunt zien, heb ik een (hobby-matige) foodblog in de lucht met recepten. En daar zat ik een beetje mee. Er zijn natuurlijk niet zo gruwelijk veel echt originele recepten meer, ga maar claimen dat iets “echt jouw erwtensoep is”, dikke kans dat iemand in een ander dorp toevallig exact hetzelfde recept heeft, is waanzinnig groot natuurlijk. Maar wat ik zei, met deze info kan ik danig uit de voeten. Dus da’s heel fijn. Hou je van koken of lekker makkelijk eten? Kijk dan eens op mijn site 🙂 grtz, Fiona

  2. Om onze website te verlevendigen wil ik elke maand een oud recept op de site zetten. Maar dan ook helemaal kopieren inclusief oud-Nederlandse taal enz. Hoe oud moet dat recept dan zijn? Zijn daar regels voor?

    vriendelijke groet, Liesbeth

  3. Esmée says:

    En wat als er nou sprake is van een kleine afwijking? Bijvoorbeeld net een ander soort chocolade?

    • Kleine afwijkingen zijn meestal niet voldoende. Juist omdat ze zo klein zijn. Maar een duidelijke afwijking of variatie kan vaak weer wel. Bij afwijkingen zit je altijd in een grijs gebied. Er kan dus nooit vooraf goed gezegd worden: dit wel en dat niet. Dat zul je per recept moeten bekijken.

  4. Elles Caroline Boer says:

    Hoi Charlotte,

    Leuk artikel! Vraagje, hoe weet je dat op de uitvoering van een recept geen auteursrecht berust? Wat is de ‘wetenschappelijke’ onderbouwing daarvan? Ik schrijf voor mijn studie nu namelijk ook een stuk over de auteursrechtelijke bescherming van recepten, gerechten en smaak.

    Elles

    • Leuk onderwerp waar je over schrijft!
      Voor het auteursrecht is vereist dat er sprake is van creatieve keuzes aan de kant van de maker (dit volgt trouwens uit rechtspraak met betrekking tot artikel 10 Auteurswet). Deze creatieve keuzes moeten ook duidelijk zijn.
      Als jij een recept tot op de letter volgt, dan maak je geen creatieve keuzes. Daarom kun je op de uitvoering (het gerecht) dus geen auteursrecht claimen.

  5. kees van kilsdonk says:

    Beste Charlotte,

    wij hebben een receptuur voor een nieuw drankje ontwikkeld en willen dat beschikbaar stellen aan een producent zodat deze het kan maken. echter wij willen het auteursrecht op de receptuur behouden. Kunnen we dat zo afspreken met de producent? dienen we ook een geheimhoudingsverklaring op te stellen?
    dank je voor je reactie, kees

    • Hallo Kees, dat kun je zeker afspreken met de producent! Het is verstandig om een contract met ze te sluiten waar ook meteen de geheimhouding in geregeld is. Als jullie eerst nog in onderhandeling moeten of moeten nagaan of ze dit kunnen produceren, laat dan vooral vooraf een geheimhoudingsverklaring tekenen. Het contract, inclusief afspraken over auteursrecht, is immers pas aan de orde wanneer ze werkelijk voor jullie gaan produceren. Veel succes!

Trackbacks

  1. […] op: dit is geen vrijbrief voor copy-paste gedrag en het niet benoemen van jouw inspiratiebron, lees dit eens voor meer informatie […]

  2. […] de credits voor recepten natuurlijk toekomen aan diegene die het werk heeft gedaan. Op haar site Charlotte’s Law schrijft Charlotte Meindersma een interessant en nuttig artikel over het auteursrecht op een […]

Speak Your Mind

*

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.