Summer School: Mag ik bekende figuren gebruiken in mijn producten

Het komt regelmatig voor: een ondernemer maakt leuke producten. Sommige producten voor de voorraad, andere producten op verzoek. Wat verkoopt er nu beter dan producten met bekende figuren erop? Zoals Disneyfiguren, Jip en Janneke, stripfiguren etc. Mag je die zomaar op je producten gebruiken? En als je nou producten koopt waar deze figuren al op afgebeeld staan, zoals een stripboek of inpakpapier, kun je dan deze producten gebruiken om er een nieuw product mee te maken?

Merk

Meestal rust er op die bekende figuren een merkenrecht. Een van de rechten die je verkrijgt met dat merkrecht, is dat je weerstand kunt bieden tegen anderen die door het gebruik van het merk ongerechtvaardigd voordeel trekken of dat het gebruik afbreuk doet aan de reputatie van het merk.
Een merk van een ander gebruiken om er zelf geld mee te verdienen, zonder dat je er toestemming voor hebt mag dus niet. Iets mooiers kan ik er niet van maken.

Auteursrecht

En rust er geen merkrecht op het figuur, dan waarschijnlijk wel een auteursrecht. En volgens het auteursrecht mag je niet openbaar maken of verveelvoudigen. De afbeelding gebruiken op je eigen producten is een verveelvoudiging van die afbeelding. Meer hoef ik er niet meer over te zeggen, toch?

Producten recyclen

Producten tweedehands verkopen is geen probleem. Dat komt door de zogenoemde ‘uitputting’. Het product is eenmaal in de markt gebracht en mag daarom weggeven of doorverkocht worden. Wat echter niet altijd mag is er een ander product van maken. Met oude kleren waar je de stof van gebruikt zal er niet zoveel aan de hand zijn, maar zodra je een product gebruikt waarmee je in botsing komt met het auteursrecht of merkrecht wel. Bijvoorbeeld omdat je uit een oud stripboek de stripfiguren knipt en daar postkaarten van maakt die je verkoopt.

Consequenties

Nee, het mag niet. Dat is wel duidelijk. Waarom doen zoveel mensen het dan toch? Zeker de grote merken hebben eigen juridische afdeling of schakelen een advocatenkantoor in om dit soort inbreuken aan te pakken. Soms vragen simpelweg de verkoop te stoppen, maar de geëiste schadevergoedingen kunnen zeer hoog oplopen! Ondanks dat de merken een of meerder personen fulltime inzetten om inbreuken op te sporen, zullen ze niet iedereen tegelijkertijd vinden. En als ze dat al doen, zullen ze soms de keuze maken de grotere inbreuken eerder aan te pakken. Maar je wil niet weten hoeveel mensen mij opbellen en zeggen ‘maar zoveel verdien ik er helemaal niet mee’. Het merk heeft de ontwerper of webwinkel gevonden en wil het aanpakken. Het maakt nauwelijks uit hoeveel je er mee verdient hebt. Denk daarom alsjeblieft niet dat je ‘toch maar een kleine ondernemer of hobbyist bent’ en daardoor onder de radar zult blijven. De schadevergoedingen zijn hoger dan je lief zijn. En als je toch inbreuk wenst te maken: ondernemen is ook risico nemen. Die schadevergoeding hoort er dan eigenlijk een beetje bij.

Lees ook:
Chunk is een merk, mag je het woord gebruiken?
Herpublicatie van een artikel, mag dat?
“Maar die poster heb ik toch gekocht?”

About Charlotte Meindersma

Charlotte Meindersma is 'de social media jurist van Nederland' en oprichter van Charlotte's Law & Fine Prints.
Ze drinkt graag oploskoffie, in de spreekwoordelijke zin van het woord. Bovendien is ze amateur-marketer en was ze in een vorig leven fotograaf.

Comments

  1. Hi! Hoe zit het met Disneyfiguren inhuren? Mag dat wel zomaar?

  2. Dit heb ik me al zo lang afgevraagd. er staat dat je tweedehands kleding wel mag gebruiken om te recyclen, maar hoe zit het als ik bijvoorbeeld Disney stof in de winkel koop en daar iets mee maak, mag ik dat dan verkopen? Dus gewoon nieuw stof dat je per meter koopt.

    • Als je die stof in de winkel koopt mag je er in beginsel van uitgaan dat je er ook producten mee mag maken (en verkopen). De stof is immers een verbruiksproduct. Als het goed is heeft Disney dan al een licentie gegeven om die stof te mogen maken.

  3. Hoi, ik wil verjaardagskronen maken van stof met een full colour strijkapplicatie van Elza. Mag dit?

  4. Tamara Brouwers says:

    Ik zie online veel fanshirts, dus bijvoorbeeld van Elsa van Frozen die op bezoek is bij een andere superheld. Of een zelf getekend ABC met bekende figuren, zoals de B van Batman. Deze tekeningen zijn dan origineel, maar de figuren natuurlijk niet. Hoe zit dat qua rechten? Deze worden namelijk veel commercieel verkocht en het lijkt me sterk dat elke tekenaar ook n licentie heeft.

    • Het kan natuurlijk best zijn dat ze gewoon het risico nemen. Als ze geen licentie hebben voor het gebruik is het in principe gewoon een inbreuk. De auteursrechthebbende of een merkhouder heeft echter niet de verplichting om inbreuken aan te pakken.

  5. M.Brouwer says:

    Heel informatief, bovenstaante informatie, bedankt! Is er een bepaalde standaard schadevergoeding of percentage wat bv Disney hanteert bij schending van merkenrecht?

  6. Femke says:

    Mag je iets verkopen waar je het character qua kleurenschema en details in terugziet maar waar het character zelf niet op staat? Stel dat ik bv een groen shirt maak met een dollje op geborduurd alsof het van Peter Pan is. Mag dat?

    Btw: bedankt om deze info zo bereikbaar te maken 🙂

  7. Ik weet dat het al een ouder blog is, maar heel erg bedankt voor de informatie. Erg verhelderend. BIj een groothandel kan ik knuffels en knuffeldoekjes inkopen van bijv, Nijntje ed. Mag ik die aanbieden (en dus door verkopen) op mijn website met geborduurde naam?
    Alvast bedankt.

  8. Hoi Charlotte dank voor de uitleg.
    Ik heb een PowerPoint presentatie gemaakt met schetsjes die op een bekend stripfiguur lijken. Mag dat?

  9. Hallo Charlotte,

    nuttige blogpost! Maar toch nog een vraag: als ik als ouder van een dochter die in op een musicalschool zit een hoodie ontwerp met daarop het logo van de Broadway musical die ze gaan spelen. En dan voor de andere kinderen tegen kostprijs ook een hoodie laat aanschaffen. Mag dat dan?
    Het is voor eigen gebruik. Maar wel een groep van 12 kinderen die allemaal voor eigen gebruik dezelfde hoodie laten maken.

    groet!

Speak Your Mind

*