Auteursrecht op teksten en volgorde boek

Hoe vaak komt het wel voor dat je een ander ziet die duidelijk jouw tekst heeft gebruikt, maar er zoveel aan heeft veranderd dat het een grijs gebied is of er inbreuk is gemaakt op de tekst of niet. Soms zijn de overeenkomsten duidelijker en zijn teksten eenvoudigweg overgenomen. Daar kun je gelukkig gemakkelijker wat tegen doen, zo blijkt ook uit het vonnis over twee babyboeken die te veel op elkaar leken.

auteursrecht op teksten en volgorde boek

Babyboek voor prematuren

Het gaat hier om het Babyboek voor Prematuren, uitgegeven door Tangram Studio, waarvan zeer veel tekst, inclusief die van de achterflap, én de volgorde van de teksten zijn overgenomen in een ander babyboek ‘Grote avonturen beginnen klein’, dat ook gericht is op prematuur geboren baby’s. Het gaat hier dus niet om de vormgeving van het boek, maar juist om de teksten.

Auteursrecht op het boek

Het gaat hier om twee zogenaamde invulboeken. Er worden in de boeken vooral veel vragen gesteld.
Volgens de kantonrechter rust er inderdaad auteursrecht op het boek.

“Naar het oordeel van de kantonrechter is [eiseres] auteursrechthebbende van de teksten in het boek [boek] . Dit uit zich in haar persoonlijke keuzen voor de onderwerpen, de woordkeuze, de tekst- en zinsvolgorde, de chronologie en het vertelperspectief. Er is sprake van een eigen en oorspronkelijk karakter,[…]”
Er zijn eerst drie versies gemaakt en steeds zijn er op basis van feedback aanpassingen gedaan.
“Ook als niet van iedere vraag, zin of woord in het boek van [eiseres] kan worden geoordeeld dat het oorspronkelijk is […], dan nog geldt dat er sprake is van een combinatie/rangschikking van op zich niet ieder voor zich beschermde elementen van een werk, welke combinatie het persoonlijke stempel van [eiseres] draagt (en dus een oorspronkelijk werk is in de zin van de Auteurswet). Het is voor de auteursrechtelijke bescherming namelijk niet nodig dat iedere zin of ieder woord oorspronkelijk is, maar wel dat het geheel dat is. Dit is naar het oordeel van de kantonrechter met het boek van [eiseres] het geval.”

Tekst en volgorde

Wat je merkt aan het oordeel van de kantonrechter, is dat het niet alleen maar gaat om de tekst, maar ook om de gekozen volgorde. Zeker als er meerdere mogelijkheden bestaan voor die volgorde en daarin dus keuzes gemaakt kunnen worden.

Het is dan de combinatie van de creativiteit in de tekst en de keuzes in de volgorde, die zorgen voor het auteursrecht op het geheel van het boek.
Het kan dus zijn dat op een losse zin niet altijd auteursrecht rust, maar vooral op het geheel hier wel.

Van Dale/Romme

Dat ook de keuze in woorden en volgorde belangrijk is blijkt al oud een arrest Van Dale/Romme dat gaat tussen Romme die hobbymatig onder meer kruiswoordpuzzels oplost en zelf een trefwoordenlijst heeft gemaakt op basis van de Grote Van Dale, maar met een andere rangschikking. Deze lijst is ook bij andere mensen beland.

Er rust auteursrecht op het woordenboek, omdat er woorden zijn weggelaten en andere woorden weer zijn toegevoegd op basis van de vorige druk. In de basis is zo’n lijst maar een lijst van feitelijkheden. Alleen door creativiteit toe te voegen kan er sprake zijn van auteursrecht. Het moet de persoonlijke visie van de maker tot uiting brengen.

Omdat er in een lijst woorden voor een woordenboek subjectieve afwegingen gemaakt worden, is er sprake van auteursrecht. Deze toets heeft de kantonrechter duidelijk ook toegepast in het geschil over de babyboeken.

Auteursrecht op een tekst

Wil je weten of er inbreuk is gemaakt op jouw tekst?

Beoordeel altijd eerst of jij een auteursrecht hebt op de tekst. Zoals je merkt kan het heel goed zijn dat je wel een auteursrecht hebt op het geheel van de tekst, maar niet per se op losse zinnen.

Kijk vervolgens daarom goed wat er is overgenomen. Zijn het grote of kleine verschillen? Hoe origineler jouw tekst, hoe eerder er natuurlijk sprake is van een inbreuk. Het is immers juist de creativiteit waar je auteursrecht op krijgt.

Het kan daarom ook sterk van je onderwerp afhangen of er sprake is van een inbreuk. Een bepaalde volgorde is in sommige gevallen nu eenmaal logisch en dus niet creatief. Sommige zinnen zijn ook te eenvoudig om er auteursrecht op te krijgen.

Beoordeel dus altijd goed het geheel.

Meer weten over auteursrecht op onder meer teksten? En wat je kunt doen al er sprake is van een inbreuk? Lees dan Wetboek voor Bloggers:

 28,25 excl. BTW

Koop: Wetboek voor Bloggers


De volledige uitspraak kun je lezen op rechtspraak.nl

About Charlotte Meindersma

Charlotte Meindersma is 'de social media jurist van Nederland' en oprichter van Charlotte's Law & Fine Prints.
Ze drinkt graag oploskoffie, in de spreekwoordelijke zin van het woord. Bovendien is ze amateur-marketer en was ze in een vorig leven fotograaf.

Speak Your Mind

*