Auteursrecht: komt er een linktax en uploadfilter?

De commissie juridische zaken (JURI) heeft afgelopen 20 juni gestemd over de nieuwe Europese Auteursrechtrichtlijn. Daarin is onder meer artikel 11 opgenomen dat ook wel bekend staat als de ‘linktax’ en artikel 13 dat ook wel het ‘uploadfilter’ wordt genoemd. Deze regels zijn nog niet definitief, maar dat het in deze commissie al is goedgekeurd, is misschien niet zo’n goed teken. Wat houden de regels dan eigenlijk in?

Auteursrecht - Krijgen we een link tax en upload filter

Artikel 11: de linktax

Artikel 11 zal uitgevers dezelfde (auteurs)rechten geven aan uitgevers als makers hebben als het gaat om digitaal gebruik van perspublicaties.

Uitgevers krijgen daarmee het uitsluitend recht om perspublicaties openbaar te maken en te verveelvoudigen. Onder perspublicaties mogen we alleen journalistiek (dagelijks, wekelijks, periodiek in elk geval) beschouwen die online openbaar zijn gemaakt. De rechten die uitgevers krijgen mogen overigens de rechten van de makers zelf, vooral relevant wanneer de makers freelancers zijn, niet beperken.

Dit artikel houdt in de basis in dat er ook geen kleine delen van die perspublicaties gedeeld zouden mogen worden. Daarvoor zou een aparte uitzondering gemaakt moeten worden, zoals we bijvoorbeeld het citaatrecht kennen.

“This protection does not extend to acts of hyperlinking which do not constitute communication to the public.”overweging 33.

Het lastige is dat er met veel links, vaak ook al een deel informatie wordt meegegeven. Ook in Google. Dan is het dus niet meer alleen een hyperlink. Voor het plaatsen van een link waarbij er ook al een deel van tekst meegenomen wordt, zou dan een licentie betaald moeten worden.

Zelfde regel in Spanje bleek fiasco

In Spanje is er eerder al een dergelijke regel ingevoerd. Dat liep niet helemaal goed af. Nieuwsmedia kregen tot 70% minder bezoekers. Zij hebben dus maar snel een gratis licentie geleverd aan Google om toch die links mét een paar zinnen te publiceren.

Lees hierover meer bij Julia Reda of Kluwer Copyright Blog en Safe the Link

Artikel 13: Upload filter

Eerder schreef ik al een blogpost over artikel 13 en het upload filter of (zelf)censuur.

Op zich stelt deze regel niet voor dat er een filter moet komen, maar het is er wel de praktische uitwerking van.

Op dit moment is het zo geregeld dat hostingproviders juist niet aansprakelijk zijn voor de content die op hun servers wordt geplaatst door hun klanten, tenzij ze weten dat het onrechtmatig is. Ze hoeven dus niet te kijken naar welke content er online wordt gezet. Ook aanbieders van platforms hoeven dat niet te doen. (Tenzij ze actief bijhouden wat er gepubliceerd wordt, dan zien ze de content wel en moeten ze wat evident onrechtmatig is wel verwijderen om aansprakelijkheid uit te sluiten).

Artikel 13 stelt voor dat de platformen vooraf controleren of de werken wel gepubliceerd mogen worden. Rechthebbenden zouden dan ook beter aan moeten geven wat er wel en niet met hun werk gedaan mag worden. Het probleem is alleen dat er ook uitzonderingen op het auteursrecht bestaat, zoals het citaatrecht en (in Nederland) het recht op parodie. Dit laatste is waarom het ook wel een verbod op memes wordt genoemd.

Het probleem is namelijk dat het zo eenvoudig allemaal niet is. Tuurlijk kun je met technologie wel werken herkennen, maar de uitzonderingen zoals een citaat of parodie zijn veel te grijs. Er is geen harde grens te trekken. Technologie kan alleen met duidelijke regels werken en niet zo’n menselijke afweging maken. De kans bestaat daardoor dat er toch content wordt geweigerd, ondanks dat het onder het citaatrecht of recht op parodie gewoon zou kunnen.

Dit zou indirect daarmee ook beperking van de vrijheid van meningsuiting op kunnen leveren.

De meningen zijn verdeeld

Uiteindelijke stemming gaat rond de jaarwisseling plaatsvinden. De meningen zijn duidelijk nog verdeeld. Het kan nog goed komen, maar er zijn ook landen die het graag nog strenger zouden regelen dan in het huidige voorstel staat.

Waarschijnlijk gaat er eerst nog een debat komen binnen het Europees Parlement hierover, voor er weer over dit voorstel onderhandeld gaat worden met de Europese Commissie.

Meer weten over het huidige auteursrecht en wat je wel of niet online kunt publiceren? Lees dan Wetboek voor Bloggers.

 28,25 excl. BTW

Koop: Wetboek voor Bloggers


About Charlotte Meindersma

Charlotte Meindersma is 'de social media jurist van Nederland' en oprichter van Charlotte's Law & Fine Prints.
Ze drinkt graag oploskoffie, in de spreekwoordelijke zin van het woord. Bovendien is ze amateur-marketer en was ze in een vorig leven fotograaf.

Speak Your Mind

*