Auteursrecht: Geen commercieel belang, dus geen schade?

Het komt niet zo heel vaak voor dat bijvoorbeeld een amateurfotograaf procedeert wegens een inbreuk op het auteursrecht. Nu is er een stichting die een andere club aansprak op de inbreuk op het auteursrecht van de stichting. Die inbreuk was er wel, volgens de kantonrechter, maar recht op schadevergoeding niet. De stichting zou namelijk geen commercieel belang hebben bij de foto.

Geen auteursrecht op de foto?

Het is een geschil tussen de Stichting tot behoud van de oldtimer caravan (hierna: de Stichting) en de Vereniging Constructam Caravan Club (hierna: CCC). CCC heeft een foto overgenomen van de website van de Stichting. (Foto uit het vonnis) Een zo eenvoudige foto, volgens CCC, dat er niet eens auteursrecht op kan rusten. De kantonrechter verwijst voor de criteria naar de uitspraak over de portretfoto gemaakt door Eva Maria Painer. De kantonrechter vindt daarom dat er wél auteursrecht rust op de foto, omdat er creatieve keuzes zijn gemaakt ‘zoals de kadrering, de belichting, de keuze voor een bepaalde hoek en de keuze ten aanzien van de zogenoemde scherptediepte.’

Lees ook: Geen auteursrecht op stockfoto’s?

Inbreuk op het auteursrecht

Er rust auteursrecht op de foto. Door de foto te uploaden naar de site van CCC is er inbreuk gemaakt op de auteursrechten van de Stichting. Door er geen naam bij te vermelden is er ook nog eens inbreuk gemaakt op de persoonlijkheidsrechten.

Dat er geen sprake was van kwade opzet en dat het auteursrecht onbewust is geschonden, doet daar niets aan af. Dat de Stichting geen commercieel belang heeft bij die foto, maakt voor de vraag of er inbreuk is gemaakt ook geen verschil. Wel voor de vraag of er sprake is van schade.

Schade wegens inbreuk op auteursrecht

Volgens de kantonrechter heeft de Stichting niet voldoende kunnen aantonen dat er sprake is van schade en de hoogte ervan. Kennelijk alleen dat er een gebruikelijke vergoeding zou zijn, gecombineerd met de algemene voorwaarden van de Fotografen Federatie (nu DuPho). CCC weerspreekt die vordering.

De kantonrechter wijst de vordering vervolgens op een aantal punten af:

  • Foto is niet gemaakt door een professioneel fotograaf
  • Geen commercieel belang gemoeid met de foto
  • Soort foto (bedoeld wordt denk ik: eenvoudige foto)
  • Beperkte tijd die de foto op de website heeft gestaan
  • Partijen zijn beide niet zakelijk actief

De Stichting zou daarom helemaal geen schade hebben geleden. Althans, dat heeft de Stichting niet voldoende onderbouwd. De vordering wordt daarom afgewezen.

Compensatie proceskosten

Omdat er wel een inbreuk was, maar er dus ‘onterecht’ schade is gevorderd, worden de proceskosten gecompenseerd en moet elke partij voor diens eigen proceskosten opdraaien.

De Stichting vorderde €600,- schadevergoeding en €3510,- proceskosten.

Hoe werkt dat met proceskosten?

In het Intellectueel Eigendomsrecht werkt het namelijk zo, dat je, tot op zekere hoogte, volledige proceskosten van de wederpartij kunt vorderen. Dat is in andere zaken niet zo, daar is het een zogenaamd geliquideerd tarief dat op basis van punten wordt vastgesteld. Je bent dan altijd meer kosten kwijt dan je terug kunt krijgen van de wederpartij.

In het intellectueel eigendomsrecht, waar ook het auteursrecht onder valt, is dat dus anders. Dan mag je het volledige bedrag vorderen. Dat krijg je echter niet per definitie. In dit geval heeft de eisende partij niet volledig gewonnen. De kantonrechter heeft daarom hier besloten om elke partij voor de eigen kosten op te laten draaien.

Als ze nu ook een (deel van de) schadevergoeding toegewezen hadden gekregen, was de kans groter geweest dat de wederpartij (een deel van de) proceskosten van de Stichting had moeten betalen.

Aan de ene kant zorgt deze regeling er dus voor dat je ook voor kleinere bedragen kunt procederen, omdat je de proceskosten volledig vergoed kunt krijgen, maar als je ze niet (volledig) krijgt is de kans aanwezig dat je toch meer kosten hebt moeten maken dan het bedrag dat je van de wederpartij tegoed hebt. Iets om over na te denken dus, voor je gaat procederen.

Kunnen amateurfotografen dan nooit voor hun auteursrechten opkomen?

Het lastige is dat uit een vonnis vaak de argumenten van beide partijen niet goed naar voren komen. De kantonrechter geeft hier vooral aan dat de schade niet voldoende is onderbouwt. Die onderbouwing is wel essentieel. Behalve vertellen wat normale vergoeding zijn, zul je dus ook moeten stellen en onderbouwen dat als iemand de foto zou willen gebruiken, je daar wel degelijk een vergoeding voor zou vragen en je foto’s niet gratis weggeeft.

Verder kun je dus zeker wel voor je auteursrechten opkomen, in die zin dat de inbreuk gestaakt moet worden. Als CCC dat niet meteen gedaan zou hebben en daarom geprocedeerd zou moeten worden, dan had er wellicht geen compensatie in de proceskosten plaatsgevonden.

Belangrijk in gevallen zoals deze is daarom vooral dat je zorgt dat je eerst goed bepaalt welke positie je eigenlijk hebt. Kun je alles goed onderbouwen? Wil je het risico van een procedure wel aangaan of is het eigenlijk voldoende dat de inbreuk (snel) wordt gestaakt? Procederen om het principe is dan vaak niet zo slim. Dat kan te duur uitpakken.

Lees de hele uitspraak op rechtspraak.nl

Leuke dingen voor je mailbox

About Charlotte Meindersma

Charlotte Meindersma is 'de social media jurist van Nederland' en oprichter van Charlotte's Law & Fine Prints.
Ze drinkt graag oploskoffie, in de spreekwoordelijke zin van het woord. Bovendien is ze amateur-marketer en was ze in een vorig leven fotograaf.

Speak Your Mind

*