AI deepfakes moet je labelen op deze manier

Standaardbewerking is geen deepfake

Een standaardbewerking gaat over de zeer eenvoudige bewerkingen.

• Alles wat nodig is om een afbeelding, audio of video gereed te maken voor publicatie of drukwerk, zoals het bijsnijden van een afbeelding tot de juiste verhoudingen, een titel over een afbeelding heen plaatsen, omzetten naar zwart/wit of het begin en het einde van een audio of video eraf knippen.
• Bewerkingen die weinig wijzigen, zoals bijsnijden, kleine kleurcorrecties, vuil weghalen, achtergrond verwijderen of minder zichtbaar maken, gezichten blurren.
• In een afbeelding of video kleur en contrast aanpassen, horizon rechtzetten, videostabilisatie, omzetten naar zwart/wit, eenvoudig kleurenfilter, automatische transities tussen clips.
• Eenvoudige aanpassingen ten behoeve van de leesbaarheid, grammatica, kwaliteit en formaat. Denk bijvoorbeeld aan een lange lap tekst opdelen in leesbare alinea’s en een spellingscontrole doen.
• Transcripties
• Technische aanpassingen

Als het dus enkel gaat om bestaande afbeeldingen, video’s, audio of teksten, dan mag je deze standaardbewerkingen gewoon toepassen zonder daar een label op te hoeven plakken.

Meer dan standaardbewerkingen moet je wél labelen

Er blijft nog veel over dat wel een bewerking is, maar niet meer onder een standaardbewerking valt. Dit moet vervolgens wél gelabeld worden. Denk aan:

• Stijl, betekenis of intentie aanpassen of andere structurele wijzigingen
• Samenvattingen van teksten, of een tekst parafraseren.
• Structuur, stijl of betekenis van een tekst aanpassen
• Objecten of personen verwijderen, toevoegen of vervangen. Of gezichten vervangen of veranderen.
• Realistische stem of gesproken tekst wijzigen of video aanpassen waardoor een video de werkelijkheid niet meer representeert.
• Iemands lichaam of huidskleur aanpassen.
• Extreme veranderingen in licht, kleur en contrast, dat de betekenis, intentie of boodschap van een afbeelding, video of audio aanpast.

In deze gevallen heb je dus een aanpassing gedaan met behulp van AI, waardoor het onder de deepfake-regeling valt en er een label nodig is.

Voorbeeld labels

De Europese Commissie heeft labels gemaakt die je hiervoor kunt gebruiken. Als je deze gebruikt, dan weet je dus zeker dat je goed zit. Maar het mag ook zeker op een andere manier.

Bovenstaand is het basislabel dat eigenlijk altijd goed is om te gebruiken. Of het nu gaat om volledige met AI gegenereerde content of een aanpassing.

Wanneer je vooral hebt geprompt, maar verder niet zelf iets hebt aangepast of toegevoegd en AI dus het grootste deel van het werk heeft geleverd, dan gebruik je AI generated.

Heb je alleen bestaand werk aangepast met behulp van AI, waardoor het alsnog een deepfake is geworden, dan gebruik je AI modified als label. Daarmee laat je zien dat het voor een groot deel door een mens is gemaakt en alleen aanpassingen door AI zijn gedaan.

De labels zijn beschikbaar in zwart, zwart met 50% doorzichtigheid, wit en wit met 50% doorzichtigheid.

Wanneer is een label duidelijk genoeg?

• Het label moet duidelijk zichtbaar zijn, zonder dat er technische tools voor nodig zijn of iemand specifieke acties moet uitvoeren om het label te kunnen waarnemen.
• Houd rekening met de doelgroep. Voor kinderen en ouderen is er bijvoorbeeld wat anders nodig dan als de doelgroep AI specialisten zijn.
• Het label moet uiterlijk getoond worden op het moment dat mensen de deepfake voor het eerst zien.
• Het label mag niet ergens geplaatst worden waar er meerdere lagen over elkaar heen zitten, die daardoor ook deels over het label heen zitten.
• Het label mag niet gecombineerd worden met andere informatie, waardoor het ondergesneeuwd of verstopt kan raken.
• Bij voorkeur zit het label al in de afbeelding of video zelf en anders in een laag die over de afbeelding heen getoond wordt. Het label moet in elk geval duidelijk zichtbaar blijven wanneer de content wordt gedeeld of wordt gedownload.
• Zorg dat het label voldoende groot is zodat het leesbaar is en dat het voldoende contrastrijk is.
• Als je er een ander label van maakt of een ander label of tekst aan toevoegt, moet dat altijd in een duidelijke taal zijn, geen jargon gebruiken, geen andere aanduiding gebruiken dan AI.
• Het hoeft niet de gehele video lang zichtbaar te zijn, maar wel lang genoeg om het te kunnen lezen.
• Bij voorkeur neem je het ook in de ALT-tekst op of op andere wijze zodat het ook leesbaar is voor mensen die toegankelijkheidstools gebruiken, zoals voor slechtzienden.

Je mag in elk geval niet vertrouwen op de ‘machine leesbare labeling’ die een leverancier aan de content moet aanbrengen. Dit is namelijk niet altijd voor een natuurlijk persoon ook voldoende leesbaar.

Labels mogen artistieke content niet belemmeren

Artistieke, creatieve, satirische en fictieve content moeten wel gelabeld worden als het een deepfake is, maar het label mag passend zijn bij het werk en het genot van dat werk niet teveel belemmeren.

• De deepfake moet evident onder een van deze categorieën vallen. Kan de persoon die het ziet eraan twijfelen, dan kun je geen gebruik maken van deze uitzondering en moet je voldoen aan de vereisten hierboven.
• Of de labeling voldoende duidelijk is, hangt af van het soort werk, het (doel)publiek, context en meer. Neem alle factoren mee.

Wie moet labelen?

Het is de gebruiker van de AI-tool waarmee de deepfake wordt gemaakt die het label aan moet brengen.

Ook wanneer iets onder jouw verantwoordelijkheid is gemaakt door een ander, moet je het labelen.

Als de deepfake daarna door een ander wordt (her)gebruikt, voor wie jij de deepfake niet gemaakt hebt, dan heeft die persoon niet meer de verplichting om het te labelen.

Zou jij bijvoorbeeld AI-content inkopen, zoals je dat met stockfoto’s zou doen, dus kant-en-klaar werk zonder opdracht, dan moet jij wel kunnen zien dat het met AI is gemaakt, maar ben jij niet meer verplicht dat label erop te laten staan wanneer je het openbaar maakt.

Alleen voor persoonlijk, niet professioneel gebruik, hoef je niet te labelen. Op LinkedIn is het vaak al zakelijk, vanuit professioneel oogpunt, als marketing, etc. Dan moet je het dus wel vermelden. Gebruik je Instagram professioneel of probeer je een zakcentje bij te verdienen, dan moet je het ook vermelden.

Maar wat je genereert voor je sinterklaassurprise of om je eigen labels voor je carnavalspak te maken, zelf het geboortekaartje van je kind ontwerpen of een kerstkaart, dan hoeft het er niet bij vermeld te worden.

Boetes

Boetes voor het niet of onjuist labelen zijn maximaal €15.000.000 of 3% van de wereldwijde jaaromzet, afhankelijk van wat hoger is. Voor het MKB en start-ups is dit hetzelfde, maar dan juist welk bedrag het laatst is. Voor de meesten zal dat dus neerkomen op 3% van de jaaromzet.

Voor de overheid (kort gezegd) is de boete maximaal €750.000.

Art. 50 AI Act: Andere transparantieverplichtingen

Er gelden ook transparantieverplichtingen voor:

• Teksten van algemeen belang die met AI zijn gemaakt
• Interactie met AI-systemen, zoals AI chatbots

Daarnaast moeten juist de aanbieders van de generatieve AI-systemen waarmee AI-content gemaakt kan worden, dat machine leesbaar labelen. Voor systemen die al voor 2 augustus 2026 bestonden, gaat die verplichting pas per 2 december 2026 in.