Algemeen

De wet voor bloggers
Een algemeen artikel over rechten en plichten van bloggers, waaronder auteursrecht.

Auteursrecht en citaatrecht

Geen blog zonder beeld
Een kort en bondig blog over auteursrecht en de mogelijkheden voor een blog om foto’s te kunnen gebruiken.

Blog en een Beeldcitaat
Dit artikel gaat vooral over de uitzondering van het citaatrecht. In sommige gevallen mag je namelijk gratis en zonder toestemming beeld voor je blog gebruiken. De foto (of ander beeld) moet dan een citaat zijn. Naamsvermelding blijft wel vereist.

Social Media

Gebruik van foto’s, geplaatst op social media, rechtmatig?
Ook als foto’s door de maker op social media geplaatst zijn, mag je ze daar niet zomaar afhalen en op je blog gebruiken.

Auteursrecht: fotografie en social media
Algemeen artikel over foto’s op social media. Welke rechten rusten daar op en wat mag er gebeuren met foto’s die je zelf op social media plaatst?

Onrechtmatig gebruik en schadevergoeding

Blogger moet betalen voor onrechtmatig gebruik foto
Wanneer een blogger onrechtmatig gebruik maakt van een foto, kan dit leiden tot het moeten betalen van schadevergoeding. Een voorbeeld en de achtergrond hiervan.

Wat is nu commercieel gebruik?
Ben je een professionele blogger? Of probeer je de kosten van je blog wat te drukken door Google advertenties op je blog te (laten) plaatsen? Dan kan het zijn dat je toestemming moet hebben om beeld commercieel te mogen gebruiken.

Licenties

Met zonder recht
Rechtenvrij bestaat niet. Let bij het zoeken naar geschikt beeldmateriaal op de juiste licentie. Meer uitleg over licenties in dit artikel.

Moest Kluun’s site echt op zwart?
Een artikel over hoe je als blogger goed met beeld om kunt gaan, zonder over de grens te gaan.
Met tips over het zoeken naar beeld met de juiste licentie via bijvoorbeeld Creative Commons licenties, Google Images en Photopin.

Portretrecht

Portretrecht
Een standaard artikel over portretrecht. Goed voor achtergrondinformatie. Niet speciaal gericht op blogs.

Auteursrecht, portretrecht en openbaarmaking door een hyperlink
Je blog mag geen inbreuk maken op het portretrecht van iemand anders. Een bekend persoon kan daarbij zelfs nog een financieel belang hebben, waar ‘normale’ personen enkel een privacybelang hebben. Ook al staat de foto niet werkelijk op jouw blog, maar link je ernaar (door te embedden) kun je toch inbreuk maken op het portretrecht.

Platter, Dikker en het Portretrecht
Nog een mooi voorbeeld over portretrecht en wanneer het publiceren van een portret ook juist géén probleem hoeft te zijn.

The post Blogpraat over foto’s appeared first on Charlotte's Law & Fine Prints.

Auteursrecht

Auteursrecht is het exclusieve recht van de maker om zijn/haar werk te verveelvoudigen (kopiëren) en openbaar te maken (te publiceren). Niemand mag zonder toestemming aan dat recht komen. Ook social media kanalen als Facebook niet.

De angst heerst dat verschillende social media kanalen, zoals Facebook, Instagram of Pinterest, het auteursrecht op je foto’s zouden claimen. Maar dit kunnen ze eigenlijk niet. Internationaal is geregeld dat overdracht van auteursrecht alleen kan door middel van een akte. Dat is een ondertekend geschrift waar in elk geval op zou moeten staan wie er wat aan wie overdraagt.

Social Media

Wat veel social media kanalen wel doen is het eisen van een licentie over het gebruik van de foto’s die je plaatst. Deze hebben ze nodig, zodat andere gebruikers je foto’s kunnen delen, bijvoorbeeld door het te sharen, retweeten of repinnen. In dit geval kunnen ze je foto’s dan ook gebruiken voor advertenties binnen hun eigen kanaal. Denk hierbij aan advertentievoorbeelden van Facebook, waarbij ze een foto die jij geplaatst hebt gebruiken om je over te halen via Facebook te adverteren. Ga er dus vanuit dat de foto’s die je eenmaal op een social media kanaal geplaatst hebt, binnen dat kanaal steeds gedeeld mogen blijven worden, zonder dat hier extra toestemming voor vereist is. Wel blijft de verplichting van naamsvermelding bestaan.
Lijkt het alsof de kanalen meer vragen dan ze nodig hebben? Ze maken niet eens van alle ruimte gebruik. Bedenk echter dat deze social media kanalen hun oorsprong in de VS hebben. Ze willen voorkomen dat ze de foto’s gebruiken op het randje van wat toegestaan is, dus maken ze de afspraken zo ruim dat ze niet in de buurt van de grenzen van de afspraken hoeven te komen bij het gebruik van het beeld. Zo voorkomen ze rechtszaken en besparen dus geld.

Foto’s buiten Social Media

Jouw foto’s mogen echter niet het kanaal verlaten, ze mogen niet gedownload worden om vervolgens te gebruiken op een andere website of blog. De enige uitzondering hierop is het citaatrecht. Als de foto iets zegt over bijvoorbeeld een nieuwsfeit en slechts ondersteunend werkt, dan mag het beeld gebruikt worden zonder toestemming, maar met naamsvermelding. Enkel ter versiering is niet voldoende. Het beeld moet relevant zijn voor de bijbehorende tekst. Slechts een onderschrift is te weinig tekst om het beeld als citaat te laten werken.

Dit is meteen het probleem met Pinterest. De beelden zijn meestal door de auteursrechthebbende al online geplaatst. Er naar linken en in feite de beelden binnen Pinterest embedden, zorgt voor een nieuwe openbaarmaking. Daar kan de auteursrechthebbende dus een stokje voor steken. Er is daarbij helaas geen sprake van een citaat, omdat het plaatsen van zo’n plaatje op Pinterest meestal niet gepaard gaat met grote hoeveelheden tekst. Positieve aan Pinterest is wel dat het instant aan bronvermelding doet.

Verantwoordelijkheid en Aansprakelijkheid

Wat social media kanalen wel vaak doen is in hun algemene voorwaarden opnemen dat ze er vanuit gaan dat de persoon die het werk op het kanaal heeft geplaatst, daartoe ook gerechtigd was. Dit houdt in dat jij zelf, als je een foto op een social media kanaal plaatst, de auteursrechthebbende bent of dat je hier toestemming voor hebt. Hiermee leggen zij de aansprakelijkheid dus bij jou, mochten zij een auteursrecht claim ontvangen.
Dat wil dus ook zeggen dat wanneer een derde een beeld van jou op social media geplaatst heeft en jij het betreffende kanaal hier vervolgens op aanspreekt, zij de plaatser weer aan kunnen spreken en daar schadevergoeding kunnen verhalen.

Zelf beelden op social media plaatsen? Als je zelf auteursrechthebbende bent is dit uiteraard geen probleem. Wees je echter wel bewust van de risico’s, zoals ongewenst delen, kopiëren, wijzigen en downloaden. Ook al mag het misschien niet. Handhaven op social media is lastig. Neem eventueel vooraf maatregelen door bijvoorbeeld het gebruik van een watermerk in de foto.
Wil je geen eigen werk, maar werk van een derde online plaatsen? Het is aan te raden gebruik te maken van creative commons licenties. Veel beelden op Flickr hebben een dergelijke licentie meegekregen, maar ook via Google Images kun je ze gemakkelijk vinden. Toestemming voor gebruik is dan al gegeven. Let er wel op dat het beeld niet commercieel gebruikt wordt, dit is meestal uitgesloten in de licentie. Daarnaast blijft naamsvermelding verplicht.

Lees ook:
- Moest Kluun’s site echtbop zwart?
- Facebook, share, like & win acties
- Wat is nu commercieel gebruik?
- Gebruik van foto’s, geplaatst op social media, rechtmatig?
- Nieuwe voorwaarden Instagram

The post Auteursrecht: fotografie en social media appeared first on Charlotte's Law & Fine Prints.

Omgekeerd monopolie in de fotojournalistiek

Beeldredacties gaan alleen nog voor snel en goedkoop. Probleem is vooral, naar mijn idee, dat de fotobureaus, die namens de fotografen de foto’s aan de redacties verkopen, bereid zijn de foto’s voor een appel en een ei de deur uit te doen. Hoe goedkoper de foto, hoe meer foto’s het bureau weg moet zetten om nog rendabel te kunnen zijn. Ook dat kent een grens. Veel meer beeld zal er tenslotte niet geplaatst worden in de kranten en andere media, is mijn idee. Gedoemd om failliet te gaan, zou je zeggen.
Vooralsnog is er kennelijk veel aanbod aan foto’s, terwijl er maar weinig eindafnemers zijn. Het is daardoor niet de verkoper die de prijs bepaalt, zoals bijvoorbeeld de NS als praktisch monopolist een prijs op kan leggen. Het is juist de enkele afnemer die een prijs kan afdwingen. En niet alleen de prijs, maar ook licenties of soms zelfs overdracht van auteursrecht. Dat wil zeggen dat de afnemer zelfs af kan dwingen een licentie voor meermaal gebruik te krijgen, terwijl hij maar voor een enkel keer gebruik wil betalen bijvoorbeeld.
Bas de Meijer, fotojournalist, laat het er niet bij zitten. Novum mag zijn foto’s niet meer verkopen. Hij doet het zelf en onder eigen voorwaarden.

Voorwaarden en Auteursrecht

Van marketing heb ik eigenlijk geen verstand. Van de markt in de fotojournalistiek ook niet. Zelf de journalistieke foto’s gaan verkopen vind ik dapper. Misschien ook wel verstandig. Voor zover dat financieel verstandig is, willen fotografen uiteraard ook van de wurgcontracten en wurglicenties af. Zelf voorwaarden en licenties maken dus. Waar moet je dan op letten?
Met een beetje geluk kun je een foto aan meerdere partijen verkopen. Daar zijn twee zaken voor van uiterst belang: niet het auteursrecht overdragen en vervolgens geen exclusieve licentie verlenen. De licentie moet inhouden dat de foto slechts een maal gebruikt mag worden. Hoe dat gebruik er precies uitziet kan per medium verschillen. Een krant wordt maar één keer gedrukt. De volgende dag ligt er een nieuwe krant. Een online artikel blijft meestal gewoon online staan en schuift langzaam de diepte in. Om zoveel mogelijk werk te voorkomen is het verstandig een of meerdere standaard licenties klaar te hebben liggen waar enkel nog een omschrijving van de foto in hoeft en waar de naam van de afnemende partij in komt te staan. Dat kan prima online en via software gebeuren, om snelheid te kunnen behouden.
Heb je een zeer bijzondere foto gemaakt, dan heb je wellicht het geluk dat meerdere partijen de foto willen hebben of juist dat er een partij is die deze foto exclusief wil kunnen gebruiken. Eindelijk eens een mooier bedrag voor de foto. In het laatste geval kun je een exclusieve licentie afgeven. Dat wil zeggen dat je beloofd de foto niet aan een andere partij ter beschikking te zullen stellen. Verlies echter niet uit het oog wat je deze exclusieve partij aan rechten biedt, zoals formaat, oplage, duur van het gebruik etc.
Naast deze licenties is het handig algemene voorwaarden te hanteren. Hierin kun je alles opnemen dat bij elke afspraak en licentie weer terugkomt. Zeker online handig! Het werkt snel, er valt meestal niet over te onderhandelen en de koper raakt niet vermoeid door steeds terugkerende tekst bij de aankopen. Je hebt echter wel wat aan de hand wanneer blijkt dat jouw foto is door verkocht, langer is gebruikt dan afgesproken of op meer kanalen terug te vinden is dan de licentie toestaat.
Regel je bovenstaande niet, dan verkoopt de koper de licentie of het auteursrecht toch gewoon door? Komt jouw salaris alsnog uit op slechts die €4,- per foto… En daar valt niet van te leven.

Lees ook:
- Auteursrechtinbreuk. Eerst waarschuwen?
- Gebruik van foto’s, eerder geplaatst op social media, rechtmatig? – fotojournalistiek
- Zijn algemene voorwaarden verplicht?

The post Het omgekeerde monopolie in de fotojournalistiek appeared first on Charlotte's Law & Fine Prints.

Beeld bij je Blog

Tekst alleen is maar saai. (Oeps, schuldig) Daarom plaatsen veel bloggers graag wat beeld erbij. Foto’s, illustraties, infografics etc.
Maak jij als blogger zelf je beeld, dan is dat natuurlijk mooi. Je zult al snel auteursrecht op je eigen beeld krijgen, waardoor je ook kunt voorkomen dat anderen ongevraagd jouw beeld zullen gaan gebruiken. Let bij het maken van eigen beeld er eventueel wel op dat je niet tegelijkertijd inbreuk maakt op het auteursrecht van een ander, omdat je stukjes beeld ‘geleend’ hebt.
Over lenen gesproken. Maak je geen eigen beeld, maar zoek je beeld via Flickr of misschien gewoon via Google, is de kans groot dat je eerst om toestemming voor gebruik moet vragen. Als je het beeld enkel gebruikt om je blog op te fleuren en heeft het verder geen toegevoegde waarde, zorg dan dat je de maker van het beeld aanspreekt en eerst vraagt of je het beeld mag gebruiken. Via Flickr kun je zoeken op Creative Commons licenties, waarmee al toestemming voor bepaald soort gebruik gegeven wordt. In andere gevallen zul je een mailtje moeten sturen. Met een beetje geluk mag je het beeld gratis of voor weinig gebruiken, zolang je maar aan naamsvermelding doet.
Gebruik je het beeld nou ter illustratie van je tekst, om de inhoud van de tekst te ondersteunen en gaat de tekst over wat er op het beeld te zien is, dan mag je het beeld zonder toestemming gebruiken. Er is dan sprake van de uitzondering van het citaatrecht. Je gebruikt het beeld als citaat. Toestemming is niet nodig, maar bron- en naamsvermelding zeker wel!

Tekst citaat

Behalve beeld als citaat, zul je zo af en toe ook geïnspireerd zijn geraakt door tekst die je elders gelezen hebt. Dat je deze niet volledig over mag nemen, zonder toestemming en zonder naamsvermelding, zullen de meeste mensen wel weten. Je laten inspireren is uiteraard ook helemaal geen probleem. Wil je een deel van de tekst gebruiken, bijvoorbeeld om dat uit te lichten, te bespreken, verder uit te werken of als voorbeeld te gebruiken, dan kan dat vaak als citaat.
Hoe ver je mag gaan in het gebruik als citaat is onduidelijk. Althans, daar bestaan geen strikte regels voor. Er staan geen vaste percentages of hoeveelheid voor.
Een tweet is bijvoorbeeld zo kort, dat slechts een deel daarvan gebruiken niet eens mogelijk is. Je mag de gehele tweet als citaat gebruiken. Vergeet dan niet te verwijzen naar de oorspronkelijke schrijver ervan. Wil je een alinea uit een blog of artikel gebruiken, hoeft dat ook geen probleem op te leveren. Zorg voor duidelijke bron- en naamsvermelding en zorg er vooral voor dat je eigen artikel wel groter is dan enkel de geleende alinea. De alinea gebruiken met een eigen titel en misschien nog een afsluitende zin, is niet voldoende. Je hebt wellicht maar een klein deel van het artikel gebruikt, maar gebruikt vervolgens de alinea eigenlijk als volledig eigen artikel. Daardoor is de alinea binnen jouw eigen artikel geen citaat meer. Kortom, het citaat dat je gebruikt, moet binnen je eigen artikel eigenlijk ook weer de grootte van een citaat hebben. Volg je het nog?

Vrijheid van Meningsuiting

Natuurlijk mag je in principe gewoon zeggen wat je wilt. Je moet daarbij hooguit rekening houden met rechten van anderen. Dat kan wel eens botsen.
Zo mag je niet zomaar iemand schaden in zijn eer en goede naam. Simpel weg overal ‘Ik vind’ voor zetten, is daarom ook niet voldoende.
Er zijn nauwelijks stelregels of grenzen te geven wat betreft de vrijheid van meningsuiting. Uitersten zijn nog redelijk duidelijk. Is jouw blog vooral grappig of satirisch bedoeld, dan is dit eerder toegestaan dan een blog dat duidelijk beledigend bedoeld is. Gaat jouw mening over nieuws of een debat dat al gaande is en kun je jouw mening met feiten onderbouwen, dan zal er ook niet snel een probleem ontstaan. Meer uitleg kun je lezen in ‘vrijheid van meningsuiting: brievenbusfirma‘.

Hyperlinks

Hoe we om moeten gaan met hyperlinks? De rechtspraak is daar nog niet helemaal over uit.
Vooralsnog worden hyperlinks gezien als openbaar makingen. Openbaar maken is een exclusief recht van de auteursrechthebbende. Maak jij als blogger het werk van iemand anders openbaar, eventueel doormiddel van een hyperlink, mag dat niet zomaar.
Ook foto’s, video’s en muziek embedden kan daarom niet zomaar. Op dit moment.
Ik houd jullie op de hoogte van de vorderingen en veranderingen hierin.

Reclame

Blog je voor geld, maak je gebruik van gastblogs of krijg je wel eens gratis producten opgestuurd om te reviewen? Let dan even op de regels rondom reclame.
Voor de lezer moet duidelijk zijn dat jij voor de blogpost betaald hebt gekregen of dat het gastblog eigenlijk een betaalde advertorial is.
Vooral belangrijk is te melden wat de herkomst van het betreffende blogartikel is. Heb je het zelf geschreven of is het door iemand anders geschreven? Meldt het vooral wanneer je blogpost gaat over een artikel dat je gratis toegezonden hebt gekregen. Nog belangrijk is het te melden wanneer je simpelweg betaald werd om een positieve review te schrijven of wanneer er richtlijnen aan je gegeven zijn voor het betreffende artikel. Meer weten over wat wel en niet is toegestaan bij (semi-)betaald bloggen? Lees vooral ‘Eerlijke blog of reclame‘ nog eens door.

Kortom

Kortom, houd je aan de regels. Zoek de grenzen niet op. Voorkom schadevergoedingen.
Het kan eenvoudig door de juiste bronnen te gebruiken, aan naamsvermelding te doen en bij betaalde posts dit simpelweg te vermelden.
En andere regels? Daar doen we niet aan.

Dit blog is mede geschreven naar aanleiding van de #Blogpraat blogkermis

Lees ook:
- Blogger moet betalen voor onrechtmatig gebruik foto’s
- Eerlijke blog of reclame?
- Auteursrechtinbreuk door hyperlink
- Vrijheid van meningsuiting

The post De wet voor bloggers appeared first on Charlotte's Law & Fine Prints.

Plagiaat

Er is sprake van plagiaat wanneer er werk van iemand is gekopieerd, zonder de bron daarbij te vermelden. Die naams-/bronvermelding moet namelijk altijd.
Het grote probleem van plagiaat is meestal, dat er werk gekopieerd wordt en dat vervolgens onder eigen naam weer publiceert.
Zo was er een vermoeden van plagiaat van de serie Hollands Glorie van Holland in Huis.
Wanneer er sprake is van een exacte kopie, die onder een andere naam wordt gepubliceerd, dan is er sprake van plagiaat. Dat wil echter nog niet (altijd) zeggen dat er ook een auteursrechtinbreuk is. En alleen tegen een auteursrechtinbreuk kun je iets doen.

Voorkomen dat je zelf per ongeluk plagiaat pleegt? Zorg altijd voor correcte bronvermelding en houd je bij voorkeur aan de regels van het citaatrecht.

Auteursrecht

Wil je optreden tegen een kopie, dan maak je de meeste kans wanneer jouw werk ook door het auteursrecht beschermd is. Auteursrecht op jouw werk krijg je vanzelf, wanneer dat werk origineel genoeg is. Hoe origineler het werk, hoe beter de bescherming.
Zo kunnen ook kindertekeningen auteursrechtelijk beschermd zijn, in theorie. Maar elk kind leert mensen tekenen door een rondje als hoofd, een streep naar beneden voor het lichaam, twee schuine strepen omhoog als armen en twee schuinen strepen omlaag als benen. Met een beetje geluk worden de armen een soort harken (de handen) en krijgen de benen nog twee schuine streepjes als voeten. Erg origineel is dat dus niet. Elk kind doet het zo, vanuit zichzelf. Daarom rust daar meestal geen auteursrecht op.
Hollands Glorie is daarom niet meteen een auteursrechtelijk beschermde serie. Wie kent tenslotte het kussende boeren stelletje niet? Of de grachtenpandjes, de klompen of de tulpen? De uitvoering moet het geheel vervolgens origineel maken. De combinatie van de afbeelding, kleuren en/of motieven en materiaal kunnen zorgen voor een auteursrechtelijk beschermd werk dat niet zomaar gekopieerd mag worden. Ook mag er niet een sterk lijkend, ander werk gemaakt worden. Een (te) kleine afwijking is niet voldoende om een inbreuk te voorkomen.

Tips

- Zorg er allereerst voor dat jouw ontwerp zo origineel mogelijk is. Hoe origineler, hoe groter de bescherming.
- Zorg ervoor dat je aannemelijk kunt maken op welke datum jouw ontwerp ontstaan is. Zet op al je schetsen en ontwerpen een datum. Laat die datum eventueel registreren door middel van een i-Depot.
- Is het een ontwerp dat je langere tijd wilt blijven gebruiken? Denk er dan eens aan dit als model te registreren.
- Heeft iemand jouw werk gekopieerd? Verzamel bewijs door bijvoorbeeld screenshots met datum te maken. Stuur de inbreukmaker vervolgens zo snel mogelijk een brief of e-mail waarbij je vraagt het werk niet meer te verkopen en binnen 3 dagen offline en/of uit de winkel te halen. Wil je ook schadevergoeding? Vraag deze dan ook meteen.

Dit artikel is geschreven naar aanleiding van een vraag van een Flavourites webwinkel

Lees ook:
- Blogger moet betalen voor onrechtmatig gebruik van foto’s
- Idee! En nu beschermen
- Freetards, copycats en alles gratis
- Workshop Webwinkelrecht

The post Plagiaat en het sprookje van de kopie appeared first on Charlotte's Law & Fine Prints.

Fotograaf B wil schadevergoeding van fotograaf A

Een fotograaf, laten we hem A noemen, met een adviesbureau in o.a. reclame en fotografie plaatst op zijn website/blog drie foto’s van een andere (pers)fotograaf, die we voor het gemak B noemen. Zonder toestemming en zonder naamsvermelding. Toen B dat ontdekte heeft hij A meerdere malen gevraagd de foto’s van de site te halen. Dat weigerde A.
B besloot daarom deze situatie aan de rechter voor te leggen, vorderde schadevergoeding voor het gebruik van de foto’s en daarnaast voor het ontbreken van naamsvermelding.
A vindt de gevraagde schadevergoeding te hoog, omdat de foto’s zijn verkleind en doet een beroep op de persexceptie waarmee nieuwsfoto’s uit de pers in andere pers overgenomen zou mogen worden. Ook geeft A aan niet te verdienen aan zijn blog, waardoor de schadevergoeding lager zou moeten liggen. Dat A geen geld verdient door gebruik te maken van de foto’s, doet niets af aan de schade van B, die wel geld had kunnen verdienen met deze foto’s.
Kortom, A zal aan B schadevergoeding moeten betalen. Deze werd gebaseerd op de prijzen die B gebruikelijk voor dergelijke publicaties hanteerde, te weten €255,- per jaar, per foto. Dit komt in totaal neer op €765,-. Voor het ontbreken van de naamsvermelding werd tevens €765,- toegekend door de kantonrechter. Net zoveel als de licentievergoeding. Daarnaast mag A uiteraard de foto’s niet meer gebruiken.

Schade begroten

Kortom, hoe begroot je nu de schade? De vraag die je dan moet stellen is hoeveel je normaal gesproken gevraagd zou hebben voor het gebruik van die foto. Dat is een bepaald bedrag voor een bepaalde periode in tijd. Zoals hierboven bijvoorbeeld €255,- per jaar. Werk je veel voor pers en bedrijven die foto’s publiceren, dan zul je deze prijzen wel vastgesteld hebben. Werk je voornamelijk voor consumenten, dan kan het interessant zijn hier eens over na te denken. Zolang je bedragen redelijk zijn, blijft de kans ook groot dat je vordering toegewezen zal worden. Vraag je te veel, dan bestaat de kans dat de rechter het bedrag gaat matigen en dan heb je nauwelijks invloed op de uitslag hiervan.

Overigens is het aardig om hier te melden dat A een hele hoop tijd en geld had kunnen besparen door de foto’s offline te halen, zodra daar om gevraagd werd. B was op dat moment nog niet van plan schadevergoeding te vorderen, maar deed dit wel toen bleek dat A niet mee wilde werken. De principes van A kwamen hem daarom duur te staan. Schikken had hen allebei een hoop tijd en geld kunnen besparen.

Lees ook:
- Auteursrecht, portretrecht en openbaar maken door een hyperlink.
- Met zonder recht. Waarom rechtenvrij niet bestaat en een goede licentie nodig is.
- Blog en een beeldcitaat.

The post Blogger moet betalen voor onrechtmatig gebruik foto’s appeared first on Charlotte's Law & Fine Prints.

Quitclaim

Quitclaim, model release form en portret vrijwaringsverklaring zijn verschillende namen voor hetzelde. Het is een document waaruit blijkt dat een portret gepubliceerd mag worden.
Leroy tekende zo’n document, waarmee hij toestemming gaf de opnames die in het kader van het TV programma gemaakt waren, openbaar te maken. Daarmee deed hij afstand van zijn rechten. Door het tekenen van de quitclaim wist Leroy goed dat de opgenomen beelden ook uitgezonden mochten worden in een aflevering van Loverboys, zonder dat BNN if Endemol hem om extra toestemming hoefden te vragen. Hij kon niet meer onder deze afspraak uit en de uitzending ging door.
Hoe genuanceerder of specifieker de portret vrijwaringsverklaring is opgesteld, hoe meer zekerheid dit de geportretteerde of het model biedt. De fotograaf of publicist zou echter juist een zo ruim mogelijke quitclaim willen, om zo de portretten vaker te kunnen gebruiken en bij verschillende soorten publicaties in te kunnen zetten. Een te ruim geformuleerde vrijwaringsverklaring kan er echter voor zorgen dat onduidelijk is welk gebruik over en weer redelijkerwijs verwacht mag worden. Het zou niet gek zijn dat de geportretteerde of het model mag verwachten dat het portret niet in een al te negatieve, vernederende of beledigende context wordt geplaatst. Een aantal fotografen en publicisten zullen daar ook zo over denken. Maar er blijft een grote groep die vindt dat woorden, zoals bijvoorbeeld ‘doet afstand van alle rechten’ ook een dergelijke negatieve context omvat. ‘Alle rechten’ of ‘rechtenvrij’ betekenen dus niet voor iedereen hetzelfde. Zorg dus voor een goed geschreven model release form, zodat beide partijen goed weten wat er wel (en niet) met het portret mag. Dit kan een hoop vedoe en geld besparen.

Zelf een model release form of quitclaim schrijven

in principe mag je alles in zo’n formulier of contract opnemen. Het kan verstandig zijn de volgende inhoud in overweging te nemen bij het schrijven van een quitclaim of model release form.
- Datum
- Naam geportretteerde
- Gegevens van persoon of onderneming die het formulier gebruikt
- Over welke portretten het gaat
- Waar en door wie de portretten gepubliceerd mogen worden
- Een periode waarin de portretten gepubliceerd mogen worden, bijvoorbeeld de komende 10 jaag
- Vergoeding geportretteerde, indien van toepassing
Uiteraard ondertekenen beide partijen het document en kunnen beide een afschrift meenemen, om later de afspraken weer terug te kunnen zoeken.

Heb jij het portretrecht goed geregeld? Maak je duidelijke afspraken met klanten en modellen?

Lees ook:
- Platter, Dikker & het portretrecht – het ongevraagde portret
- Portretrecht Algemeen
- Workshop Portretrecht

The post Kun je nog onder een quitclaim uit? appeared first on Charlotte's Law & Fine Prints.

Van foto naar zeefdruk naar tijdschrift cover

Een Duitse zeefdrukkunstenaar gebruikte, met toestemming, foto’s van een fotograaf om een zeefdruk kunstwerk mee te maken. Een mooie, bleek later, want de Duitse zeefdrukartiest won er twee keer een prestigieuze Duitse zeefdrukprijs mee. Een tijdschrift over zeefdrukken publiceert dan ook twee keer over deze prijzen. De zeefdrukken prijken op de cover van beide tijdschriften. Vervolgens worden de tijdschriften ook digitaal beschikbaar gesteld en verschijnt een deel van de zeefdruk als banner op de website. Dat vond de fotograaf niet zo tof meer. Maar goed, de fotograaf had toestemming gegeven voor het gebruiken van de foto’s in de zeefdruk, dus daar kan hij geen bezwaar meer tegen maken. Dat de zeefdruk als citaat wordt gebruikt kan de fotograaf dus ook geen bezwaar meer tegen maken. Maar waren die covers nog wel citaten?

Beeldcitaat, Formaat, Bespreking of Versiering

Zoals ik in ‘Geen blog zonder beeld’ al opmerkte mag een beeldcitaat wel. De hoeveelheid die je citeert moet dan echter wel in verhouding staan tot hoe je dat beeld bespreekt. Een hele film mag je niet overnemen, maar een still daaruit is geen probleem. Maar hoe doe je dat dan bij losse beelden? Moet het dan een deel van het beeld zijn of mag het wel het volledige beeld zijn?
Waar het op neer komt is dat het gebruikte beeldmateriaal en de bespreking van het beeld met elkaar in verhouding moeten zijn. Als dat zo is mag het volledige beeld gebruikt worden. Waar het beeld dan vandaan komt maakt niet uit. Wel zul je nog steeds aan naamsvermelding moeten doen. Enkel naamsvermelding is niet voldoende, er moet wel echt sprake zijn van een citaat.
Staat het beeld niet in verhouding tot de bespreking ervan, dan is er sprake van versiering, volgens Hof Leeuwarden.

Checklist

- Het beeld was al openbaar
- De omvang van het citaat is redelijk. Een enkele foto mag je in zijn geheel plaatsen, maar een serie bijvoorbeeld niet.
- De omvang van het citaat staat in verhouding met de bespreking ervan
- Persoonlijkheidsrechten van de maker worden in acht genomen: je mag het beeld bijvoorbeeld niet bewerken.
- Bron en naam van de maker moeten duidelijk vermeld worden

Schrijf jij wel eens reviews over producten? Beschrijf je wel eens het laatste boek dat je gelezen hebt of de laatste film die je zag? Dan heb je vast ook beeld gebruikt voor bij je blog. Deed je dit al op de juiste manier?

Lees ook:
- Geen blog zonder beeld
- Herpublicatie van een artikel, mag dat zomaar?
- Workshop Auteursrecht

The post Blog en een beeldcitaat appeared first on Charlotte's Law & Fine Prints.

Korte herhaling: portretrecht

Het portretrecht ken geen scherpe kaders. Lees hier uitgebreider over portretrecht. In dit geval was er sprake van een niet in opdracht gemaakt portret. Ook was er niet om toestemming gevraagd.
Kort gezegd gaat het er bij een niet in opdracht gemaakt portret erom of de de geportretteerde een redelijk belang heeft om de publicatie van die foto tegen te houden.
Of dat redelijk belang bestaat hangt niet alleen af van het belang van de geportretteerde, maar ook van het belang aan de andere zijde, bijvoorbeeld de vrijheid van meningsuiting. Het is volledig afhankelijk van de situatie welk belang uiteindelijk als belangrijker uitvalt.

Openbaar en beledigend

De geportretteerde man voelde zich beledigd, omdat er in het boek met regelmaat negatief gesproken werd over zwaarlijvigheid en tatoeages. Nergens wordt er specifiek verwezen naar het portret. Ook wordt de naam van de man niet genoemd. Is dat voldoende om de foto in het boek te mogen houden? Nee. De context komt tenslotte wel erg overeen met de foto. Dat deze foto niet specifiek besproken wordt veracht het geheel wel.
Dat de man zich beledigd voelt is ook niet meteen reden om de foto maar uit het boek te verwijderen, maar het moet wel meegenomen worden in de afweging.
Wat ook meegewogen wordt is dat de foto in het openbaar werd gemaakt en niet in een meer beschutte (openbare) omgeving. De man wist dat hij door veel mensen gezien zou worden en wist ook dat de mogelijkheid bestond dat er foto’s gemaakt zouden worden. Zijn opvallende uiterlijk draagt daar aan bij. Het is voor hem natuurlijk heel vervelend dat hij zwaarlijvig is en daardoor opvalt. Dat opvallen vind hij kennelijk niet zo erg. Daar kiest hij door zijn tatoeages en kleding ook voor.
De uitspraak komt er uiteindelijk op neer dat de foto gewoon in het boek mag blijven. De foto is een natuurgetrouwe weergave van de situatie, de tekst die erbij hoort is weliswaar kritisch, maar wederom een beschouwing van de situatie. Zulke kritische noten mogen geïllustreerd worden met beelden, die eventueel als voorbeeld kunnen dienen.

Wat leren we hiervan?

De geportretteerde heeft geen vetorecht. Ook niet als deze persoon enigszins of in elk geval naar eigen mening (te) negatief geportretteerd wordt.
Alle factoren moeten meegenomen worden, waaronder de locatie waar gefotografeerd is, de wijze waarop de geportretteerde zichzelf presenteerde en waar en in welke context het portret gepubliceerd werd.
Afhankelijk van je eigen doel en belang zul je bij een claim van een geportretteerde af moeten wegen of je de discussie met de geportretteerde wenst aan te gaan of de publicatie zal verwijderen.
In dit geval stond de foto in een boek. Het zou erg duur zijn deze allemaal te vervangen. Alleen de foto uit het boek halen zou onmogelijk zijn. Daarbij waren de foto’s speciaal voor dit boek gemaakt. Dat is een situatie waarin je graag zou willen vechten om de foto in het boek te behouden.
Gaat het om een online publicatie en kan de foto eenvoudig door een andere vervangen worden, is het wellicht sneller en goedkoper om de foto te vervangen. Maar deze keuze verschilt uiteraard van geval tot geval.

Meer leren

Wil je meer leren over portretrecht, claims voorkomen en weten hoe je moet handelen wanneer er wel een claim is? Bespaar een hoop tijd en geld!
Volg de workshop Portretrecht.
Je leert hoe portretrecht werkt, aan de hand van smeuïge voorbeelden en weet zo ook wanneer je jouw portretten kunt doorverkopen.
Wie zich voor 15 juni inschrijft mag deelnemen voor €195,- ex btw. Inschrijven kan hier of door mij een e-mail te sturen.

Lees ook:
- De overval op een juwelier en het portretrecht
- Portretrecht

The post Platter & Dikker en het Portretrecht appeared first on Charlotte's Law & Fine Prints.

Wat is Scoopshot

Scoopshot is een app voor android en iPhone.
Je kunt er zowel foto’s mee maken en meteen uploaden of foto’s die je op een andere manier maakte alsnog uploaden.
Via Scoopshot kun je op twee manieren geld verdienen:

• Je plaatst foto’s van nieuwsfeiten, die een nieuwsmedium daar zoekt en vervolgens kan kopen. Voor deze foto’s kun je zelf de prijs bepalen.
• Je wordt op pad gestuurd door een nieuwsmedium waar jij je voor aangemeld hebt. In dit geval Metro. Metro bepaalt dan welke gebeurtenis je wanneer moet fotograferen en wat je daar mee kunt verdienen, mochten ze tot plaatsing overgaan. Geen garanties dus.

Je foto’s zullen altijd slechts 48 uur beschikbaar zijn in de App. Scoopshot voorziet dus niet in archieffoto’s.
Scoopshot wil zelf natuurlijk ook nog wat verdienen en vraagt daarom een hoger bedrag aan de journalist die een licentie koopt, dan het bedrag dat jij gevraagd hebt.

Copyright en Exclusive rights

Scoopshot lijkt wat moeite te hebben met de termen copyright (auteursrecht) en excusive right (exclusief recht). Het auteursrecht is als het ware een volledig recht. Je kunt bijvoorbeeld een exclusieve licentie verlenen aan een ander, zonder je auteursrecht te verliezen. Je beperkt daarbij echter jezelf, omdat je, in dit geval de foto’s, niet meer aan een ander mag licentieren.
Als maker en verkoper geef je, volgens de Algemene Voorwaarden, aan Scoopshot het exclusieve recht om de foto minimaal 48 uur in bezit te hebben en in de Shop tentoon te stellen. Als binnen die periode niemand de foto heeft gekocht, krijg je het auteursrecht weer terug.
Huh? Ho, wacht even. Had ik mijn auteursrecht overgedragen dan? Ik wist van niets!
Een artikel verder lezen we echter welke rechten de koper krijgt:

• Een recht om de foto 3 dagen te publiceren, binnen een periode van 7 dagen na aankoop.
• Enkel publicatie in door hem in eigendom zijnde merk. De Telegraaf is bijvoorbeeld van dezelfde eigenaar als Sp!ts. Koopt Sp!ts nou en foto via Scoopshot, mag dus niet ook de Telegraaf hiervan gebruik maken. Zij zullen dan een eigen licentie moeten kopen. Wel mag Sp!ts de foto voor zowel nieuwsitems als commerciele doeleinden, zoals reclame, gebruiken. Ook via alle kanalen die Sp!ts heeft, waaronder de krant zelf en de website. Task photos, wanneer een medium jou dus voor de foto op pad heeft gestuurd, mogen  wel enkel voor nieuws gebruikt worden.
• In eerste instantie wordt er geen exclusief recht aan de koper geboden. Je mag de foto later dus na 48 uur ook aan een ander verkopen.
• De koper mag de foto bewerken, wanneer dit voor redactionele doeleinden nodig is.
• Vervolgens blijkt het ook nog mogelijk te zijn aan de koper een exclusief recht te verkopen. De koper mag dan bijna alles met de foto wat hij wil en hij is de enige die de foto nog mag publiceren en verveelvoudigen. Maar kennelijk laten ze je dan je auteursrecht niet verkopen!

Iets verder op lees ik bij een artikel de kop ‘Transferring copyrights …’. Dus toch?
Het blijkt mee te vallen. Ze hebben het over ‘de rechten zoals hierboven omschreven’. Dat zijn slechts licenties.

Conclusie

Scoopshot noemt het soms weliswaar copyright, maar wanneer we de uitleg in de voorwaarden volgen, blijkt het om licenties te gaan.
De fotograaf behoudt dus alle auteursrechten en kan zelfs expliciet aangeven dat ook de persoonlijkheidsrechten (naamsvermelding) nageleefd moeten worden.
Voor je rechten hoef je dus niet zo bang te zijn. Of het goed is voor de fotojournalistenbranche en de prijzen die daar betaald worden, dat is een andere discussie.

Meer leren over auteursrecht en hoe je zelf je auteursrechten kunt beschermen? Volg de workshop auteursrecht.

UPDATE 12/6: Ook AD gaat met Scoopshot werken. Bron en oproep van AD.

Lees ook:
- Herpublicatie van een artikel
- Pinterest, een auteursrechtelijk probleem?
- Workshop auteursrecht voor beeldmakers

The post Metro en Scoopshot maken van iedereen een fotojournalist appeared first on Charlotte's Law & Fine Prints.